Tradicija swjedźenjow
Berlin (B/SN). Hody su křesćanam nimo jutrow a swjatkow wurjadny swjedźeń. Do 1963 traješe hodowny čas w Němskej wot adwenta hač do swěčka Marije 2. februara. Wot 11. lětstotka hraja so hodowne hry, hodowne štomy pochadźeja ze 16. lětstotka, adwentny wěnc wot lěta 1839. Swjaty Mikławš, jako biskop z Myry hižo 1 700 lět 6. decembra dary wobradźa. Hakle Martin Luther, kiž njeje swjatych připóznał, je wobradźenje darow k hodam přez Bože dźěćo zawjedł.
Hody w druhich krajach
Frankfurt n. M. (B/SN). W Americe napjelni 25. decembra rano Santa Claus dźěćace nohajcy z darami. W Awstralskej swjeća partyje a spěwaja hodowne pěsnje na přibrjohu morja. W Chinje zetkawaja so ludźo na naměstach, pyšenych ze swěcami a rumpodichami, dary za dźěći su w nohajcach na žerdźach. Finojo jědźa, po tym zo su w sawnje pobyli, tradicionalnu swinjacu pječeń, w Indiskej pyša město jědle bananowcy abo mangowcy, w Španiskej rejuja wokoło wohenja a jědźa praženeho trutaka.
Kulturne objekty wróćili
Ličba zhubjenych so měnja
Lipsk (dpa/SN). Sta ludźi po wšej Sakskej su tuchwilu zhubjene. Po informacijach krajneho kriminalneho zarjada (LKA) w Drježdźanach bě spočatk decembra 338 padow njerozrisanych. Mjez nimi je 133 młodostnych a 62 dźěći. „Ličby chětro chabłaja a so wšědnje a w běhu krótkeho časa změnja“, rěčnik LKA w Drježdźanach na naprašowanje zdźěli.
Kóždy dźeń so ludźo pola policije přizjewja, dokelž za někim pytaja. Často móža zastojnicy pady spěšnje rozrisać. Potrjechene su wšitke starobne skupiny – młodostni, kotřiž wot doma ćeknu abo starši chori ludźo, kotřiž puć domoj njenamakaja. Za wosobami, kiž njejsu hišće połnolětne, policija hnydom intensiwnje a z wulkej wobstatku pyta, dokelž strach wo jich žiwjenje wobsteji. W aprylu bě so 12lětna w Oschatzu zhubiła. Zastojnicy w Sakskej su wusko z kolegami w Braniborskej hromadźe dźěłali a holcu dźeń po tym w Želmje (Baruth)/Mark namakali. W awgusće bě 13lětny hólc ze swójbu we Łazu na campingowanišću přenocował a so zhubił. Něhdźe 100 policistow je za nim pytało. Po dwěmaj dnjomaj nańdźechu ćěło při železniskej čarje.
Tysac podhladnych trutow
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kriminalny zarjad (BKA) je lětsa hač dosrjedź decembra wjele podhladnych trutow registrował. „Wot spočatka lěta wjedźemy tak mjenowany ‚aktualny wobraz połoženja‘ ze wšěmi datami podhladnych pohibow w powětře. Zapřijamy tež daty zwjazkoweje wobory. Lětsa smy wjace hač tysac trutow zličili“, rjekny prezident BKA Holger Münch nowinje Bild. Wojerske objekty, lětanišća a kritiska infrastruktura su najbóle potrjechene.
Twarja nowy lětadłonošak
Paris (dpa/SN). Francoska twari wotnětka nowy, wot atomoweho reaktora ćěrjeny lětadłonošak. Wón budźe 310 metrow dołhi, 85 metrow šěroki a změje městno za 30 bojowych lětadłow a 2 000 matrozow. Z něhdźe 80 000 tonami budźe dwójce tak ćežki kaž předchadnik „Charles de Gualle“. „W času agresorow dyrbimy sylni być, zo bychu so nas bojeli. Sym rozsudźił, Francosku z nowym lětadłonošakom wuhotować“, zdźěla prezident Emmanuel Macron.
Měrja so na dalši tankowc
Před pobrjohom grjekskeho města Thessaloniki su so wčera čłonojo ...
Reiche: Němska ma wjace dźěłać
Ruski general morjeny
Witkoff po wuradźowanju spokojom
Miami (dpa/SN). Wurjadny pósłanc USA Steve Witkoff je po wuradźowanjach w Miamiju wo skónčenju wójny w Ukrainje spokojom nastupajo rozmołwy z ruskej delegaciju. Moskwa so dale za měrowe rozrisanje zasadźuje, piše Witkoff na platformje X. „Ruska sej prócowanja USA wo skónčenje wójny a za zaručenje globalneje wěstoty jara waži“, Witkoff dale piše.
Rozmołwy z ruskim pósłancom Kirillom Dmijtrijewom běchu „produktiwne a konstruktiwne“, tak Witkoff. Wo Ruskej, kotraž bě swojeho susoda před nimale štyrjomi lětami na přikaz prezidenta Wladimira Putina nadpadnyła, Witkoff piše: „Ruska wostanje swojemu zaměrej, měr w Ukrainje docpěć, dale swěrna.“ Dalše nadrobnosće wo wobsahu rozmołwow wón njewozjewi. Witkoff w tym zwisku zdźěli, zo móhł sej derje předstajić, zo wotměje so přichodne wuradźowanje w Moskwje.
W staće USA Floridźe běštej so ruska a ukrainska delegacija separatnje z posrědnikami USA na rozmołwy zetkałoj.
Silwester wěstota najwažniša
Sakski hospodarski minister namołwja ke kedźbnosći a wobhladniwosći
Drježdźany (dpa/SN). Něšto dnjow do kónca lěta sakski minister za hospodarstwo Dirk Panter ludźi namołwja, kedźbliwje ze silwesterskimi praskotakami wobchadźeć. „Wohnjostroj je mnohim wažny wobstatk witanja noweho lěta. Wěstota pak je přiwšěm najwažniša“, rjekny politikar SPD nowinarjam.
Lubowarjo praskotanja měli jenož pruwowane wudźěłki wužiwać a zamołwiće z nimi wobchadźeć. „Naš zaměr je, zo wšitcy wobydlerjo Sakskeje čili a strowi a bjez njezbožow do noweho lěta přińdu“, tak Panter. Krajna direkcije připowědźa, zo chcyła wobchody silwesterskich praskotakow kontrolować.
Něšto za dušu
To a tamne (22.12.25)
Hodowne štomy su paducham tele dny požadane objekty. W braniborskim Eberswalde su w nocy na sobotu 15 štomow spakosćili, kotrež stejachu zamknjene před twarskimi wikami. W Frankfurće nad Wódru wzachu njeznaći štomy w hódnoće 3 000 eurow sobu a w Oranienburgu něhdźe 40 štomow za cyłkownje 2 000 eurow, policija zdźěla.
Dawk na cokor žada sej ministerski prezident Schleswigsko-Holsteinskeje Daniel Günther. Tole móhło strowšemu zežiwjenju polěkować a přećiwo nadwaze pomhać, je sej politikar CDU wěsty. „Prěni kwartal noweho lěta nastorču iniciatiwu w Zwjazkowej radźe“, rjekny Günther nowinje Welt. „Dawk na cokor je politisce a hospodarsce dawno trěbny, dokelž zawinuje wysoki konsum cokora wulke strowotniske problemy a z tym hoberske wudawki towaršnosće.“
