To a tamne (04.02.26)
W procesu wumocowanja dla dźensa wočakowachu, zo so najstarši syn norwegskeje krónprincesny Mette Marit wosobinsce k wumjetowanjam wupraji. Při zahajenju procesa bě Marius Borg Høiby wčera jenož skrótka stejišćo zabrał a wumocowanje prěł. Porno tomu je 29lětny Høiby namóc w domjacnosći, wobškodźenja, wobchadne přeńdźenja a znjewužiwanje drogow přiznał.
Po přikładźe Awstralskeje chcedźa tež w Španiskej dźěćom a młodostnym pod 16 lětami zakazać, socialne medije wužiwać. Tole je ministerski prezident Pedro Sanchez připowědźił. Španiska chcyła nětko to přesadźić, štož je wospjet připowědźiła, Sanchez na wjeršku knježerstwow swěta w Dubaiju přilubi. Wón přirunowaše socialne medije „ze zwrěšćenym statom, kiž so do zakonjow wohlada a złóstnistwam přihladuje“.
To a tamne (03.02.26)
Před sudnistwom zamołwić dyrbi so wot dźensnišeho najstarši syn norwegskeje krónprincesny Mette-Marit. Marius Borg Høiby je po přeswědčenju statneho rěčnistwa wjacore žony wumocował a splažnje znjewužiwał. Někotre z nich je wón znjewužiwał, jako spachu a je njeskutki filmował. Cyłkownje 38 dypkow skóržby wopřijeja tež domjacu namóc, wobškodźenja a drogowe a wobchadne delikty. Wobskorženeho su sobotu zajeli.
Šěsć dalšich tydźenjow zymy w USA je sławny bobak (Murmeltier) Phil ludźom wěsćił. W městačku Punxsutawney w zwjazkowym staće Pennsylvania su so jeho na swjedźenju Swěčka Marije – połojcy zymskeho počasa – z oraklom prašeli, hač so zyma bórze pominje abo nic. Prašenje bě, hač widźi Phil swój sćin. Bohužel bě wuslědk na njedobro wšěch, kotřiž so bórzomneho kónca zymy nadźijeja.
To a tamne (02.02.26)
Premjeru opery wuchował je basowy bariton, kiž připadnje jako wopytowar w dźiwadle w Kamjenicy sedźeše. Do toho bě so spěwar Johann Kalvelage po prěnim akće Mozartoweje opery „Don Giovanni“ zwjezł. Jeho rólu jako Leporello přewza spěwar Markus Marquardt. Tón skutkuje na Drježdźanskej statnej operje a je z dźiwadłom w Kamjenicy wusko zwjazany. Kalvelage je mjeztym na puću polěpšenja. Jeho móžachu z chorownje pušćić. Kak chcedźa so Marquardtej za jeho pomoc dźakować, hišće njewědźa.
Triumfowe wrota w Washingtonje prezident USA Donald Trump dale planuje a ma mjeztym konkretne předstawy. Wupadać maja wrota podobnje kaž Arc de Triomphe w Parisu – jenož wo wjele wjetše. „Smy najwjetši a najmócniši narod“, rjekny Trump nowinarjam. Wosebity komitej ma namjety zdźěłać.
To a tamne (30.01.26)
Na konju sedźo Marcus Zotan w delnjosakskej wsy Wiedenrode při tuchwilnym zymskim wjedrje rano zahe nowiny roznošuje. Ze swojim 23lětnym walachom Zotanom je muž w sněze lěpje po puću hač pěši abo z kolesom, wón twjerdźi. Zo njeby w rańšich hodźinach k zražkam z awtami dóšło, nosy tež Zotan runje tak kaž jěchar, warnowanski lac. Nimo toho ma kóń reflektory při nohach a při wopuši. Jako myto čaka na konja wosebita snědań w konjencu.
Bjez jězbneje dowolnosće, z kradnjenymaj čisłowymaj taflomaj a pjaneho je policija muža w pfalcskim Landauwje lepiła. Muž spočatnje twjerdźeše, zo je jězbnu dowolnosć zhubił. Spěšnje pak so wukopa, zo je sudnistwo dokument sćazało. Čisła słušachu druhemu awtu. Smjerd alkohola dla bě chětro sylny: Test wunjese na wšěch 1,9 promilow.
To a tamne (29.01.26)
Skućićelow, kotřiž běchu w Gelsenkirchenje před štyrjomi tydźenjemi wotnožku lutowarnje wurubili a při tym wjacore miliony eurow spakosćili, policija dale pyta. Paduši běchu z hoberskim točenskim nastrojom betonowu murju přerazyli a 3 100 kašćikow z hódnotnym wobsydstwom kupcow wurumowali. Na hodźiny trajacej harje točenja dla njeje so nichtó postorkował. Wěstotne systemy banki njeběchu kónc tydźenja pječa aktiwizowane.
Bruce Springsteen, legenda rockoweje hudźby, je wobydlerjam ameriskeho města Minneapolis protestny spěw wěnował, w kotrymž wón rabiatne akcije zarjada za zapućowanje ICE po přikazu prezidenta USA Donalda Trumpa šwika. W spěwje „Streets of Minneapolis“ kritizuje Springsteen priwatnu armeju krala Trumpa, kiž prawa ludźi tepta.
To a tamne (28.01.26)
Wótriše mjezy alkohola za kolesowarjow, zniženje wudawkow za jězbnu dowolnosć a razniše chłostanje za wužiwanje mobilnych telefonow za wodźidłom – wo tutych temach diskutuja přichodne dny wobchadni sudnicy na zeńdźenju w Goslaru. Tři dny trajace wuradźowanje fachowcow je najwažniše zetkanje wobchadnych fachowcow, hdźež nadźěłaja doporučenja za zakonjedawarja.
Zakaz wužiwanja socialnych medijow za dźěći a młodostnych pod 15 lětami je francoska narodna zhromadźizna nastorčiła. Zapósłancy su wotpowědnemu naćiskej w Parisu přihłosowali. Nowy zakoń předwidźi, małolětnym pod 15 lětami zakazać, wužiwać „internetnu syć, kotruž internetna platforma z onlinowej słužbu poskićuje“. Dokładny tekst chcedźa w senaće, w druhej komorje parlamenta, wuformulować.
To a tamne (27.01.26)
Słónčne nawoči, kotrež je francoski prezident Emmanuel Macron na swětowym hospodarskim forumje w Davosu wužiwał, su w Francoskej mjeztym jara požadane. Zhotowjer luksusowych nawočow njemóže so naprašowanjow dowobarać. Internetna strona firmy „Henry Jullien“ bě nachwilnje přećežena. Tuchwilu produkuja sto modelow wob lěto. Nětko chcedźa produkciju na tysac eksemplarow rozšěrić. Nawoči płaća tuchwilu 659 eurow.
Milion eurow jako myto lubi zwjazkowy kriminalny zarjad tomu, kotryž da rozsudny pokiw za zajeće skućićelow, kotřiž běchu 3. januara 2026 na juhu Berlina wjacore milinowody namócnje wobškodźili. Po tym bě 45 000 domjacnosćow wjacore dny w krutej zymje bjez miliny a tepjenja. Přepytowanja policije běchu dotal bjez wuspěcha.
To a tamne (26.01.26)
Krosnowar po fasadach wysokodomow Alex Honnold je sej dalši són spjelnił. 40lětny zalěze w běhu połdra hodźiny bjez kóždeje techniskeje pomocy na 508 metrow wysoki Taipeh 101 w stolicy Taiwana. Akciju su na platformje Netflix dokumentowali a live w interneće pokazali. Tole je raznu kritiku zbudźiło. Honnold bě dospołnje přemóženy a zbožowny, po tym zo bě wjeršk mróčeleškrabaka docpěł. Tam sčini najprjedy raz selfie.
Za krućišu mjezu alkohola pola kolesowarjow wupraja so jasna wjetšina ludźi w Němskej. Tole je wuslědk reprezentatiwneho woprašowanja instituta Forsa w nadawku Němskeje wobchadneje wěstotneje rady. Na wšěch 82 procentow je za mjezu 0,5 promilow a mjenje, nimale třećina je za dospołny zakaz alkohola pola kolesowarjow. Tuchwilu smědźa kolesowarjo hač do 1,6 promilow měć.
To a tamne (23.01.26)
Z wulkej módrjeńcu na ruce napadnył je prezident USA Donald Trump na swětowym hospodarskim forumje w šwicarskim Davosu. Na to narěčany wón rjekny, zo je so wo blido storčił. 79lětny při tym tež rjekny, zo bjerje Aspirin. To drje jeho wutrobje tyje, módrjeńcam pak polěkuje. Hematomy pječa tež nastanu, hdyž dyrbi Trump tójšto ludźom ruku dawać.
Na hoberske zymske njewjedro kónc tydźenja ze sněhom, lodom a wějeńcami hotuja so miliony Američanow w južnych zwjazkowych statach, na srjedźnym zapadźe a w milionowej metropoli New Yorku. Tež w stolicy USA Washingtonje liča z chaotiskimi poměrami. Hač do njedźele wječora docpěje fronta zymskeho njewjedra wuchodny pobrjóh. Ludźo su namołwjeni so na to přihotować, zo wěsty čas milinu njezměja a zo njemóža swoje domy nachwilnje wopušćić.
To a tamne (22.01.26)
Njewočakowano zahe jako swědk wustupował je britiski princ Harry w ciwilnej skóržbje přećiwo bulwarnej nowinje Daily Mail. Harry a druzy prominentni žurnalistam nakładnistwa wumjetuja, zo su wjele lět ilegalne formy rešerše nałožowali, zo bychu informacije z priwatneho žiwjenja jeho swójby zběrali a tak k nowym napismam přišli. Pječa su priwatnych agentow skazali, telefonaty swójby wotposkali a spytali, w domje Harryja techniku k wobčušlenju zatwarić. Nowina wumjetowanja wotpokazuje.
Najstarše wuměłstwo pračłowjekow w prózdnjency namakali su w Indonesskeje. Fachowcy trochuja, zo ja fragment wotćišća ruki 14 króć dźesać centimetrow znajmjeńša 67 800 lět stary. Šablony ruki su sobu najstarše wuměłske formy. Při tym su ludźo swój čas ruku na skału połožili a ju z barbu popryskali.
