50 miliardow eurow za wójsko

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wobstaranje nowych brónjow za zwjazkowu woboru po słowach zakitowanskeho ministra Borisa Pistoriusa (SPD) „poněčim zaběži“. Etatowy wuběrk zwjazkoweho sejma měješe dźensa předłohi za nowe brónjenske projekty we wobjimje 50 miliardow eurow na blidźe. 22 miliardow eurow wudadźa za wosobinski škit a drastu wojakow, štyri miliardy eurow płaći rakety wotwobaracy system Arrow 2, wjace hač štyri miliardy eurow trjebaja za nowy tank Puma.

Wobydlerski pjenjez změnja

Berlin (dpa/SN). Tři lěta po zahajenju reformy wobydlerskeho pjenjeza chce koalicija CDU/CSU a SPD prawidła přiwótřić a pomjenowanje zaso šmórnyć. Zwjazkowe knježerstwo chcyše wotpowědny namjet ministerki za dźěło Bärbel Bas (SPD) schwalić. Takrjec w poslednim wokomiku bě so knježerstwo na nowe formulacije dojednało. Tak chcedźa srědki skrótšić, jeli so přijimarjo pjenjez prawidłownje njepřizjewja. Štóž přicpějomne dźěło wotpokazuje, dyrbi tohorunja ze skrótšenjemi ličić.

Trump připowědźa narěč

Zwjazkowi policisća USA wotwjedu muža, kotrehož su we wobłuku racije přećiwo ilegalnym zapućowarjam w Chicagu zajeli. Prezident USA Donald Trump bě sylnišu prezencu zwjazkowych policistow wukazał, kotřiž maja bój přećiwo kriminaliće ­zesylnić. W USA bydli něhdźe dwanaće milionow ludźi bjez płaćiwych dokumentow. Foto: dpa/Jim Vondruska

Rozsudny wjeršk EU za Merza

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Krótko do zahajenja jednoho z najwažnišich wjerškow EU, na kotrymž so 27 statnych a knježerstwowych šefow zeńdźe, je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) zwjazkowemu sejmej wotpowědnu knježerstwowu deklaraciju zapodał. W srjedźišću wuradźowanjow, kiž so jutře w Brüsselu zahaja, steji rozsud wo tym, hač wužiwa EU w Europje składowane sta miliardow eurow statneho zamóženstwa Ruskeje, zo by Ukrainu podpěrowała. Merz je so na čoło tych stupił, kotřiž so najbóle za to zasadźuja. Dyrbjało-li předewzaće zwrěšćić, by to tež wulka poražka za zwjazkoweho kanclera była. Belgiska je připowědźiła, zo projekt njepodpěruje, Ma­dźarska plany raznje wotpokazuje. Merz měni, zo je rozsud „prašenje přichoda EU“.

Klingbeil: Rěčimy, budźe-li na času

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Předsyda SPD Lars Klingbeil je zdźeržliwje na prašenje za móžnym zasadźenjom němskich wojakow za zawěsćenje měra w Ukrainje reagował. „Nječińmy pjatu kročel do prě­njeje, debatujmy wo tym, hdyž budźe čas za to prawy“, rjekny Klingbeil Osna­brückskim nowinarjam. „Jasne je: Němska swojej zamołwitosći stajnje wotpowěduje. Hižo nětko smy najwjetši podpěraćeljo Ukrainy“, wicekancler doda.

Po dwaj dnjej trajacych jednanjach z Ukrainu běchu so předwčerawšim, póndźelu, wjacore europske kraje za to wuprajili, wot Europy nawjedowanu multinarodnu wojersku jednotku zestajeć. Wojacy měli ukrainske wójsko podpěrować a powětrowy rum kraja dohladować.

Trump žada sej wolij Venezuele

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je wulku wojersku prezencu swojeho wójska před pobrjohom Venezuele z pokładami zemskeho wolija w južnoameriskim kraju zwjazał. Na swojej internetnej platformje Truth ­Social republikan piše, zo je Venezuela USA „wolij, kraj a druhe zamóženstwo pokradnyła“ a žada sej „hnydomne wróćenje“. Knježerstwo Venezuele žadanja wotpokazuje. „Groteskne hroženje“ Trumpa je hrube ranjenje prawa ludow.

Spočatk 2000tych lět bě Venezuela swoje składy zemskeho wolija zestatniła. Potrjechene běchu wukrajne a tež firmy z USA. Slědowaše juristiska zwada wo ­zarunanje.

Trump je swoje postupowanje přećiwo Venezueli mjeztym dale přiwótřił. Wón mjenowaše knježerstwo prezidenta ­Nicolása Madura „teroristisku organi­zaciju“ a je blokadu wšěch wolijowych tankowcow připowědźił, kotrež steja na lisćinje sankcijow USA a so Venezueli ­bliža abo přistawy kraja wopušća.

Prěni krok doprědka

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:
Chcedźa jón potajkim wuchować. Institut za sorabistiku tči w krizy, tole je fakt. ­Koncept, kotryž je uniwersita nětko předpołožiła, je prěni krok do praweho směra. Wosebje šarmantna je ideja kulojteho blida. Nadźijomnje pak smě so tež zajimowana zjawnosć w prawidłownych wotstawkach na tutych posedźenjach wobdźěleć. Dale a bóle spyta uniwersita swoje problemy mjenujcy internje zrjadować. Tole bě dekan Meisnitzer wčera eksplicitnje tak zwuraznił. Institut za sorabistiku pak njeje jedyn z mnohich na uniwersiće. Je to jenički institut, kotryž ma najlěpšich serbšćinarjow wukubłać. Tutón narok ekscelency smě a dyrbi tež serbska zjawnosć sobu wobkedźbować a přewodźeć. Nětko ma so pokazać, hač koncept woprawdźe skutkuje abo hač někotři z tych, kotřiž institut hižo lětdźesatki dominuja, swoju awtoritu dale zasadźuja. Jako Serbske Nowiny wuwiće dale kritisce wobkedźbujemy. Maximilian Gruber

Bethlehemsku swěcu měra přijimał

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:
Zhorjelski wyši měšćanosta Octavian Ursu je minjeny kónc tydźenja Bethlehemsku swěcu měra wot měšćanosty Zgorzeleca Rafała Gronicza (wotprawa) přijimał. Swěcu měra ­skawća ze wšeje Europy tradicionalnje wot jednoho města do druheho njesu. ­Minjeny pjatk bě wona Zhorjelc docpěła. Skawća ze swojimi latarnjemi Bethle­hemsku swěcu měra kóždemu přepodadźa, kotryž chce z njeje znamjo za měr ­na swěće sadźić. Přepodaće swěcy měra bě dźěl lětušeho „Adwenta na mosće“. Do toho běchu w měsće we wulkim stilu makowy wosušk woptali, na čimž so lětsa 20 regionalnych pjekarnjow wobdźěli. Foto: Matthias Wehnert

Zeleni za škit lěsow w městach

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Zeleni w Sakskim krajnym sejmje žadaja sej lěpši škit měšćanskich lěsow a reformu płaćiweho lěsneho zakonja. „W Sakskej njeje měšćanski lěs wosebje škitany a tomu drje tež w přichodźe tak wostanje“, zdźěla frakcija po wuhódnoćenju naprašowanja w krajnym sejmje. Hakle njedawno běchu w Drježdźanskej štwórći Albertstadt 1,2 hektaraj wulki „Lěs při bozankowym hajku“ dospołnje trjebili.

Zeleni na to pokazuja, zo trjebaja po sakskim lěsnym zakonju za trjebjenje lěsa hakle dowolnosć, je-li płonina wjetša hač dwaj hektaraj. Zo njeje Sakska zwólniwa, zakoń změnić, Zelenych rozhorja. „Je wostrózbjace, kak zasakle so sakske ministerstwo za wobswět spjećuje, na dramatiske změny klimy reagować. Kóždy hektar lěsa je wažniši hač hdy do toho. Wosebje w městach lěsy pomhaja, dokelž chłódźa horce bydlenja, składuja wodu, wjazaja wuhlikowy dioksyd a su mnohim měšćanam jenički zwisk z přirodu w bliskej wokolinje“, rjekny zapósłanc Wolfram Günther, kotryž bě minjenu legislaturnu dobu jako wobswětowy minister tež za lěsnistwo zamołwity.

To a tamne (17.12.25)

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Bijeńca na kwasu je w Sauerlandskej minjeny kónc tydźenja zasadźenje policije zawinowała. Nastała bě zwada při „mjetanju šlipsow“, podobnje mjetanju kwěćela njewjesty. Ze šlipsom mužojo přichodneho nawoženju zwěsća. Dokelž bě spočatnje rěč wo 30 bičkach, přijědźe policija z wjacorymi awtami. To pak běchu so hosćo hižo zaso změrowali. Njewjesta poćerpje šok a dyrbješe do chorownje.

W runje pokradnjenym awće sej wusnył je paduch w Bad Oeynhausenje w Sewjerorynsko-Westfalskej. 33lětny bě parkowacy Volkswagen Lupo spakosćił. Po tym zo bě wobsedźer awta tole policiji přizjewił, zastojnicy w swojich awtach za nim hladachu. Njewočakowano jim Lupo na dworje napadny. W nim 39lětny spaše. Při kontroli awta namakachu policisća tež drogi. Paducha – wobydlerja města – wzachu sobu na stražu.

Awstralska česći swojeho rjeka

wutora, 16. decembera 2025 spisane wot:

Sydney (dpa/SN). Ministerski prezident Awstralskeje Anthony Albanese ma muža, kiž bě jednoho ze Sydneyskeju nadpadnikow přewinył, za „inspiraciju za wšěch Awstralčanow“. Ahmed al-Ahmed je „woprawdźity rjek Awstralskeje a přiwšěm jara skromny čłowjek“, praji Albanese nowinarjam, po tym zo bě w Syriskej rodźeneho 43lětneho w chorowni wopytał. Al-Ahmed bě jednoho z třělcow wotzady hrabnył a jemu třělbu wutorhnył. Při tym sej ramjo zrani.

Hawarija bě techniski problem Berlin (dpa/SN). Nachwilnje dospołny wupad kompjuteroweje syće zwjazkoweho sejma njebě sćěh nadpada hackerow. „Přičina bě přećeženje zwiska mjez woběmaj centrumomaj zarjadnistwa zwjazkoweho sejma“, rěka w pismje zapósłancam a zamołwitym frakcijow za kom­pjuterowe naležnosće. „Jedna so wo techniski problem. Cyberowy nadpad jako přičinu wuzamkujemy.“ Dokładne při­činy hawarije w ličenskim centrumje fachowcy tuchwilu přepytuja.

Namjet renty dla ludźi pači

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo