W předewzaću Eskildsen maja cyłe lěto z husycami činić. Nětko móža so zajimcy wobdźělić na Rakečanskich husacych wikach, kotrež hač do 22. hodownika přewjeduja.

„Naše libjata (Gössel) su sej runje wusnyli“, so Andrea Lau smějkota a praji, „ně, do husacych chlěwow nětko wjace njemóžemy. Tam popołdnju w dwěmaj swěcu hasnjemy.“ Přiwšěm móžeš na Rakečanskich husacych wikach předewzaća Eskildsen tzwr žiwe husy widźeć. Na zahrodźe, njedaloko zachoda do předawanišća, so pjeć sněhběłych husycow pase. „Hdyž wopytowarjo chcedźa, smědźa je tež picować“, měni nawodnica stejnišća na Hermančanskej dróze. Na tymle nowemberskim dnju njeje nawal ludźi runje wulki, byrnjež tam stan derje wutepjeny był. Čim bóle so hody bliža, tajke je nazhonjenje wuhotowarjow wikow, ćim wjace ludźi na plahowanišćo husow dochadźa.

700 kilogramow kału

Rentnar a što potom – wuměnkarsku swobodu wužiwać abo wužadanje přiwzać (34)

Štóž chce so přeswědčić, zo móžeš so we wuměnkarskej starobje cyle rozdźělnym, zmysłapołnym a wužitnym činitosćam wěnować, njech so do Jawory poda. Tam bydli w rjenje hladanym domje napře­ćo wjesnej kapałce 72lětny, stajnje přećelny a pomocliwy Wolfgang Brühl.

Wolfgang Brühl narodźi so tři štwórć lěta do załoženja NDR. Ženje njeje so z ideo­logiju nowozałoženeho němskeho stata identifikował. Přiwšěm su jeho te­hdyše politiske wuměnjenja formowali a k sprawnemu hospodar­skemu nastajenju pohnuwali, pilnje dźěłać a ideje rodźić. Derje dopomina so wón hišće na prěnje šulske lěto we Worklecach, hdyž mějachu wučerku w narodnej drasće Marju­ Rječcynu. Wona bě sotra zbóžnoprajeneho Alojsa Andrickeho. Wuchodźiwši 10. lětnik nawukny powołanje awto­mechanikarja w Halštrowskej firmje Mierisch. A wot toho časa znaje kóždy, tež najmjeń­ši dźělčk legendarneho jězdźidła NDRskeho časa – Trabanta.

Štyri tydźenje do hód započina so najpokojniši čas cyłeho lěta – adwent. Słowo ­adwent pochadźa z łaćonskeho słowa „Adventus“, štož woznamjenja wočakowanje abo přichad, přihot na narod Jězusa. Kónc 5. lětstotka postajichu štyri tydźenje ­trajacy adwentny čas, nic pak swojowólnje. Wón symbolizuje wěru z časa srjedźowěka, hdźež dyrbjachu ludźo štyri tydźenje na přichad Zbóžnika čakać. Poprawom bě tónle čas jako posćenje mysleny. Přikład za to bě čas do jutrow, w kotrymž sej ­ wěriwi chwile za rozpominanje bjeru. W běhu lět pak wuwi so adwent k časej wočakowanja, při čimž ludźo wjele swjeća. Tak wopytuja hodowne wiki, pjeku po­prjančki a wobstaruja dary za swojich lubych. W tymle času sej tohorunja bydlenja rjenje wupyšimy. Někotre nałožki a tradicije kaž tež jednore ideje adwentneje a hodowneje pychi tu rady trochu rozłožuju.

Dohodowne wobswětlenje

Njedawno zetka so něhdźe dwaceći za­jim­cow w Bělše­cach, zo bychu sej po tam­ni­šim kralowskim puću „Po­tajn­stwo sydom serb­skich kra­low“ wot­kryli. Na přez­pól­nu hru bě motiwa­tor za serb­sku rěč a kulturu tych pře­pro­sył, kotřiž chcedźa so ze serb­skej rě­ču a kulturu zaběrać. Tak po­da­chu so ludźo z Malešec, Budyši­na a Wotrowa na ně­hdźe štyri kilo­­metry dołhi puć. Pytajo skulp­tu­ry kralow namakachu při nich scho­wa­ne pokiwy k pokładej. Myto za dorosćenych bě wopyt klětušeje inscenacije Něm­sko-Serbskeho ludoweho dźiwadła „Małe wam­piry“. Myto za dźěći a jich wjeselo nad nim widźiće tu na wobrazu.

Tekst a foto: Lucian Kaulfürst