Berlin/Budyšin (dpa/SN/MG). Dźeń po mjezynarodnym dnju žonow bě iniciatiwa „Kolektiw dźowkow“ po wšej Němskej k stawkej žonow namołwjała. Na swojej internetnej stronje iniciatiwa pisa, zo su tajke stawki we wjace hač 80 městach po cyłej Němskej zarjadowali. W poziciskej papjerje, kotruž běchu hižo loni wozjewili, rěka, zo chcedźa ze stawkom na to skedźbnić, štož „wšědnje njewidźomne wostawa“. Do srjedźišća stajichu hladanske dźěła, njerunoprawosć a namóc přećiwo žonam. Wot dźěłarnistwow sej w štyrjoch centralnych dypkach podpěru žadaja. Na stawk samy njeběchu pak jenož žony přeprosyli, ale wšěch, „kotřiž su wot njerunoprawosće potrjecheni abo chcedźa naležnosć solidarisce podpěrować“.
Berlin (dpa/SN). Zajimowy zwjazk tankownjow Němskeje z tym liči, zo płaćizny bencina a diesela dale stupaja. Rěčnik zwjazka kritizuje w nowinach mineralno-wolijowe koncerny, kotrež stupace płaćizny zemskeho wolija hnydom přetrjebarjam nabrěmjenja. Tak móhli płaćizny za bencin bjeze wšeho na 2,50 eurow a wyše stupać. Rěčnik kritizowaše, zo njejsu płaćizny nihdźe tak rozrostli kaž w Němskej. Kraje kaž Madźarska a Chorwatska płaćizny mjeztym wobmjezuja.
Małe atomowe milinarnje?
Paris (dpa/SN). Mjeztym druhe wjerškowe zetkanje wo jadrowej energiji zaběra so dźensa w Parisu z wutwarom atomoweje energije w Europje. Prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen chcyše wotpowědnu strategiju komisije za zasadźenje miniaturnych jadrowych milinarnjow předstajić. Z njej chcedźa wuwiće małych reaktorow pospěšić a jich natwar pjenježnje spěchować. Po tutym puću chcedźa tež klimowu neutralitu docpěć.
Wot ruskich trutow zranjeni
Stuttgart (dpa/SN). Předsyda badensko-württembergskeje CDU Manuel Hagel je po snadnej poražce swojeje strony we wólbach krajneho sejma swój wotstup poskićił. Tole pak su jasnje a jednohłósnje wotpokazali, rjekny generalny sekretar krajneho zwjazka CDU Tobias Vogt. Wólby krajneho sejma běchu Zeleni z 30,2 procentomaj snadnje před CDU dobyli, kotraž dósta 27,7 procentow. SPD docpě jeničce 5,5 procentow wólbnych hłosow.
Mjeztym je žadanja CDU za dźělenjom mocy dla nowa diskusija nastała. Předsyda frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje Jens Spahn namjetuje, dobu zastojnstwa mjez Zelenymi a CDU rozdźělić. Načolny kandidat Zelenych Cem Özdemir rjekny, zo nimaja chwile „za tajki kał“.
Miami/Teheran (dpa/SN). Wosrjedź wótrych israelskich nadpadow na Iran rěči prezident USA Donald Trump wo tym, zo móhła wójna bórze nimo być. „Myslu sej, zo je wójna tak derje kaž nimo. Woni nimaja hižo žanu marinu, žane komunikaciske systemy, žane wojerske lětadła“, cituje jeho sćelak CBS News. Wójna leži „daloko před časowym planom“.
Iranske rewoluciske gardy na wuprajenja Trumpa wótrje reagowachu. „My smy ći, kotřiž wo skónčenju wójny rozsudźa“, rěka w zdźělence, kotruž powěsćernja Tasnin rozšěri. „Wuměnjenja na bitwišću a kónc wójny leža w rukach islamskeje republiki.“
Porno tomu su wuprajenja Trumpa na mjezynarodnych bursach z wolóženjom na wědomje brali. Akcije najwažnišich předewzaćow su jasnje přidobyli.
Tež na energijowych wikach su wuprajenja wo bórzomnym kóncu wójny wěste wotputanje zbudźili. Płaćizna za zemski wolij družiny brent je na 89,20 dolarow na barrel spadnyła, to je dobrych 30 dolarow mjenje hač w nocy na póndźelu.
Po ćežkich zapławjenjach na sewjeru Awstralskeje zamołwići ludźi doraznje proša, so do rěkow abo zapławjenych kónčin njepodać. Z wulkej wodu je tež syła krokodilow do regiona přišła, w kotrymž hewak njejsu. Po zliwkach su rěki wjacore kónčiny zapławili. Něhdźe tysac wobydlerjow dyrbjachu ewakuować. Při tym su tež lětadła a helikoptery zasadźili. Je to najhórše powodźenje po lěće 1998.
Mjenje ludźi zatepiło je so prěnje dźewjeć měsacow 2025 hač lěto do toho. Tole je Němska towaršnosć za wuchowanje žiwjenja dźensa w swojej kóždolětnej statistice zdźěliła. Hač do rozsudneho dnja, 15. septembra lońšeho lěta, bě 321 ludźi na tute wašnje zemrěło. To je 33 mjenje hač lěto do toho. Wódni wuchowarjo z toho wuchadźeja, zo wostanje cyłkowna ličba smjertnych njezbožow w rěkach a jězorach lětsa jasnje pod 400.
Budyšin (SN/bn). Pod hesłom „Stara domizna – Nowa domizna“ wotmě so po cyłej Němskej minjeny kónc tydźenja mjeztym 13. dźeń archiwow. Sobu najwjace zajima zbudźištej poskitkaj Politiskeho archiwa Wonkowneho zarjada Zwjazka z ćežišćom „Hóstni dźěłaćerjo w Němskej demokratiskej republice“ a „Dohlady do politiskeho pomjatka Zwjazkoweje rady“ archiwa krajneje komory w Berlinje. W Sakskej wotewrichu mjez druhim archiwy wjacorych tudyšich wysokich šulow kaž tež statny archiw w Drježdźanach swoje durje.
Vatikan (B/SN). Delegacija rady swětoweje cyrkwje wuradźowaše na priwatnej awdiency z bamžom Lejom XIV. wo jednoće cyrkwjow. „Bamž je na awtentiske zasadźenje za ekumenu pokazał“, praji předsyda centralneje ekumeniskeje rady cyrkwjow Heinrich Bedford-Strohm. W ekumeniskej radźe zastupjenych je 356 cyrkwjow: ortodoksne, anglikanske, baptistiske, lutherske, metodistiske a reformowane, ale žana romsko-katolska w 120 krajach z 580 milionami křesćanow.
Mjezynarodna krizowa pomoc
Stuttgart (B/SN). Ewangelske zapisane towarstwo Coworkers pomha z fachowcami a dobrowólnymi w 30 krajach, wosebje w krizowych kónčinach. Cyłkownje přewjeduje towarstwo 400 projektow w 100 krajach. Tak wuwučowaše na přikład blidar a wučer na powołanskej šuli Werner Niethammer z Nürtingena někotre měsacy w Sierra Leone.
Prědowanja Benedikta wuńdu
Mnichow (dpa/SN). W komunalnych wólbach w Bayerskej je Mnichowski wyši měšćanosta Dieter Reiter (SPD) poražku poćerpjeł. Po dotalnym wuličenju hłosow je wón 35,6 procentow hłosow zdobył a dyrbi tuž do rozsudneho wólbneho koła. Na druhim městnje je politikar Zelenych Dominik Krause z 29,5 procentami. 2020 bě Reiter we wólbach hnydom w prěnim přeběhu 47,9 procentow hłosow dóstał.
Nowy nawoda Irana woleny
Teheran (dpa/SN) Mojtaba Chamenei, syn morjeneho Ajatollaha Alija Chomeneija, je nowy nawoda Irana. Tole rozprawja iranska statna powěsćernja Irna, powołujo so na wólbny gremij. Jeho nana běchu USA a Israel před dobrym tydźenjom morili. Informacije nastupajo noweho statneho nawodu su tež w iranskim statnym sćelaku wozjewili. Iranski lud je zdobom namołwjeny, jednotu a swěru nowemu nawodźe napřećo wobchować.
Mjenje nadawkow dóšło