Skónčnje wo tym rěčimy
To a tamne (26.11.25)
Jědojty płun fosfin su w Istanbulu w hotelowej stwě zemrěteje Hamburgskeje swójby našli. Maćiznu su na meblach kaž tež na trjenjach hotela zwěsćili. Hač je płun smjerć swójby woprawdźe zawinował, njeje přiwšěm hišće dopokazane. Přećiwo škódnikam zasadźuja často aluminiumowy fosfit. W zwisku z włóžnotu powětra wuwiwa so jědojty fosfin. Zo je so swójba z jědźu zajědojćiła, fachowcy mjeztym wuzamkuja.
Wopačne zapodaće do nawigaciskeho nastroja je w Bayerskej zasadźenje policije zawinowało. Dźěłaćer z Durinskeje chcyše po bencin jěć. Přez misnjenje pak njewodźeše jeho nawi do dźewjeć kilometrow zdaleneho Neukirchena pola Sulzbacha, ale do 116 kilometrow zdaleneho Neukirchena w Čornym lěsu. Dokelž bě tež aku jeho telefona prózdny, wołachu kolegojo policiju. Hakle po pjeć hodźinach tu 58lětny zaso bě.
Steinmeier město Wojerecy wopytał
Wojerecy (AK/SN). Dobrowólni a čestnohamtsce angažowani su rjap demokratije. „Dyrbimy wo demokratiju a wo zhromadnosć wojować. Za to trjebamy mnohostronske městnosće za zetkawanje“, wuzběhny zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier wčera we Wojerecach. We wobłuku rjada „Rumnosće zetkawanja“ wopyta wón wobydlerski centrum a tamnišu Kulturnu fabriku. Jednaćel Uwe Proksch, Wojerowski wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) a sakska ministerka za kulturu a turizm Barbara Klepsch (CDU) jeho witachu.
Zwjazkowy prezident so do złoteje knihi města zapisa. Rozmołwjał je so Steinmeier z čłonami młodźinskeje měšćanskeje rady, ze zastupjerjemi kofejownje „repair“, z akterami Nowoměšćanskeho foruma a ze zamołwitej za serbske naležnosće Dianu Karbowej.
Prawicarske prudy skupinu starosća
Dźěłowa skupina słowjanskich mjeńšin FUEN (AGSM) je so minjeny tydźeń w měsće Nova Gorica/Gorizia schadźowała. Słowjenska mjeńšina z Italskeje bě hosćićel zeńdźenja. Nimo předsydy AGSM dr. Hartmuta Leipnera staj so na nim ze stron Serbow referent Domowiny Clemens Škoda a čłon zwjazkoweho předsydstwa Beno Bělk wobdźěliłoj.
Nova Gorica/Gorizia (SN). Čłonojo dźěłoweje skupiny AGSM zaběrachu so sobotu, třeći dźeń schadźowanja, wosebje ze słowjanskimi mjeńšinami, z jich situaciju a wužadanjemi. Tak předstaji so nowy sobustaw, ukrainska mjeńšina w Madźarskej, kotraž nětko swoje šule wudźeržuje a swoje prócowanja na kulturnym a rěčnym polu z podpěru madźarskich statnych instancow wutwarja.
Trump Ukrainy dla optimist
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je po słowach swojeje rěčnicy dale optimistiski, zo budu rozmołwy wo měrowym rozrisanju w Ukrainje wuspěšne. Rozmołwy mjez narodnym wěstotnym mustwom prezidenta a ukrainskej delegaciju minjeny kónc tydźenja běchu jara produktiwne, rěčnica Běłeho domu Karoline Leavitt rjekny. Nětko je hišće někotrych dypkow, wo kotrychž njejsu so dotal dojednali. Zo wójna dale traje, „prezidenta jara mjerza“.
Spahn za reformy renty
Berlin (dpa/SN). Nawodnistwo frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje žada sej hladajo na internu kritiku nastupajo předwidźany rentowy zakoń nuznje trěbne reformy. Předsyda frakcije Jens Spahn rěčeše wo „woprawdźitej trěbnosći reformow“. Hač do kónc lěta chcedźa rozmołwy wo rentowym pakćiku wotzamknyć, Spahn rjekny. Skupina 18 młodych zapósłancow unije nochce planam přihłosować. Tak njeby koalicija žanu wjetšinu w sejmje měła.
Sudnistwo skóržbu wotpokazało
Najwjetši hodowny štom swěta su wčera w Dortmundźe swjatočnje ...
Kritizuja zwjazk předewzaćelow
Berlin (dpa/SN). Zwjazk swójbnych předewzaćelow žněje ze swojim wobzamknjenjom, pytać rozmołwu z fachowymi politikarjemi AfD, raznu kritiku CDU a Zelenych. „Strona, kiž je jako prawicarsko-ekstremistiska zwěsćena, njemóže demokratam z rozmołwnym partnerom być“, rjekny zastupowacy předsyda frakcije Zelenych w zwjazkowym sejmje Konstantin von Notz. Nawodnica hospodarskeho křidła CDU Gitta Connemann zwjazk předewzaćelow tohorunja kritizowaše. AfD ze swojim programom Němskej masiwnje zeškodźi, wona rjekny.
Zwjazk swójbnych předewzaćelow bě spočatk oktobra wobstejacy „zakaz kontaktow“ zběhnył, zo by AfD w hospodarskich prašenjach wužadał.
Ukrainske truty Rusku trjechili
Rostow/Kijew (dpa/SN). Ruska a Ukraina stej so minjenu nóc mjez sobu z trutami a raketami nadběhowałoj. Při masiwnym ukrainskim nadpadźe z trutami na juhu Ruskeje a na wot Moskwy wobsadźenej połkupje Krim su we wulkoměsće Taganrog znajmjeńša třo wobydlerjo žiwjenje přisadźili. Dźesać ludźi so zrani. To bě jedyn z najćešich ukrainskich nadpadow po zahajenju wójny. Ruske zakitowanske ministerstwo zdźěli, zo je 249 trutow wottřěliło.
Runočasnje je Ruska Ukrainu wobtřělała. W ukrainskej stolicy Kijewje mějachu štyrjoch mortwych a wjacorych zranjenych. Ruska je nimo trutow a raketow tež lětace objekty zasadźiła, kotrež sej z pomocu nawigacije swój cil same pytaja.
Wo wodźacu rólu Němskeje njerodźa
Berlin (dpa/SN). Přemóžaca wjetšina ludźi w Němskej wodźacu wojersku rólu Němskeje w Europje wotpokazuje. Při woprašowanju instituta Forsa w nadawku Körberoweje załožby wotmołwi 61 procentow ludźi prašenje za tym ze „skerje ně“ a jenož 38 procentow ze „skerje haj“. Z 75 procentami bě wotpokazanje na wuchodźe Němskeje wosebje wulke, na zapadźe wučinja tutón podźěl 58 procentow.
Pačeni su ludźo w prašenju, hač dyrbjała Němska mjezynarodnje wjace zamołwitosće přewzać, so w mjezynarodnych krizach bóle angažować abo zdźeržliwišo reagować. 48 procentow běchu za wjetši angažement, 43 procentow za wjace zdźeržliwosće. Tež tu su rozdźěle mjez wuchodom a zapadom Němskeje widźeć: W zapadźe hłosuje 51 procentow ludźo za sylniše zasadźenje Němskeje, na wuchodźe jenož 35 procentow.
Při woprašowanju wujewi so jasnje špatniša nalada napřećo USA po wuzwolenju Donalda Trumpa za prezidenta. Na wšěch 73 procentow posudźuje poćahi z USA jako špatne.
Etatowy tydźeń zahajeny
Zwjazkowy sejm wuradźuje wo financnym planje Němskeje za 2026
Berlin (dpa/SN). Kelko pjenjez smě knježerstwo zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) klětu wudać – a za čo? Tole zwjazkowy sejm tutón tydźeń rozsudźi. Zwoprědka pak je jasne, zo financuja njewšědnje wjele z kreditami. Jenož w času koronapandemije je knježerstwo wjace kreditow brało.
Štyri dny debatuja zapósłancy hišće raz wo etatach jednotliwych ministerstwow. Spočatnje je dźensa financny minister Lars Klingbeil (SPD) porěčał. Po tym wuradźowachu wo etaće ministerki za hospodarstwo Katheriny Reiche (CDU), dale wo wobswětowym, kubłanskim a wo etaće noweho ministerstwa za digitalizowanje.
Jutře wotměje so wulka generalna debata z kanclerom Merzom. Při tym njepóńdźe jenož wo financy, ale wo zasadne dźěło knježerstwa. Opozicija tule přiležnosć tradicionalnje wužiwa, zo by z knježerstwom a jeho politiku „wotličiła“. Sćěhuja finančne plany dalšich ministerstwow, doniž pjatk doskónčnje wo etaće 2026 njerozsudźa.
