To a tamne (19.03.26)
Finojo su najzbožowniši lud swěta. W najnowšej swětowej rozprawje wo zbožu steja wobydlerjo kraja na sewjeru Europy dźewjaty króć pospochi na prěnim městnje. Z Islandskej, Danskej a Šwedskej zaměstnja so tři dalše sewjerne kraje mjez prěnimi pjećomi. Mjez nimi steji Costa Rica na 4. městnje. Němska je so z 22. na 17. městno polěpšiła a při tym Awstrisku přesćahnyła.
Z wisatym mostom wabi Eiffelowa wěža w Parisu nowych wopytowarjow. Něhdźe 60 metrow wysoko móža so zmužići na čumpaty zwisk mjez wuchodnym a zapadnym sćežorom wěže zwažić. Móst wobsteji ze saka, splećeneho z robustnych powjazow, po kotrymž móža turisća a domoródni krosnować. Nowa atrakcija ma najprjedy raz hač do 3. meje na prěnim poschodźe sławneje wěže přistupna być. Ludźo čakaja w dołhich rynkach na zastup.
To a tamne (18.03.26)
Štó chowa so za streetart-wuměłcom Banksyjom? Rešerša powěsćernje Reuters budźi znowa spekulacije wo identiće Banksyja, kotraž je hižo wjele lět hódančko. Po tym drje je Banksy sčasami pod pseudonymom David Jones wustupował. Pokiwy na to wuchadźeja z rešeršow wo grafitiju, kotryž bě wuměłc pječa 2022 w Ukrainje zawostajił.
Dopóznaća złožuja so po rozprawje mjez druhim na wuprajenja swědkow a zwiski k wosobam, kiž so hižo dlěje z Banksyjom zwjazuja. Swědcy mjenowachu při tym muža z mjenom David Jones, kotrehož z dawno podhladnym wuměłcom Robinom Gunninghamom do zwiska stajeja. Wobkrućena pak identita njeje. Prawiznik Banksyja tukanjam zdźěla znapřećiwja. Tež scena wuměłcow móžne wotkryće kritisce wobhladuje. Za mnohich fanow je anonymita bytostny aspekt Banksyjoweho tworjenja a jeho mytosa.
To a tamne (17.03.26)
Wjace hač 30 popjelnicow pokradnyli su njeznaći z pohrjebnišća na kromje malaysiskeje stolicy Kuala Lumpur. Popjelnicy stejachu w kolumbariju, w rownišću nad zemju. Skućićeljo žadaja sej wot přiwuznych za jich wróćenje pjenjezy. Kelko sej žadaja, dotal znate njeje. Policija z połnej paru na tym dźěła, skućićelow wuslědźić.
Hotowy wjedrowy chaos knježi tuchwilu w USA. Na zapadnym pobrjohu knježi njezwučena horcota, na kupje Hawaii bědźa so ze zapławjenjemi, na sewjeru je wjele sněha napadało a na wuchodźe bliži so wulki wichor. Wjace hač 200 milionow wobydlerjow je potrjechenych. Dotal su wjace hač 4 500 lětow wotprajić dyrbjeli. W zwjazkowych statach Michigan, Wisconsin a Minnesota zachadźa zymski wichor. Na zapadźe kraja zastaruja ludźi při horcoće 30 stopnjow z pitnej wodu.
To a tamne (16.03.26)
Z plěchom na Instagramje je so předsydka badensko-württembergskeje FDP Nicole Büttner předstajiła. „Sym so sadźiła, sym přěhrała a nětko sym swoje přilubjenje zwoprawdźiła“, rjekny Büttner w krótkim wideju. Pozadk toho je poražka FDP w njedawnych wólbach krajneho sejma w Badensko-Württembergskej. Tam bě strona na mjezy pjeć procentow zwrěšćiła a tak ze sejma zlećała. Do wólbow bě Büttner přilubiła, zo da sej w tymle padźe plěch třihać.
Na swětowym mišterstwje młodych pjekarjow w Taiwanje je sej němske mustwo třeće městno zdobyło. Olympiske rynki z chlěboweho ćěsta a z olympiskim wohenjom su jurorow přeswědčili. Němsku zastupowaštaj němska mišterka młodźiny Lilly Jahn z Frankfurta nad Wódru a Jonah Rosentreter z Essena.
To a tamne (13.03.26)
We wokrjesu Prignitz bě wčera dźewjeć bykow ćeknyło. Za nimi zamołwići přeco hišće pytaja. „Nimamy woprawdźe hišće žane slědy“, rjekny nowinski rěčnik wokrjesa. Weterinarny zarjad pytańcu podpěruje. Transporter ze 27 skoćatami bě so štwórtk na nakrajnej dróze powróćił. Dźesać bykow bě při tym twochnyło, jednoho dyrbjachu hišće na městnje zatřělić.
Změna klimy wuskutkuje so na dołhosć dnjow. Tole su slědźerjo z Awstriskeje a Šwicarskeje nětko zwěsćili. W minjenych milionach lět njeje so rotacija zemje hišće nihdy tak masiwnje spomaliła, kaž zašłe lětdźesatki, rjeknychu wědomostnicy. Rotacija zemje so wo 1,33 milisekundy wob lětstotk podlěši. Tole drje so na wšědny dźeń njewuskutkuje, wobwliwuje pak precizne wobličenja, na přikład za nawigaciju w swětnišću.
To a tamne (12.03.26)
Twarski kran je so wutoru w Erkrathće pola Düsseldorfa při składowanju twaršćiznow powalił a na hruby twar padnył. Hoka krana pak zrazy do susodneho bydlenskeho domu. Fachowcy trjebachu hač do wječora, zo bychu kran zaso zběhnyli. Wjacore twarjenja dyrbjachu ewakuować. Wobydlerjo přebywachu tak dołho pola znatych. Hakle wječor wokoło 22 hodź. smědźachu ludźo zaso do swojich bydlenjow.
Po hodźiny trajacej hawariji wšitke nuzowe telefony podłu awtodróhow Němskeje zaso funguja. Tuchwilu nuzowe stacije zaso normalnje funguja, awtodróhowy zawod Zwjazka zdźěla. Wutoru wječor běchu telefony podłu awtodróhow wupadnyli. Přičina bě techniski defekt pola eksterneje firmy, kotraž system dohladuje. Po wšej Němskej steji 17 000 nuzowych stacijow.
To a tamne (11.03.26)
Plěch třihać dać chce sej generalna sekretarka badensko-württembergskeje FDP Nicole Büttner, kaž bě wona w padźe poražki strony we wólbach krajneho sejma přilubiła. „Na liberalnych móžeće so spušćeć, tež po poražce“, Büttner rjekny. Hdy chce swoje přilubjenje spjelnić, njeje znate. FDP bě minjenu njedźelu na mjezy pjeć procentow zwrěšćiła. W januaru bě Büttner nowinarjam rjekła, zo swoje kudźerjate włosy lubuje. Dyrbjała-li pak strona we wólbach přěhrać, su „radikalnje preč“.
Dale w jastwje wostanje najstarši syn norwegskeje krónprincesny Mariau Borg Høiby. Próstwu wo hnydomne pušćenje 29lětneho je sudnistwo wotpokazało. Sudnicy skedźbnja na wobšěrne wumjetowanja přećiwo mužej wumocowanja dla. Prawiznicy běchu argumentowali, zo ze stron 29lětneho hižo žadyn strach njehrozy.
To a tamne (10.03.26)
Po ćežkich zapławjenjach na sewjeru Awstralskeje zamołwići ludźi doraznje proša, so do rěkow abo zapławjenych kónčin njepodać. Z wulkej wodu je tež syła krokodilow do regiona přišła, w kotrymž hewak njejsu. Po zliwkach su rěki wjacore kónčiny zapławili. Něhdźe tysac wobydlerjow dyrbjachu ewakuować. Při tym su tež lětadła a helikoptery zasadźili. Je to najhórše powodźenje po lěće 1998.
Mjenje ludźi zatepiło je so prěnje dźewjeć měsacow 2025 hač lěto do toho. Tole je Němska towaršnosć za wuchowanje žiwjenja dźensa w swojej kóždolětnej statistice zdźěliła. Hač do rozsudneho dnja, 15. septembra lońšeho lěta, bě 321 ludźi na tute wašnje zemrěło. To je 33 mjenje hač lěto do toho. Wódni wuchowarjo z toho wuchadźeja, zo wostanje cyłkowna ličba smjertnych njezbožow w rěkach a jězorach lětsa jasnje pod 400.
To a tamne (09.03.26)
Přewšo rědki to podawk: Dźěl meteorita je w Koblenzu w Porynsko-Pfalcy třěchu domu wobškodźił. Při zražce sobotu wječor nasta dźěra, wulka kaž koparski bul, zarjad za škit před katastrofami zdźěla. Meteorit přerazy třěchu domu a wosta w spanskej stwě ležo. Nichtó pak so njezrani. Do toho běchu ludźo wobkedźbowali, kak so objekt na njebju žehleše.
Nješwarni paduši su w Monheimje pola Düsseldorfa na kěrchowje popjelnicy a metalowe přidawki do rowa pokradnyli. Při tym wobškodźichu wjace hač 150 rowow, policija zdźěla. Wopytowarjo pohrjebnišća njedźelu rano wobšěrnu škodu wuhladachu. Njeznaći běchu so wočiwidnje na kopor a bronzu měrili. Krótko po tym přizjewi so nižozemska policija: Na pomjeznym přechodźe su zastojnicy w awće z Němskeje wjacore popjelnicy a koporowe přidawki do rowa sćazali.
To a tamne (06.03.26)
Zapřijeća kaž „veggie-burger“ abo „tofu-kołbasa“ smědźa so tež přichodnje wužiwać. Na to su so posrědnicy čłonskich krajow EU a Europskeho parlamenta dojednali. Zakazane pak su w přichodźe wurazy, kiž maja jasny poćah k zwěrjećim wudźěłkam kaž „veggie-kokoška“ abo „tofu-rjebleška“. Kompromis je wuslědk wobćežnych wuradźowanjow. Zapósłancy parlamenta EU chcychu wšitke pomjenowanja zakazać, kotrež zwjazuja wegetarisku jědź z mjasom a kołbasu.
Policija je pop-spěwarku Britney Spears w zwjazkowym staće USA Kaliforniskej nachwilnje zajała. Po dźewjeć hodźinach hudźbnicu zaso pušćichu, běrow zamołwiteho šerifa zdźěli. Přičina zajeća njeje znata. Wjacore medije su wo tym přeswědčene, zo je Spears pod wliwom alkohola abo drogow z awtom jěła. Sudniski termin je 4. meje.
