Měrko Šołta z Budyšina: Zaměrnje njewobkedźbowany, njetematizowany podawk?!
W nocy wot 23. na 24. awgusta 1939 podpisataj wonkownaj ministraj Molotow (Sowjetski Zwjazk) a Ribbentrop (Wulkoněmski Reich) zrěčenje, zawjazujo so na wzajomnu neutralitu. W přidatnym, tajnym protokolu rozdźěla sej mjez druhim Baltikum a Pólsku – docyła wuchodnu Europu – na rusku a němsku sferu. 1. septembra 1939 nadpadny Němski Reich Pólsku, a 17. septembra dopjelni Sowjetski Zwjazk swój dźěl rubježneho dojednanja, přiswojejo sej mjeztym na wuchodźe nimale nješkitany kraj so Němcam wobaraceje Pólskeje republiki. Dźesać dnjow pozdźišo kapituluje Pólska, a dźeń po tym, 28. septembra, podpisataj okupantaj Němsko-Sowjetske „přećelske a hranične zrěčenje“.
Čitarka Regina Šołćina z Konjec dopomina so na protesty přećiwo wudobywanju kaolina w Róžeńće w lěće 2014:
Tak dołho kaž mi mój měrkuš to hišće dowoli, jimam so słowa a zdobom so mam po „přikazu“ njeboh Bena Budarja „Pisaj, dołhož móžeš!“
W februaru 2014 stejachmy něhdźe 400 wěriwych ze wšěch serbskich wosadow na parkowanišću před putniskej cyrkwju w Róžeńće a protestowachmy přećiwo hrožacemu točenju za kaolinom mjez Smjerdźacej a Róžantom, kotrež wěsta firma z Frechena planowaše. Dožiwichmy na tutym dnju protestne komentary přez mikro, transparenty a zhromadne modlenje róžowca w serbskej a němskej rěči. Po zhromadźiznje podachmy so wšitcy do cyrkwje, mać Božu prošo wo zastupnistwo, kaž dołho „ći tamni“ za zawrjenymi durjemi jednachu.
Čitar Jan Nuk z Radworja je redakciji slědowacy přinošk zapodał:
Jako w SN dnja 6. awgusta nastawk „We Wětrowje na přeco kónc“ čitach, bu mi struchło wokoło wutroby. Wšako su w tutym zawodźe tež mnozy Serbja z wjeskow blisko Wětrowa swój wšědny chlěb zasłužili. Z mojeje Koslowskeje swójby smy tam we wšelakich časach pjećo na dźěło jězdźili. Mój nan dźěłaše w šěsćdźesatych lětach zašłeho lětstotka w třoch změnach při koksowych kachlach. Tehdy trěbny płun wšak su sami zhotowjeli. Za płunom w drasće mojeho nana smjerdźeše cyły dom. Hakle 1972 su Wětrowska šamotownja k płunowej syći z płunom ze Sowjetskeho zwjazka přizamknyli.
W lěće 1964 su pódla stareje šamotownje dospołnje nowy zawod natwarili.
Čitarka Serbskich Nowin Hańžka Winterowa z Budyšina je nam slědowacy dopis sposrědkowała:
Mějach wostudłe domjace dźěło wudokonjeć a tak chcych sej čas z cejdejku porjeńšić. Wućahnych sej słuchoknihu „Dopomnjenja na młode lěta“ wot Jurja Kocha. A hižo za krótki čas mje čitanje awtora tak putaše, zo wšitko stejo a ležo wostajich. Lóštne a druhdy mjenje zwjeselace dožiwjenja we wuběrnej serbšćinje a ze šćipatym humorom mje hnujachu. Jako dźěše wo słódke buchtle we Warnoćicach, dyrbjach na słódne droždźowe plincy na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Małym Wjelkowje myslić. Hižo wotranja je cyła šula za nimi wonjała. Runje na tajkim dnju je mje knjez Kluk w hodźinje matematiki k tafli kazał. Hladach na nadawk kaž woł na nowe wrota. Ničo njezamóch wuličić, mějach jenož plincy we hłowje. Zludany mi zaso do ławki kazaše.
Pod hesłom „Němčina jako wuwučowanska rěč?“ je čitarka SN Christiana Piniekowa z Choćebuza slědowacy tekst zapósłała:
Serbske Nowiny wozjewichu 3. awgusta rozmołwu ze zastupjerku Braniborskeje techniskeje uniwersity (BTU) wo nowym wučerskim studiju za zakładne šule. Zo je so 12 zajimowanych za studij w kombinacijomaj němčina/serbšćina (9) a matematika/serbšćina (3) na BTU w Złym Komorowje přizjewiło, je wulki wuspěch mnohich akter(k)ow ze stron serbskeje komunity, ze stron za studij w Braniborskej zamołwitych kaž tež aktiwneho wabjenja ze stron uniwersitnych zamołwitych.
Čitar SN Křesćan Krawc z Hrubjelčic je so w zwisku z 25. róčnicu Chróšćan šulskeho zběžka słowa jimał:
Před 25 lětami so zběhachu Serbja – dźěl Serbow z Chrósćic a wokoliny a tysacy podpěraćeljo, tež zwonka Serbow – přećiwo zawrjenju srjedźneje šule w Chrósćicach, kotraž je po Jurju Chěžce pomjenowana. Dopis Reginy Šołćineje, jeje spominanje na zběžk njedawno w SN je za mnje hač dotal jeničke znamjo, zo něchtó w zjawnosći na podawki dopomina. Moje prašenje: Njezajimujemy so my Serbja hižo za našu najmłódšu zašłosć? Tute prašenje mam na nas wšěch. Wězo w prěnim rjedźe na nawjedowacych přistajenych w serbskich institucijach a wolenych gremijach a na wšěch našich reprezentantow! Zo so tutón zběžk zamjelčuje, njemóže być připad – što a štó za tym tči?
Regina Šołćina z Konjec dopomina so na wojowanja na dobro našich dźěći:
Lětsa wopominamy 25. róčnicu šulskeho zběžka w awgusće 2001 w Chrósćicach. Tale šula njesmědźeše hižo 5. lětnik přijimać a z tym bu srjedźna šula likwidowana. Horcy bój nasta mjez staršimi 17 šulerjow, njeličomnymi sympatizantami – a na tamnej stronje šulskej wyšnosću. Z transparentami z wšelkimi wuprajenjemi wojowachmy ze serbskej chorhoju tři tydźenje wo narodne prawa za nas a naše dźěći. Samo na wuhenju šule so chorhoj hordźe zmahowaše. Njeboh wosadny farar Clemens Hrjehor, kiž bě stajnje přitomny, wza potom dźěći na faru, zo bychu so tam kubłali, a někotři wučerjo-wuměnkarjo poskićichu swoju pomoc. Na kóncu wšědneje demonstracije zaspěwachmy zhromadnje kěrluš „Božo, ty Serbow wodźił sy a škitał“. A my wojowarjo zhromadnje ze staršimi wěrjachmy, zo změje bój dobry wukónc. Tola po třoch tydźenjach so naša nadźija sypny.
K čitarskemu listej Měrćina Wałdy (SN 21. julija) nastupajo Braniborski serbski sydlenski rum ma Měto Nowak slědowace přispomnjenja:
Jan Nuk z Radworja wupraja so k přinoškej w Sakskich Nowinach:
W Sakskich Nowinach z dnja 21. julija 2026 bě wozjewjeny interview ze swětoznatym fotografom Mariom Trestinom, rodźenym w Peruwje a bydlacym w Londonje.
W swojim projekće „A Beautiful World“ (Rjany swět“) je portretował Serbow a poby w tutym zwisku w Budyšinje.
Za wusahowace mam w tutym interviewje sćěhowace wuprajenje: „Je dźiwa połne, namakać tak hłuboko zakótwjenu tradiciju wosrjedź moderneje Europy. Swój čas směć dožiwić ze serbskej zhromadnosću bě, kaž bych był zapřijaty do wulkotneho potajnstwa. Wosebje mje jimaše, z kajkej njeskomolenej hordosću a elegancu ludźo swoje kulturne herbstwo noša. Woni so cyle prosće spjećuja, swoju kulturu spušćić do zabyća – a bě mi česć, jich fotografować směć.“
Sym lědma hdy tajki kompliment zwonkastejaceho wuměłca čitał abo słyšał. Je hódne, sej cyły interview přečitać. Wón skrući nam naš serbski rjap a polěkuje hordosći na serbski pochad.
Dr. Měrćin Wałda reaguje na přinošk „Braniborski serbski sydlenski rum pomjeńšili“, kotryž bě 16. julija na prěnjej stronje Serbskich Nowin wozjewjeny:
Štó rěči scyła za Serbow? Z wusudom wyšeho zarjadniskeho sudnistwa Braniborskeje za pomjeńšenje serbskeho sydlenskeho ruma njezhubi kraj Braniborska jenož někotre serbske gmejny na karće. Wona zhubi dalši čwak historiskeje zamołwitosće napřećo serbskemu ludej. Zaso raz dyrbiš so dźiwać, kak njepřemyslene někotre němske kruhi ze serbsko-němskej zašłosću wobchadźeja – mjeztym zo so Serbja wot jednoho Hioboweho poselstwa k přichodnemu motaja.