Sydom zranjenych pola Zhorjelca

štwórtk, 15. januara 2026 spisane wot:
Ćežke wobchadne njezbožo je so předwčerawšim, wutoru na zwjazkowej dróze B 6 njedaloko Zhorjelca stało. Krótko před kružnym wobchadom w Klingewalde při wotbóčkach k wulkim wikowarjam meblow a twaršćiznow je nakładne awta do ­štyrjoch wosobowych awtow zrazyło. Po tym dyrbjachu sydom zranjenych do chorownje dowjezć. Zwjazkowa dróha B 6 bě wjacore hodźiny zawrjena. Wěcnu škodu hišće wuličili njejsu. Foto: Matthias Wehnert

Policija trjeba wjac prawow

štwórtk, 15. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Justicna senatorka Berlina Felor Badenberg (CDU) žada sej wjace prawow za policiju, zo móhła skutkow­nišo přećiwo ekstremizmej postupować. W sćelaku rbb wona wčera rjekny, zo ­měli tajne słužby wjace inwestować hač dotal. Za wotkrywanje kriminelnych syćow trjeba policija w digitalnym swěće wjace prawow. „To je wažne, dokelž su prawicarsko-ekstremistiske, lěwicarsko-ekstremistiske a islamistiske skupiny swoje aktiwity w dalokej měrje do digitalneho ruma přepołožili.“

Při tym njeńdźe jenož wo składowanje IP-adresow, Badenberg potwjerdźi. Wěstotne zarjadnišća trjebaja techniku, zo móhli wobrazy na awtomatizowane wašnje wuhódnoćić a lěpje spóznawać.

Z wida justicneje senatorki zjawnosć bój lěwicarskich ekstremistow złahodnja, dokelž „wojuja tute skupiny za dobre zaměry. Druhdy za klimu, druhdy pře­ćiwo prawicarjam a přećiwo rasizmej, druhdy přećiwo namocy stata“. Nastanje zaćišć, zo stat tajke njeskutki milišo posudźuje. „Njeje žanoho dobreho ekstremista“, senatorka rjekny. „W Berlinje so ekstremizm dale a bóle wuwiwa.“

To a tamne (15.01.26)

štwórtk, 15. januara 2026 spisane wot:

Z mortwej mandźelskej w jězbnym stole je 80lětny turist na kupje Teneriffa spytał, do swojeje domizny wróćo lećeć. Sobudźěłaćerjam wěstotneje kontrole lětanišća ­staruška napadny, ćim bóle, dokelž bě jeje ruka hižo cyle zymna. Přiwołany lěkar smjerć žony zwěsći. Zwotkel žona pochadźa a dokal muž z njej chcyše, njeje znate. Hač je 80lětny scyła wědźał, zo jeho žona w stole hižo žiwa njeje, tohorunja njewědźa.

Njesprawnje mordarstwa dla k jastwu ­zasudźeny Manfred Genditzki dóstanje wot bayerskeho stata 1,3 miliony eurow wotškódnjenja za 13 lět jatby. Tole zdźěla bayerske justicne ministerstwo. Mnichowske krajne sudnistwo měješe lěta 2008 za dopokazane­, zo je Genditzki starušku z města Rottach-Egern we wani kupjele zatepił. Po 13 lětach běchu jeho w rewizijnym procesu 2023 wuwinowali. Wot toho časa rěča wo wotškódnjenju.

Budyšin (CS/SN). Přećiwo šćipatej zymje wšak njejsu tepjene ławki w Budyskej tachantskej cyrkwi wjele wuskutkowali. Najebać to je minjeny pjatk wjele ludźi do Božeho domu přišło, dokelž lubjachu sej w zwisku z „Budyskej narěču“ dokładniše informacije wo tym, što so w USA tuchwilu stawa. Za to njejsu lěpšu re­ferentku namakać móhli kaž Cathryn Clüver Ashbrook. Sobudźěłaćerka Bertelsmannoweje załožby je jako dźowka Američanki a němskeho nana we woběmaj towaršnosćomaj doma.

Trump hrozy Teheranej

srjeda, 14. januara 2026 spisane wot:

Teheran/Detroit (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je statne wjednistwo Irana warnował, wobdźělnikow masowych protestow wotprawić. Stanje-li so to, „budźemy jara rozsudźeni jednać“, rjekny republikan telewizijnemu sćelakej CBS News w Detroiće. Jasnišo pak so wón njewupraji. Justica Irana bě do toho procesy přećiwo prěnim zajatym demonstrantam zahajiła.

Söder: Zwjazkowe kraje zjednoćić

Bad Staffelstein (dpa/SN). Zjednoćenje mjeńšich zwjazkowych krajow je sej šef CSU Markus Söder na klawsurje swojeje strony w hornjofrankskim klóštrje Banz žadał. „Trjebamy wjetše kraje a trjebamy mjenje krajow. Njemóže być, zo mamy někotre zwjazkowe kraje, kotrež su lědma hišće žiwjenja kmane a kotrež dyrbi mjez druhim Bayerska financować“, wón rjekny. Nimo toho žada sej wón wot knježerstwa, zo Bonn jako dalše sydło ministerstwow nimo Berlina wotstroni.

Tež minjene lěto přećopło było

Wosobowy ćah ze znajmjeńša 200 pasažěrami je dźensa rano něhdźe 230 kilometrow sewjerowuchodnje thailandskeje stolicy Bangkok do powaleneho twarskeho krana zrazył a tohodla z kolijow wuskočił. 22 sobujěducych při tym zemrě, 70 so ćežce ­zrani. Dokładne přičiny njezboža dotal znate njejsu. Foto: picture alliance/Sakchai Lalit

Wjelki třělić bórze lóšo

srjeda, 14. januara 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy ratarski minister Alois Rainer (CSU) ma za trěbne, třělenje wjelkow hladajo na ličbu zwě­rjatow w Němskej dowolić. „W Němskej je mjeztym wjace hač 200 wjelčich črjódow. Přirunujo tudyšu płoninu z Ruskej je to wo wjele wjace. Potajkim měli zakročić“, Rainer dźensa w rańšim magacinje ARD wuswětli. Njeje zaměr, wjelka wutupić. Zwjazkowy sejm chcyše dźensa w prěnim čitanju wo planach knježerstwa wuradźować, kak móhli prawidła za třělenje wjelkow wolóžić. Stronje CDU/CSU a SPD chcetej wjelka do hońtwjerskeho prawa přiwzać. Tak móhli so wjelki zatřělić, kiž problemy zawinuja a na přikład płoty přewinu a wowcy zakusaja. Plahowarjo skotu tele postupowanje ­witaja, škitarjo zwěrjatow su raznje pře­ćiwo tomu.

Haseloff hišće w januaru wotstupi

srjeda, 14. januara 2026 spisane wot:
Magdeburg (dpa/SN). Saksko-anhaltski ministerski prezident Reiner Haseloff (CDU) chce 27. januara swoje zastojnstwo złožić. Dźeń pozdźišo měł krajny sejm w Saksko-Anhaltskej noweho šefa CDU w zwjazkowym kraju Svena Schulzeho za jeho naslědnika wuzwolić. „Kraj je w dobrych rukach a tomu tak wostanje“, Haseloff wčera po posedźenju kabineta w Magdeburgu wuswětli. Wón je wot 2011 ministerski prezident Saksko-Anhaltskeje. Krajne předsydstwa koaliciskich stronow CDU, SPD a FDP su přepodaću zastojnstwa přihłosowali. Postupowanje ma Schulzemu zmóžnić, do wólbow krajneho sejma 6. septembra knježerstwo nawjedować.

Rěča wo přichodźe Grönlandskeje

srjeda, 14. januara 2026 spisane wot:

Washington/Berlin (dpa/SN). Danski wonkowny minister Lars Løkke Rasmussen je dźensa we Washingtonje z wonkownym ministrom USA Marcom Rubiom a wiceprezidentom J. D. Vanceom wo přichodźe Grönlandskeje wuradźował. Prezident USA Donald Trump je minjeny čas wospjet wo tym rěčał, zo USA arktisku kupu za swoje narodne wěstotne zajimy trjebaja. Při tym njebě wón wuzamknył, za přiswojenje Grönlandskeje wojerske srědki zasadźić. Grönlandska słuša ludoprawnisce k Danskej. Tam so žadanjam USA dotal raznje spjećuja.

Němski wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) na tym wobstawa, zo měli wobydlerjo Grönlandskeje sami wo přichodźe swojeje domizny rozsudźić.

Wobkedźbowarjo z toho wuchadźeja, zo spytaja USA Dansku ze wšelakimi ­hospodarskimi a zakitowanskimi přilubjenjemi pohnuć, jim kupu přewostajić.

To je samozrozumliwe

srjeda, 14. januara 2026 spisane wot:
... sej myslach, jako so mje kolega wopraša, hač měłoj socialnej dźěłaćerjej na wyšimaj šulomaj w Ralbicach a Worklecach serbsce rěčeć móc. Přiznawam, zo wo tym scyła njejsym rozmyslowała, dokelž mam serbskosć runje w tutym wobłuku za samozrozumliwu. Nětko pak wo tym rozmysluju a so prašam, zwotkel maja kubłanišća serbsce rěčacych fachowcow za kubłanski a socialny wobłuk brać. Mnozy z wotpowědnej rěčnej, pedagogiskej a socialnej kompetencu hižo na serbskich kubłanišćach njeskutkuja, ale w serbskich institucijach a projektach strukturneje změny, zdźěla tež w dwurěčnym regionje a bjez wurazneho serbskeho naroka. We wupisanjach serbskich institucijow a zarjadnišćow su druhdy serbske rěčne kma­nosće jenož jako přeće zapisane, nic pak na ­wusahowacym městnje. Čehodla nic? Njeje najwažniša kwalifikacija za skutko­wanje na dobro Serbow, zo požadar abo požadarka serbšćinu wobknježi? Milenka Rječcyna

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo