To a tamne (02.04.26)

štwórtk, 02. apryla 2026 spisane wot:

Socialistiska nowina nd (hač do 2022 Neues Deutschland) wot wčerawšeho hižo wšědny dźeń w ćišćanej formje njewuchadźa. Jenož kónctydźenske wudaće so hišće na papjerje produkuje. Něhdyši centralny organ SED (wot 1946) měješe 1989 hišće 1,2 milionaj abonentow, ­tuchwilu je jich 12 000. Wudawaćel je nd.drustwo. Wutoru su so z titulom „Tschüss Papier, HALLO PIXEL“ ze wšědnym ćišćanym wudaćom rozžohnowali.

Tři hodźiny w sněze za psom pytali su pomocnicy hórskeje słužby njedaloko Berchtesgadena. Na kóncu móžachu zwěrjo njezranjene zaso jeho wobsedźerce přepodać. Wona bě ze sněhakami ze swojim złotym labradorom na zasněženych horach po puću, jako so pos z nahłeje skały do hłubiny suny. Žona njemóžeše jeho hižo namakać, tuž zawoła hórsku słužbu na pomoc.

„Móžemy wot was něšto nawuknyć“

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:

Serbska měrowa iniciatiwa so w Budyšinje skonstituowała

Budyšin (at/SN). W Serbach pomhać mysl měra šěrić, to chce Serbska měrowa iniciatiwa. Wona je so póndźelu, 30. měrca w Serbskim ludowym ansamblu wu­tworiła. Dwanatk ludźi, Serbja a Němcaj z Hornjeje a Delnjeje Łužicy, so z hosćom Gerhardom Emilom Fuchsom-Kittowskim, prezidentom Němskeje měroweje rady z.t. z Berlina, wo tym wuměni.

Wuchadźišćo za dalše rozmyslowanje wo měrje leži dwě lěće wróćo. „Tehdy su so serbske wosobiny na iniciatiwu Marka Sucheho na prezidentow Ruskeje federacije a Ukrainy z namołwu wobroćili, zo by so wójna w Ukrainje tak spěšnje kaž móžno zakónčiła“, Hajko Kozel podšmórny. Mało je so po tym stało. Je na času, sej nadawki měroweje politiki w Serbach wuwědomić. Wona akcija najmjeńšeho słowjanskeho ludu za kónc bratrowskeje wójny je Fuchsa-Kittowskeho přewšo jima­ła. „Jeničce tale symbolowa politika fascinuje. Móžemy wot was něšto nawuknyć“, wón přizna.

Mejemjetanje w Budyšinje přewjesć

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:

Budyšin (SN/MiP). Hinak hač Budyski wokrjes, kiž bě loni na iniciatiwu krajneho rady Uda Witschasa (CDU) pokročowanje Partnerstwa za demokratiju (PfD) zakónčił, wjedźe je město Budyšin dale. PfD su komunalne syće akterow, kiž so přećiwo prawicarskemu ekstremizmej, rasizmej a nječłowjeskosći zasadźuja a tolerantnu, měrliwu a diwersnu zhromadnosć a mjezsobnosć spěchuja. Zwjazk podpěruje wotpowědne komunalne iniciatiwy a projekty financielnje ze srědkami swojeho programa „Žiwa demokratija“.

Tak mjenowane Zwjazkarstwo PfD – hłowny gremij, kotryž wo zapodatych projektach wuradźuje a je schwali – je so wčera w Budyšinje schadźował. Wone ma dohromady 33 čłonow. Předewšěm su to towarstwa, ale tež třěšny zwjazk Domowina je mjez nimi. Lětsa schadźuje so gremij dohromady šěsć króć. Na wčerawšim druhim posedźenju zwjazkarstwa je so jednaćelka Domowiny Judit Šołćina wobdźěliła.

Hegseth: Rozsudne dny

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Zakitowanski minister USA Pete Hegseth je přeswědčeny, zo su přichodne dny we wójnje přećiwo Iranej rozsudne: „W jenož jednym měsacu smy wuměnjenja postajili, přichodne dny su rozsudne“, rjekny wón na nowinarskej konferency we Washingtonje. Hegsethej by lubo było, wójnu ze zrěčenjom skónčić. Doniž tak daloko njeje, „argumentujemy z bombami.“ Dźensa wječor chce so prezident USA Donald Trump k dalšemu wuwiću wójny přećiwo Iranej wuprajić.

Němska israelski zakoń šwika

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo je rozsud israelskeho parlamenta za znowapostajenje smjertneho chłostanja za teroristow kritizowała. Zwjazkowe knježerstwo zhladuje starosćiwje na nowy zakoń, zdźěli rěčnik knježerstwa Stefan Kornelius. Zakoń w Israelu „drje jenož přećiwo Palestinjanam w palestinskich kónčinach nałožuja“, wón rjekny. Zwjazkowe knježerstwo njemóže tuž rozsudej kneset přihłosować. Mjeztym wšitke čłonske kraje EU zakoń raznje šwikaja.

Bamž křiž sam ponjese

Wulki nawal medijow knježi tuchwilu na swětnišćowym centrumje Kennedy Space Center w Cape Canaveral w Floridźe w USA: Dźensa wječor wotleći tam raketa do směra na měsačk. Třo astronawća USA Christina Koch, Victor Glover und Reid Wiseman kaž tež jich kanadski kolega Jeremy Hansen maja we wobłuku misije „Artemis 2“ měsačk dźesać dnjow wobkružeć. W tym ­zwisku so woni wot zemje zdaluja, kaž hišće žadyn čłowjek do nich. Na měsačku su astronawća USA naposledk w lěće 1972 ­pobyli. Ameriska swětnišćowa agentura chce přichodne lěta nowu wuprawu na měsačk přewjesć. Foto: dpa/Terra Renna

Płaćizny wšědnje jónu zwyšić

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Po njesłyšanym podróšenju bencina a diesela minjene tydźenje płaći wot dźensnišeho na tankownjach Němskeje nowe rjadowanje: Tam smědźa płaćizny jenož hišće jónu wob dźeń zwyšić, wšědnje připołdnju w 12 hodź. Z tym sćěhuje koalicija CDU/CSU a SPD přikładej Awstriskeje. Awtomobilowy klub ADAC kaž tež mějićeljo tankownjow dwěluja, zo so nowe rjadowanje pozitiwnje na płaćizny za wužiwarjow wuskutkuje. Zwjazkowy minister za wosebite naležnosće Thorsten Frey (CDU) je dźensa w ARD připowědźił, zo njejsu ze stron knježerstwa žane dalše naprawy přećiwo drohemu ćěriwu předwidźane.

Wójna wiki kóncuje

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:
Porno knježacym w Pólskej ma so němske knježerstwo z tym ćežko, płaćizny na tankownjach wobmjezować. Koncernam kwoli nochcedźa do wikow zasahnyć. Tutu argumentaciju pak je Donald Trump, nawoda „maćerneho kraja kapitalizma“ USA, dawno podrywał. Wón je ze swojej wójnu přećiwo Iranej eskalaciju naparał, kotraž swětowe wiki za wažne fosilne energije rozbombuje, wšojedne hač z raketami abo trutami. Za to płaći někotryžkuli dojězdźowar z wjesnych kónčin nětk za puć na dźěło we wulkim měsće měsačnje sto eurow wjac. Runje tak směšny je argument, zo njebychmy tajke problemy měli, bychmy-li wjac e-mobility a wobnowjomneje energije forsěrowali: Za kóždu bateriju trjebaš surowizny, a jich import so na někotre kraje koncentruje. Jeli k politiskim abo wójnskim napjatosćam dóńdźe, steji zastarowanje z tutymi ma­ćiznami na hračkach. Globalne wiki su ­žohnowanje moderny, ale bjez diploma­tije njefunguja. Marcel Brauman

Předstajeja narodnu drastu

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:
Wobrazy sebjewědomych nošerkow a nošerjow serbskeje narodneje drasty pre­zentuje Choćebuski fotograf Thomas Goethe (na foće) tuchwilu we wuměłskej hali Łužica na dwórnišću w Großenhainje. Přehladka, kotruž su minjenu sobotu wote­wrěli, wopřija 20 wulkoformatnych dźěłow, kiž běchu minjene lěta we Wjerbnje, ­na Górach a w blišej wokolinje nastali. Fotografej bě wažne, zo njepředstaja drastu jako swědk zašłosće, kiž bě w muzeju namakał, ale zo zwobraznja Łužičanow, žony a muži, młodych a starych, kotřiž serbsku narodnu drastu hordźe a sebjewědomje wužiwaja a so njeboja, ju z modernymi srědkami zwjazać. Foto: Michael Helbig

To a tamne (01.04.26)

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:
Twarskeho dźěłaćerja zarazył je w Münsterlandskej kotoł wody, kiž je so z krana pušćił a na njeho padnył. Sudobjo z tysac litrami wody padny na twarski kon­tejner, w kotrymž 45lětny dźěłaćer přebywaše. Kotoł přerazy třěchu kontejnera a muža mori. Pytanje za přičinami twarskeho njezboža wosrjedź města Ochtrup w Sewjerorynsko-Westfalskej njeje hišće wotzamknjene. Znate mjeztym je, zo je 18lětny kran posłužował. Kotoł wody so z wysokosće sydom metrow z krana pušći a na kontejner zrazy.

Kritizuja namjet Merza

wutora, 31. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wuprajenja zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) nastupajo nawrót 80 procentow syriskich ćěkancow z Němskeje do swojeje domizny budźa kritiku, tež ze stron koaliciskeho partnera SPD. „Njeje žana dobra ideja zwjazkoweho kanclera, konkretne ličby w konkretnych časach do ruma stajeć, dokelž njemóže wón tajke wočakowanja snano ani dodźeržeć“, rjekny městopředsydka SPD Anke Rehlinger. Merz bě ličbu w zwisku z wopytom syriskeho prezidenta Ahmeda a-Scharaa mjenował.

Smjertne chłostanje schwalene

Jerusalem (dpa/SN). Israelski parlament je naćisk zakonja wo zawjedźenju smjertneho chłostanja za teroristow wobzamknył. 62 z cyłkownje 120 zapósłancow knesset je wjele diskutowanemu namjetej strony Otzma Jehudit prawicarsko-ekstremistiskeho ministra za policiju Itamara Ben-Gvira přihłosowało. Kritikarjo maja zakoń za rasistiski, dokelž wón ­faktisce jenož Palestinjanow potrjechi. Němska zakoń wotpokazuje.

Mortwy a zranjeni w Poltawje

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo