Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je swój ultimatum nastupajo wotewrjenje Hormuskeho přeliwa Iranej napřećo znowa podlěšił. Hač do 6. apryla chcedźa USA z nadpadami na milinarnje Irana čakać, piše Trump na swojej internetnej stronje Truth Social, pokazawši zdobom na „jara dobre rozmołwy“. Poprawom by ultimatum Trumpa jutře wotběžał. Iran pak je jeho wo podlěšenje wo sydom dnjow prosył, Trump twjerdźi. „Rjeknych jim: Dam wam dźesać dnjow.“
Trump bě hrozył, zo iranske milinarnje zniči, jeli Iran Hormuski přeliw dale blokuje. Na to bě Iran připowědźił, zo w tymle padźe přeliw dospołnje zawrěje a energijowe objekty wšěch arabskich krajow zniči, kotrež z USA hromadźe dźěłaja.
Wuskutki blokady ludźo w Němskej hižo nětko bolostnje při tankowanju začuwaja. Fachowcy z toho wuchadźeja, zo so bórze tež płaćizny žiwidłow zwyša.
Berlin (dpa/SN). Na wurjadnym posedźenju su wodźacy zastupnicy SPD dźensa wo konsekwencach najnowšich wólbnych poražkow a wo dalšich reformach w kraju wuradźowali. Nimo wobeju nawodow Larsa Klingbeila a Bärbel Bas wobdźělichu so na posedźenju w domje Willyja Brandta tež ministrojo, ministerscy prezidenća SPD a načolni čłonojo strony z komunalneje runiny.
Na dnjowym porjedźe posedźenja w stronskej centrali SPD steješe mjez druhim agenda financneho ministra Larsa Klingbeila, kotryž pleděruje za „wulke reformy“ na dobro Němskeje.
Wjelelětny minister za dźěło Hubertus Heil (SPD) swoju stronu namołwja, zo měła nowe ideje z wjetšim zapalom zwoprawdźeć. „Strona skutkuje wostudła, pomała a njewěsta“, rjekny Heil nowinarjam. „Wona trjeba jasnosć, wjace substancy a wjace zahoritosće.“ Ritualizowane wotmołwy nawodow SPD na wólbne poražki nikomu njepomhaja.
Berlin (dpa/SN). Producenća drasty měli so přichodnje tež na kóštach jeje zběranja a wotstronjenja wobdźělić. Tole chce minister za wobswět Carsten Schneider (SPD) z nowym zakonjom wo tekstilijach docpěć. Politikar SPD měri so wosobje na tunju drastu, kotruž ludźo spěšnje zaso do wotpadkow ćisnu. Z tym chce Schneider wotpowědne směrnicy EU přesadźić a hač do 70 procentow wšeje drasty zběrać.
Zhotowjerjow tunjeje drasty chcedźa nuzować, popłatki organizacijam płaćić, kotrež drasty zběraja a so wo dalše wužiwanje tekstilijow staraja. Wobswět škitace organizacije kritizuja, zo pobrachuja w naćisku Schneidera jasne kriterije za škit wobswěta a přirody.
Za lěpši škit woporow seksualizowaneje namocy su wčera tysacy ludźi w Hamburgu demonstrowali. Zarjadowarjo rěča wo 22 000 wobdźělnikach, policija je 17 000 demonstrantow zličiła. „Dosaha. Hańba ma stronu změnić“, steješe na tójšto plakatach, kotrež běchu wobdźělnicy sami zhotowili. Akciju na naměsće před radnicu běštej mjez druhim klimowa aktiwistiska Luisa Neubauer a kolumnistka Alexandra Zykunow nastorčiłoj.
Smjerć młodeje žony přez aktiwnu pomoc při wumrěću je w Španiskej razne debaty zbudźiła. 25lětna Noelia Castillo je wčera wječor w chorowni w Barcelonje po swojej woli a přećiwo woli staršeju smjertnu sykawu dóstała. Młoda žona bě na delnim ćěle zlemjena. To bě sćěh pospytaneho sebjemordarstwa po splažnym znjewužiwanju 2022. Castillo je najmłódša, kotraž je legalny suicid přewjedła.
Ålandiske kupy (šwedsce Åland, finsce Ahvenanmaa) su nastupajo etniskorěčnu situaciju w mnohim jónkrótne. Politisce słuša archipel z 30 000 šwedsce rěčacymi wobydlerjemi k Finskej a ma wot lěta 1921 jara wulku awtonomiju. Wona zapřijima wosebje swójske knježerstwo a parlament, ale tež chorhoj, póstowe znamki a dalše symbole samopostajowanja. W prawomocy finskeho knježerstwa wostawaja jenož runina wukrajneje politiki, prawniski, sudniski a dawkowy system. Jenička zarjadniska rěč na tymle teritoriju Finskeje je šwedšćina (!). Finojo z „twjerdźe“ pak njemóža na kupy swobodnje přećahować ani sej tam imobilije kupić. Status wobydlerja (kotryž so zdobom finskemu staćanstwu runa) móže jenož regionalne knježerstwo wudźělić (po znajmjeńša pjeć lět trajacym přebywanju a dopokazanju dosahacych znajomosćow šwedšćiny). Nawopak po pjeć lětach přebywanja zwonka kupow so městne staćanstwo awtomatisce zběhnje.
Tallinn/Riga (dpa/SN). Při mjezomaj Estiskeje a Letiskeje na Rusku stej trutaj znjezbožiłoj. Zranił so při tym nichtó njeje. W Estiskej zrazy trut do wuhenja milinarnje Auvere we wokrjesu Ida-Virumaa. Knježerstwje w Tallinnje a Rize stej wozjewiłoj, zo běštej to wopak wodźenej trutaj ukrainskeho wójska, z kotrymajž chcychu ruske cile při Finskim mórskim zaliwje nadběhować.
Demonstruja přećiwo namocy
Hamburg/Köln (dpa/SN). Po demonstraciji z 13 000 wobdźělnikami w Berlinje chcedźa iniciatorojo dźensa w Hamburgu a sobotu w Kölnje přećiwo seksualizowanej namocy w interneće na puć hić. Protestowacy žadaja sej krućiše konsekwency za skućićelow po němskim prawje. Nastork za demonstracije bě moderatorka a dźiwadźelnica Collien Fernandes z wozjewjenjom swojich nazhonjenjow w tutym zwisku dała.
Historisku rezoluciju schwalili
Teheran (dpa/SN). Najebać hinaše wuprajenja knježerstwa USA je iranske wonkowne ministerstwo znowa kóždežkuli rozmołwy z Washingtonom wo skónčenju wójny prěło. „Potwjerdźam doraznje, zo njebě žanych jednanjow abo rozmołwow z ameriskej stronu“, rjekny wonkowny minister Abbas Araghtschi wčera w statnej telewiziji. Posrědnicy běchu minjene dny poselstwa přepodali, na kotrež bě Iran reagował. „To njejsu žane jednanja a žadyn dialog, to je wuměna poselstwow.“ Runočasnje Araghtschi rozmołwy z Washingtonom wotpokaza. Informacije ze stron USA wo wuradźowanjach su po jeho słowach „łžě“.
Porno tomu prezident USA Donald Trump dale twjerdźi, zo USA z Iranom wo 15 dypkow wopřijacym planje k skónčenju wójny wuradźuja. Na zarjadowanju republikanow bě Trump wčera we Washingtonje rjekł, zo chce Iran z USA deal wotzamknyć: „Woni pak so boja, tole přiznać, dokelž maja strach, zo jich swójscy ludźo morja. Woni so tež boja, zo my jich morimy.“
Měrowy plan Trumpa wopřija wjacore razne žadanja, kotrež bychu kapitulaciji Irana wotpowědowali.