Přez studij žiwjenje we wukraju sej zbližić
Semester we wukraju studować, nowe kultury sej zbližić a mjezynarodne přećelstwa nawjazać – mnohim studowacym je to wulki són. Erasmus je europski program za wuměnu, kotryž runje tutón són zmóžnja. Dlěje hač tři lětdźesatki skići program młodym ludźom šansu, dźěl swojeho studija w druhim europskim kraju absolwować.
Europska unija je program w lěće 1987 załožiła. Dźensa słuša k najznaćišim kubłanskim iniciatiwam Europy. Uniwersity w mnohich europskich krajach w jeje wobłuku hromadźe dźěłaja, zmóžnjejo tak swojim studowacym njekomplikowanu wuměnu z partnerskimi šulemi we wukraju.
Po cyłej Němskej po puću
Emilia Döringec pochadźa z Radworja a skutkuje w zarjadowanskej branši
Hdyž powěda Emilia Döringec wo swojim wšědnym dnju, so spěšnje wukopa: Jeje žiwjenje je wšo druhe hač monotone. Mjez předawanjom tiketow, jězbami přez cyłu Němsku a nowymi zetkanjemi w branši za eventy je 21lětna swoje městno namakała – a to daloko wot swojeje domizny. Wotrostła je w serbskim Radworju, za swoje wukubłanje zwaži sej trěbnu kročel a přećahny do Lipska. Tam dźěła wot lońšeho awgusta pola posłužbarja za tikety Reservix a zanurja so wot toho časa hłuboko do swěta zarjadowanjow. Hižo zahe bě jej jasne, zo chce powołanje nawuknyć, kotrež wotměnu, zamołwitosć a kontakt z ludźimi zwjazuje. Wukubłanje na zarjadowansku překupču runje to zjednoća – a hišće wjele wjace. „Mje je zajimowało, kak so zarjadowanja poprawom organizuja a što so za kulisami stawa“, wona zwuraznja. Jeje wšědny dźěłowy dźeń postaja praksa. W předewzaću podpěruje koleginy a kolegow, přihotuje prezentacije, dźěła z kupcami a dóstawa dohlad do wšelakich wotrjadow – wot organizacije hač do knihiwjednistwa.
Rědka forma komorneje hudźby na zynkonošaku referencneje klasy
Klarinetowe kwintety słušeja ke kompozicijam, kotrež so w komornohudźbnej literaturje skerje zrědka jewja. Byrnjež wjacori mištrojo klasiki a romantiki někotružkuli mištersku twórbu za tajkule wobsadku spisali – často wěnowanu wirtuozej na solowym instrumenće –, zwosta forma, hinak hač na přikład kruchi za štyrjoch smyčkarjow a klawěr resp. křidło, takrjec nakromny fenomen. Ju trochu ze „žiworjenja w ćěmnosći“ wuswobodźić bě přewšo nadarjenemu klarinetistej Danielej Royjej z pohonom, hudźbytwórcow za nju zahorić a – nic naposledk za njeho – wotpowědne partitury zdźěłać. Dźěl z nich je zhromadnje z cyłkom Collegium Mathis Rochat nahrawał. Wuslědk je loni z podpěru Załožby za serbski lud w nakładnistwje Edition Roy na CD wušła zběrka twórbow načasnych serbskich komponistow, kotraž móhła samo recipientow přeswědčić, kotřiž so poprawom za stilistisce cyle hinaše zynki zajimuja.
Chcedźa wuznamny pomnik zachować
Kajki wupada přichod sotrownje w Małym Wjelkowje?
Z wotpokazanjom próstwy wo spěchowanje pola „Interreg“ su wobsedźerjo a towarstwo wulku poražku znjesć dyrbjeli. Tola wot toho njedadźa so woni zatrašić a přihotuja tuž hižo nowy projekt. Poražka woznamjenja drje dlijenje projektow, ale na žadyn pad kónc prócowanjow wo zdźerženje pomnika.
Mustry a barby na debjenych jejkach maja wosebity woznam
Jutry bjez debjenja a wóskowanja jejkow? Za mnohich ludźi we Łužicy je to njepředstajomne. K tomu słuša tež Sigrun Nazdalina.
W Pětrohrodźe trjebaja wjele podpěry
Iniciatiwna skupina Křesćanskich staršich w Kulowje hižo 35 lět potrěbnym w nuzy pomha
Oleg bydli a stara so wo swojich šěsć dźěći a małeho wnuka cyle sam. Jeho mandźelska Svetlana je dušinje chora. „Něhdy je so 35lětna wo dźěći starała, mjeztym zo je Oleg dźěłał a tak swójbu zežiwił. Tola jako přińdźe mandźelska do chorownje, dyrbješe Oleg swoje dźěłowe městno wupowědźić a so wotnětka sam wo hladanje dźěći starać“, rysujetaj Angela Popella a Edith Skopi z iniciatiwneje skupiny Křesćanscy starši w Kulowje jeho połoženje. Wot lěta 1994 podpěruje iniciatiwa wobstajnje swójby a samokubłacych w ruskim Pětrohrodźe, tež Olega. Předewšěm jedna so při tym wo chudych, chorych, zbrašenych, zadołženych abo wot domjaceje namocy potrjechenych wobydlerjow. To su ludźo, kotřiž dyrbja ćežke situacije zmištrować.
Španiska, kałdony a duch generala Franca
Kryštof Peršín rozprawja wo swojim dowolu w Španiskej – 1. dźěl
Sym sedźał w móličkej španiskej korčmičce w měsće San Lorenzo de El Escorial (někak 40 kilometrow daloko wot Madrida) a mój zymski dowol je był runje w połojcy. Běch jenički hósć, kiž je tam sedźał. Wšako wobjedujemy za Španičanow w njezwučenym času. Praju k tomu jenož, zo mjeztym zo my njedźelu w dwanaćich hižo za blidom sedźimy, w Španiskej so w tym času hakle hłowna Boža mša započina. Mějach so runje bědźić z talerjom połnym howjazych žołdkow, włóskeho hrocha, tučneho swinjaceho mjasa, španiskeje paprikoweje kołbaski „chorizo“ a krejneje kołbaski. Bě to Bože wjedźenje, zo běch so rozsudźił, nic w póstnym času prózdninować! To wšo bě začinjene z papriku a na powjerchu płuwachu hoberske woka oliwoweho wolija. Jědź wuběrnje wonješe a skónčnje spjelni so mi mój kulinariski són – runje za tutej jědźu, typiskej Madridskej specialitu, běch so cyły swój dowol žedźił. Howjaze žołdki so mjenujcy dźakowano swojej strukturje w šiji tak łahodnje začuwaja, hdyž je póžěraš.
Terceira – zelena kupa z překwapjenkami (2)
Loni w nowembrje je awtor přinoška Jan Kral Acorske kupy wopytał. W druhim dźělu rozprawja wón wo kupje Terceira.
Po rjanych dnjach na kupje São Miguel podachmoj so na přichodnu kupu Acorow, na kupu Terceira. Tuta je 400 km² wulka, 29 km dołha a 17,5 km šěroka. Hodźi so potajkim poměrnje derje a w krótkim času z awtom wobjěć. Jednotliwe kupy Acorow docpěć je na wšelakore wašnje móžno. Nimo přewoza z łódźu so pak skerje lětadła wužiwaja. To je spěšniše a druhdy tež přijomniše. Za wariantu z lětadłom maja tu mjeńše propelerowe lětadła typa DHC-8. Po jenož 45 mjeńšinach smój na lětanišću Terceira-Lajes přizemiłoj.
Doma a druhdźe (3): Serbski Budyšin
Na kulturnym polu nazhonjamy w Serbach wjele, štož je nam blisko a lubo. Ale tež to, štož je daloko preč, zamóže nas jimać a nam nowe impulsy dawać. Wo tym so w tutej rubrice pisa.
Wobohaća sej studij filmowych wědomosćow z praktiskimi ...
Runje je młoda Berlinska Serbowka Franka Pollexec třeći semester swojeho studija filmowych wědomosćow na Swobodnej uniwersiće w Berlinje zakónčiła. „W studiju zaběramy so jara teoretisce z filmom a dalšimi medijemi. Sym so tuž bórze samostatnje za móžnosćemi rozhladowała, w kotrychž móhła praktiske nazhonjenja na filmiskim polu zběrać“, wona praji.
Kaž to připad chcyše, wuhlada mać Franki loni spočatk lěta artikl w Serbskich Nowinach, w kotrymž přeprošowaše Marketingowa towaršnosć Hornja Łužica-Delnja Šleska (MGO) předewšěm młodostnych na pjećdnjowski filmowy camp do Budyšina. Wobdźělnicy běchu přeprošeni, pod fachowym nawodom a z profesionelnej techniku w małych skupinach krótkofilmy wo temje „Łužica – žiwa krajina w změnje“ stworić. Za to wopytachu w běhu tydźenja wšelake łužiske kónčiny, kiž su wot změny struktury potrjechene, a nahromadźichu sej tam swoje filmiske motiwy.
