New York (dpa/SN). Hladajo na to, zo so połoženje na Bliskim wuchodźe spochi přiwótřa, płaćizna zemskeho wolija dale stupa. Při nadpadźe iranskich raketow bu wčera w Kataru za swětowe wiki wu­znamny zawod za běžity zemski płun chětro wobškodźeny. Płaćizna za wolij družiny Brent je po tym na wjace hač 115 dolarow rozrostła, to je 5,5 procentow wjace hač dźeń do toho. Prezident USA Donald Trump je wuwiću hišće polěkował, jako Iranej hrožeše, toho wudobywanišćo zemskeho płuna bombardować.

Tež w USA płaćizna za zemski wolij stupa, byrnjež wo wjele snadnišo hač dru­hdźe. Barrel wolija družiny WTI je so na 96 dolarow podróšił, štož je 40 procentow wjace hač do wójny USA přećiwo Iranej.

Berlin (dpa/SN). Zeleni w zwjazkowym sejmje wumjetuja zwjazkowemu kanclerej Friedrichej Merzej (CDU) a jeho knježerstwu, zo z wurjadnym zamóženjom sta miliardow eurow lochkomyslnje wobchadźa. „To bě historiska šansa za Friedricha Merza w jeho zastojnstwje. Lěto pozdźišo dyrbimy rjec: Wón je pjenjezy přepraskał“, rjekny předsydka frakcije Zelenych Katharina Dröge w Berlinje.

„Friedrich Merz je so přećiwo tomu rozsudźił, tute pjenjezy na dobro našeho kraja inwestować: do dobrych šulow, porjadnych mostow a spěšneho interneta“, Dröge kritizuje. Město toho bě jemu měr z předsydu CSU Markusom Söderom wažniši. Wobchadźenje Merza z pjenjezami je jej „hórke přesłapjenje“.

Zwjazkowy sejm a Zwjazkowa rada běštej loni z kreditami financowane wurjadne zamóženje 500 miliardow eurow za infrastrukturu a škit klimy wobzamknyłoj. Zeleni běchu přihłosowali. Institut ifo je zwěsćił, zo je knježerstwo 95 procentow pjenjez za to wužiwało, zo by deficity etata wurunało.

Čłonske kraje Europskeje unije w Brüsselu so zešli

Brüssel (dpa/SN). Statni a knježerstwowi šefojo čłonskich krajow Europskeje unije su so dźensa w Brüsselu k wjerškowemu zetkanju zešli. Na prěnim wuradźowanju po zahajenju wójny USA a Israela přećiwo Iranej stejachu wjacore łoskoćiwe temy na dnjowym porjedźe.

Z wulkej napjatosću wšitcy na to zhladowachu, hač dóńdźe k rozestajenju mjez madźarskim ministerskim prezidentom Viktorom Orbánom a druhimi statnymi šefami, mjez nimi zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU). Pozadk toho je dale trajaca madźarska blokada financneje pomocy za Ukrainu we wob­jimje 90 miliardow eurow. Orbán je swój weto zapołožił, dokelž Ukraina dodawanje ruskeho zemskeho wolija přez swój teritorij do Madźarskeje blokuje. Ukraina twjerdźi, zo je wolijowód „Družba“ wójny dla wobškodźeny. Madźarska wumjetuje Ukrainje sabotažu a chce swoje weto hakle zběhnyć, hdyž wolij zaso do Madźarskeje dochadźa. Merz bě wčera w zwjazkowym sejmje rjekł, zo njesměła so EU w swojim postupowanju wot jeničkeho čłonskeho kraja zadźeržeć dać.

Njetrjebaš tak daloko hić kaž Franz Josef Strauß, kotrehož wuprajenje tuchwilu rady cituja: „Runja psej, kiž kmany njeje, sej skład kołbasow załožić, su socialdemokraća njekmani, sej skład pjenjez tworić.“ Hdy by wón wědźał, zo něhdy kancler CDU koaliciju nawjeduje, w kotrejž financny minister SPD z přidatnym dołhom poł biliona (!) eurow jenož dotalne zahubne brojerstwo pokročuje, by swoju CSU woprawdźe jako konserwatiwnu stronu ­za cyłu Němsku rozšěrił, z čimž bě w 1970tych lětach hrozył. Zo njejsu zamołwići zašłe lětdźesatki naše wysoke dawki za wudźeržowanje a ponowjenje marodneje infrastruktury nałožili, móhło ma­ćizny dosć za wjacore přepytowanske ­wuběrki być. Aktualnemu předsydźe CSU Markusej Söderej pak bě na lońšej popjelnej srjedźe nastupajo „wosebite zamóženstwo“, kotrež je horendny dołh, jenož do mysli přišło, zo so jemu při tajkichle sumach we hłowje wjerći. Najebać to je jim přihłosował. Marcel Brauman