Španiska dale njepowalna

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:

Madrid/Washington (dpa/SN). Wonkowny minister Španiskeje José Manuel Albares je wuprajenje Běłeho domu wotpokazał, po kotrymž je čłonski kraj EU nětko tola zwólniwy, z wójskom USA hromadźe dźěłać. „Pozicija španiskeho knježerstwa nastupajo wójnu na Bliskim ­wuchodźe, bombardowanje Irana a wužiwanje našich zepěranišćow njeje so změniła“, rjekny wón sćelakej Cadena Ser.

Krótko do toho bě rěčnica knježerstwa USA Karoline Leawitt we Washingtonje rjekła, zo je so Španiska zwólniwa wu­prajiła, z USA hromadźe dźěłać. Albares znapřećiwi, zo nima „žane zdaće, kak wona na to přińdźe“. Trump bě při zetkanju ze zwjazkowym kanclerom Friedrichom Merzom (CDU) Španisku kritizował, dokelž bě wona USA zakazała, lětanišća w Španiskej za nalěty na Iran wužiwać.

Wolijowy tanker USA trjecheny

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:
Teheran (dpa/SN). Iranske rewoluciske gardy zdźěleja, zo su wolijowy tanker USA w Persiskim zaliwje z raketu trjechili. Łódź so po jich informacijach pali, statna telewizija rozprawja. Njewotwisne wobkrućenje dotal njepředleži. Iran je wospjet připowědźił, zo je łódźam USA a Israela jězba přez Hormusku dróhu, kotraž Persiski a Omanski zaliw zwjazuje, zakazana a zo łódźe nadpadnu, jeli zakaz ignoruja. Prezident USA Donald Trump je připowědźił, zo chcył ciwilne łódźe z wójnskimi łódźemi přewodźeć. Tuchwilu čaka nimale 30 łódźow z Němskeje na dalejězbu, mjez nimi dowolowej łódźi z cyłkownje 7 000 pasažěrami.

Zwjazkowa wobora so njewobdźěli

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zakitowanski minister Boris Pistorius zasadźenje zwjazkoweje wobory we wójnje USA přećiwo Iranje raznje wotpokazuje. „Němska njeje na wójnje wobdźělena. Zwjazkowa wobora so na tutej wójnje njewobdźěli“, rjekny politikar SPD w aktualnej hodźinje zwjazkoweho sejma. Najwažniši nadawk zwjazkoweho knježerstwa je, škitać němskich staćanow kaž tež wojakow w kónčinje, w kotrejž je połoženje wulce dynamisce a jara strašne, wón rjekny.

Pistorius ma ludoprawnisku debatu w Němskeje k nadpadam USA a Israela za wažnu. „Jasne je: Prawo ludow dyrbi centralne měritko našeho skutkowanja wostać. Mjezynarodny porjadk, toho sym kruće přeswědčeny, móže dołhodobnje jenož stabilny być, hdyž złožuje so na powšitkownje připóznate prawidła, kotrež znajmjeńša najwjace dodźerža.“

Hladajo na Iran Pistorius rjekny, zo je kraj runje tute mjezynarodne prawidła wjele lět ignorował a ranił. Prócowanja mjezynarodneho statoweho zjednoćenstwa, tole změnić, běchu podarmo.

„Činić, štož ludźo wočakuja“

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:

Koaliciske zrěčenje knježerstwa SPD a CDU Braniborskeje předstajili

Podstupim (dpa/SN). Ministerski prezident Braniborskeje Dietmar Woidke (SPD) ma bój přećiwo ekstremizmej za najwažniši nadawk noweje koalicije SPD a CDU. „To je najwažniše a najwjetše wužadanje, před kotrymž stejimy, mjenujcy zakitować demokratiju a swobodu w našim kraju před ekstremistami“, rjekny Woidke wčera při předstajenju noweho koaliciskeho zrěčenja. „To je duch, kiž nas njese a to je tež duch, kiž je nas – toho sym sej wěsty – k dobremu koaliciskemu zrěčenju wjedł.“ Nawoda Braniborskeho knježerstwa ma za trěbne, zo namaka koalicija puć k dospołnje nowemu dźěłu – nic dlěje po temach, ale po přećach wobydlerjow. SPD a CDU měłoj mjezy jednotliwych ministerstwow přesahujo „to činić, štož ludźo wot nas wočakuja“, Woidke rjekny. Strony, kotrež maja swój kruty zakład we wustawje, maja ludźom pokazać, zo móža problemy rozrisać.

Dale tak!

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:
Rozprawa wo hłownej zhromadźiznje Serbskeje pčólnicy skutkownje pokazuje, kak čiłe a angažowane žiwjenje w towarstwje je. Wosebje zwjeselace je, zo zjednoćenstwo dale rozrostuje a so wo­młodźa. To pokazuje, zo stej pčołarjenje a škit přirody tež młódšej generaciji wažnej. Wuzběhnyć ma so nimo toho dźěło nazhonitych pčołarjow, kotřiž swoju wědu nowačkam dale dawaja. Bjez tutoho angažementa by wo wjele ćešo było, ­tradiciju pčołarstwa a zrozumjenje za wuznam pčołkow dale posrědkować. ­Runje tak zasłuža sej wobkedźbowanje přirody připóznaće, přetož tole pomha, změny w našim wobswěće lěpje zrozumić. Jubilejne lěto Serbskeje pčólnicy je rjana přiležnosć, na dołhu tradiciju wróćo zhladować a runočasnje z nowymi projek­tami, kaž terminologiju za pčołarjow, ­doprědka hladać. Towarstwo zwjazuje na wuběrne wašnje tradiciju, zamoł­witosć za přirodu a zhromadnosć. Dale tak! Bianka Šeferowa

Jutta Mirtschin dźiwadłu 35 lět swěrna

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:
W Choćebuskim dźiwadle Piccolo su minjeny tydźeń 35. narodniny dźěćaceho a młodźinskeho­ dźiwadła z wustajeńcu „35 lět dźiwadłowe wuměłstwo na papjerje – plakaty, molerstwo, ilustracije a grafika“ Jutty Mirtschin (hlej wobraz) woswjećili. Hižo 35 lět přewodźuje Berlinska wuměłča inscenacije dźiwadła Piccolo ze swojimi swojoraznymi a fantazijepołnymi plakatami, kotrež wćipnosć publikuma na najwšelakoriše předstajenja budźa. Nawoda dźiwadła Reinhard Drogla chwaleše sej wjelelětne płódne a dowěrliwe zhromadne dźěło z ilustratorku a wjeseleše so na dalše lěta wuměłskeje zhromadnosće. Foto: Michael Helbig

Wjace dźěłana twarnišćach

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:

Podstupim (dpa/SN). Po wjacorych lětach stagnacije na twarnišćach wuchodneje Němskeje za tym wupada, jako by so situacija poněčim polěpšiła. Ličba nadawkow, kiž su w twarskich firmach dóšli, je so pozitiwnje wuwiła a wobroty su w cyłku stabilne wostali. Tole zdźěla Zwjazk wuchodoněmskeje twarskeje industrije. Wón poćahuje so při tym na daty Zwjazkoweho statistiskeho zarjada. Kak so wójna w Iranje na wuwiće twarstwa wuskutkuje, dotal hišće jasne njeje.

„Naprašowanje za twarskimi dźěłami je 2025 snadnje přiběrało. Twarske dźěła so hakle wěsty čas pozdźišo zahaja. Tuž drje smy dotalne negatiwne wuwiće přewinyli“, rjekny hłowny jednaćel Zwjazka twarskich předewzaćow Robert Momberg.

Wobjim twarskich nadawkow we wuchodoněmskim twarstwje je loni na 22,4 miliardy eurow rozrostł. To je plus 15,9 procentow přirunujo z lětom do toho. Najsylniši bě rozrost w bydlenjotwar­stwje (plus 29,3 procenty) a w industrijnym twarstwje (plus 26,7 procentow). Zjawne nadawki wostachu pak na niwowje lěta 2024.

To a tamne (05.03.26)

štwórtk, 05. měrca 2026 spisane wot:

Wosebje zastarske nastajenje napřećo žonam jewi so mjez mužemi w tak mjenowanej „generaciji Z“. Tole je wuslědk woprašowanja slědźenskeho instituta ­Ipsos: Młodźi ludźo, kotřiž su mjez 1997 a 2012 narodźeni, pěstuja tradicionalne rozdźělenje rólow mjez splahomaj. Třećina mužow generacije Z je měnjenja, zo ma žona muža stajnje posłuchać.

Bjez konkretneho wuslědka su dale přepytowanja policije w padźe rubježnistwa we wotnožce nalutowarnje w Gelsen­kirchenje loni kónc decembra. Tuchwilu přesłyšuja wjace hač 3 100 wobsedźerjow kašćikow, kiž bu wurubjenych. Ludźo mějachu chowachu tam wjele pjenjez kaž tež debjenki a ryzy złoto. Njejasne zdobom je, kak móžachu rubježnicy ­wjacore hodźiny z hoberskim točenskim nastrojom dźěłać, bjez toho zo by to ­někomu napadnyło.

Iran swoje łódźe cofnył

wutora, 03. měrca 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Iranske nawodnistwo nima po informacijach wójska USA hižo žane wójnske łódźe w Omanskim zaliwje. Před dnjemi běchu hišće jědnaće iranskich łódźow zličili, za region zamołwity komando USA zdźěla. „Iranski režim je mjezynarodne łódźnistwo wjele lět šikaněrował a nadpadował. Tute časy su nimo.“ Marina USA chcyła wobchad łódźow zaso zmóžnić. Mórska dróha Hormus je přewšo wažny zwisk mjez Omanskim a Persiskim zaliwom.

Woprašowanje wozjewjene

Washington (dpa/SN). Nahrawanja woprašowanja bywšeho prezidenta USA Billa Clintona a toho mandźelskeje Hillary w naležnosći seksualneho złóstnika ­Jeffreyja Epsteina su wozjewjene. Parlament USA je wideopaski do interneta stajił. Z woprašowanjom chcyše kontrolny wuběrk Domu reprezentantow dotal njesłyšany skandal dale wujasnić. Wobaj twjerdźeštaj, zo njeběchu jimaj złóstnistwa Epsteina znate.

Castory smědźa dale jězdźić

W podzemskich garažach su tući wobydlerjow israelskeje metropole Tel Aviva wućek namakali. Po wudyrjenju wójny iranske ­rakety a truty stajnje zaso israelske města docpěwaja. Rakety wotwobarace systemy Israela njemóža wšitke lětace objekty ­wotpopadnyć. W Israelu je dotal znajmjeńša dźesać ludźi žiwjenje přisadźiło. Foto: dpa/Aded Balilty

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo