Swět pod wodu sej wotkryć
Najwjetši dźiw přirody GREAT BARRIER REEF nětko w Drježdźanskim Panometeru
Štóž hižo dlěje wo tym soni, najwjetši dźiw přirody cyłeho swěta GREAT BARRIER REEF dožiwić směć, to nětko móže. W Drježdźanskim Panometeru je hižo něšto tydźenjow monumentalny panorama fascinowaceho swěta pod wodu z wobrazami a instalacijemi přihotowany. Rif z koralemi je najwjetši planeta.
Kóždy, kiž so do wulkotneho swěta zanuri, móže we wobstajnje měnjacym so cyklusu dźeń a nóc krasne detaile a barby njeličomnych wobydlerjow koralow w přehladce Panometera wobdźiwać. Zybolace so korale, barbojte roje rybow a potajna swěca we hłubokim oceanje pokazuja so na cyłkownje 27 metrow wysokej sćěnowinje z wjace hač 3 000 kwadratnymi metrami. Přitulna swěca a cunje zynki wopytowarjow po wustajeńcy přewodźeja. Kusk po kusku móža sej woni potajnosće rifa wotkryć.
Zahubne stawizny, ale estetiska drohoćinka
Kryštof Peršín rozprawja wo swojim dowolu w Španiskej – 2. dźěl
Znašim busom přeprěčichmy potajkim zachodne wrota kompleksa Doliny padnjenych a podachmy so na horu. Najprjedy rozhladowach so wćipnje po wokolinje, puć započa hnydom nahle stupać, ale poněčim bu mi wostudłe – wuhlad žadyn, přetož dróhu wobrubjowaše poměrnje husty chójnowy lěs, typiski za krajinu srjedźneje Španiskeje. Wuhladawši nahły postup a serpentiny bjez kónca, wjeselach so nad swojim rozsudom, na bus dočakać, dokelž bych-li na tajku horu pěši šoł, bych zawěsće bórze slaknył. Mjeztym započa mój žołdk pomałku předźěłować słódne, ale jara tučne kałdony wobjeda a při tym rozmyslowach, hač bě general Franco w euforiji z dobyća we wobydlerskej wójnje tež na tajke pady myslił a w bazilice abo znajmjeńša něhdźe w bliskosći nuzniki natwarić dał …
Fajal – kupa z historiskim a načasnym woznamom (3)
Loni w nowembrje je awtor přinoška Jan Kral Acorske kupy wopytał.
W třećim dźělu rozprawja wón
wo kupje Fajal.
Kupa Fajal je z historiskeho wida wosebje zajimawa, dokelž je najbliša ameriskemu kontinentej, ze směra Europy hladajo. A tak njezadźiwa, zo bě kupa za čas wuwića telegrafije prěnja a rozsudna stacija za podmórske kable. We hłownym měsće kupy Horta nastachu prěnje zepěranišća a šaltowanske srjedźišća za zwiski mjez Europu a Ameriku. Přichadźace signale z Ameriki tu zesylnjene dale do Europy dawachu.
Doma a druhdźe (4): Knižne wiki w Lipsku
Na kulturnym polu nazhonjamy w Serbach wjele, štož je nam blisko a lubo. Ale tež to, štož je daloko preč, zamóže nas jimać a nam nowe impulsy dawać. Wo tym so w tutej rubrice pisa.
Kóžde lěto so dźiwam a wjeselu, hdyž słyšu wo nowych wopytowarskich rekordach na Lipšćanskich knižnych wikach. Lětsa bě jich wjace hač 300 tysac fanow. Na druhej stronje spaduja nakłady wudatych a předatych knihow. Knižna branša stona. Kak so to znjese? Mi so zda, zo stej to skerje wobě stronje jedneje medalje. Składnostnych čitarjow je mjenje. Ćim sylnišo so jadro za knihu angažuje.
fota: heinrich bulišPólska bě cil wuprawy jědnatkarjow ...
Pólska bě cil wuprawy jědnatkarjow Serbskeho gymnazija w Budyšinje. Kónc měrca podachu so dohromady 51 šulerkow a šulerjow kaž tež štyrjo wučerjo do Krakowa a koncentraciskeho lěhwa Auschwitz.
Prěni dźeń su sej zhromadnje z pólskej přewodnicu město wotkryli. We hłownej cyrkwi wobhlada sej skupina Serbow tež rowy něhdyšich pólskich kralow, z kotrychž běchu mnohe němskeho pochada. Po přestawce dźěše dale do něhdyšeje židowskeje štwórće, kotraž hač do dźensnišeho wobsteji. Wottam pućowachu do něhdyšeho geta.
Potajkim knihowachmoj tiket na tamny bok swěta: do Nowoseelandskeje. ...
Potajkim knihowachmoj tiket na tamny bok swěta: do Nowoseelandskeje. Kraj to, kotryž móhł wot Němskeje lědma zdaleniši być.
Cyle spontana pak naju jězba njebě. Po zakónčenju měsacy dołho dźěłachmoj, zo bychmoj sej dosć pjenjez lutowałoj. Prěnjotnje chcychmoj hižo w oktobrje startować, tola hakle jako Marielliny wizum skónčnje dóńdźe, móžachmoj 10. nowembra 2025 wotlećeć. Naju starši dowjezechu nas na lětanišćo do Prahi, wottam dźěše přez Doha hač do Aucklanda – nimale 24 hodźin po puću. Jězbu hižo kaž mały dyrdomdej začuwachmoj, prjedy hač so poprawom scyła započa.
d u c hredakcije
maximilian gruber
staroba: 25 lět bydli: w Budyšinje wosebite wužadanje: wobšěrne dźěło layouterki
sej w mało tydźenjach přiswojić
staroba: 19 lět bydli: we Worklecach wosebite wužadanje:
temy namakać,
kiž čitarstwo zajimuja
M ł o d y
hana nukec
julius paška
jadwiga šołćic
staroba: 18 lět
bydli: w Nuknicy
wosebite wužadanje: wšojedne, što so stanje: připołdnju dyrbi nowina do ćišćernje
młodźina
pjatk, 8. meje 2026
SERBSKE NOWINY – KÓNCTYDŹENSKA PŘIŁOHA
W zašłym času je mustwo
młodych sobudźěłaćerjow
w redakciji našeho wječornika šwarnje rozrostło. Nětko chcemy jich w aktualnej zestawje trochu bliže předstajić, zo byšće wědźeli, štó so za přinoškami w nowinje chowa, abo štó so docyła sobu
wo to stara, zo nowina
wšědnje nastawa. Zajimuješ so tež Ty za dźěło w redakciji?
Nimo zajimaweje pozicije
w redakciji SN poskićamy Ći dalše
atraktiwne wukubłanske městna
w Ludowym nakładnistwje Domowina.
Nimale tysac přinoškow spisałoj
Dopomnjenki Jolanty Bombery-Rječcyneje na 24 lět zhromadneho dźěła z Markom Wjeńku w redakciji Serbskich Nowin
Luba Jolanta,
jako će lěta 2002 prěni raz w swojim běrowje w redakciji SN wuhladach, ani w najmjeńšim na to njemyslach, zo sy ty takrjec posoł ‚słužbneho poćaha‘, kiž ma nimale 25 lět dźeržeć a na kóncu tysac přinoškow wunjesć.
Nawróćiwši so z dowola wuhladach za pisanskim blidom – hdźež sedźa stajnje šulerjo, praktikanća a započatkarjo – chětro spłóšiwu młodu žonu. Wočiwidnje bě ći hektiske žiwjenje redakcije z tehdyšim šefredaktorom na čole poslednje čuwy rubiło. Twoje prěnje prašenje, tehdy hišće němsce, rěkaše: Wie heißt Irrenhaus auf Sorbisch? Zwjeselenaj zwěsćichmoj, zo njejstej serbska „błudnica“ a pólski dom wariatów wot so ani tak zdalenej.
Spěšnje pytnych, zo mam jako politiski redaktor z Tobu mi napřećo wěcywustojnu za politiku, kotruž móžu so w prašenjach pólskeje politiki stajnje prašeć. Poněčim wurosće z toho prawidłowne zhromadne dźěło a tydźenska kolumna.
Wusahowacy wukon zhromadnosće
Z woblubowanym klasikarjom serbskeje wuměłstwoweje hudźby publikum trójce zahorili
Sopranistka Daniela Hazec a tenor Patrik Horňák (wotlěwa) přeswědčištaj jako solistaj runje tak ...Nimale njeličomna syła entuziastiskich lajskich spěwarkow a spěwarjow, profesionelni instrumentalisća a solowi wokalisća a nic naposledk twórba, kotraž je tak woblubowana, zo maja mnozy někotryžkuli z jeje dźělow dawno za ludowu pěseń – přewjele so hladajo na tajkule konstelaciju nimo kulić njemóže, abo?
