Wjace přikuskow w poskitku

srjeda, 27. julija 2016 spisane wot:
Wot 25. junija su Wjenkec rěznistwo w Budyšinje renowěrowali, dźensa předstaji šef Roman Wjenk (srjedźa) ponowjeny wobchod zjawnosći. Mjez hosćimi běštaj tež rězniski mišter Christoph Eichler z Rózborka (nalěwo), z kotrymž Wjenkecy hromadźe dźěłaja. Nětko maja dwanaće kwadratnych metrow wjace ruma za předań. Tuž móža kupcam wosebje wjace přikuskow poskićeć. Tež Violu Urban (naprawo) to wjeseli. Wjenkecy su tež jako spěchowarjo a podpěrarjo serbskich zarjadowanjow znaći. Foto: Carmen Schumann

Kukurica derje steji

wutora, 26. julija 2016 spisane wot:
Štóž je mjez Rakecami a Klukšom po puću, abo – kaž na foće widźimy – mjez Hlinu a Malešecami, móže zwěsćić, zo tam kukurica derje steji. Tež w agrarnym drustwje Holanska farma Zdźěr su najprjedy raz spokojom, byrnjež zorno hišće doskónčnje wu­tworjene njebyło. Za to je hač do 20. awgusta dalši dešć trěbny, hewak su žně wohrožene, dokelž lochka póda mokrotu njedźerži. Kedźbować měli šoferojo, přetož mjez kukuricowymi zahonami móhli tež dźiwje swinje po puću być. Foto: Jurij Helgest

„Škit klimy njeje złóstnistwo“

štwórtk, 21. julija 2016 spisane wot:

Měsacy po akcijach ciwilneje njepo­słušnosće zwjazkarstwa Ende Gelände we łužiskim brunicowym rewěrje je so wčera Zhorjelske sudnistwo z wo­sebitym padom přeńdźenja zaběrało.

Zhorjelc (SN/BŠe). 27lětny přećiwnik brunicy, kiž bu wčera wot Zhorjelskeho sudnistwa k pokuće 1 560 eurow zasudźeny, tuchwilu pruwuje, hač zapoda rewiziju. Tole zdźěli zwjazkarstwo Ende Gelände­, kotrež bě we wobłuku klimo­weho campa swjatkowny kónc tydźenja k akcijam ciwilneje njeposłušnosće namołwjało.

Dotal njeje so zasudźeny hišće doskónčnje rozsudźił, zdźěli rěčnica Ende Gelände Dorothee Häußermann dźensa na naprašowanje SN. „Chcemy najebać wusud sudnistwa dalše akcije přewjesć. Škit klimy njeje žane złóstnistwo“, rěčnica wuzběhny. Přiwšěm je zwjazkarstwo zludane, dokelž ma přepytowanja policije za jednostronske. „Wukročenja prawicarjow přećiwo aktiwistam na klimowym campje, kotrež běchu zdźěla chětro masiwne, njeje policija dale přepytowała“, Dorothee Häußermann wuswětli, „to wězo swojorazne prawniske začuće wuwabja.“

Lěpša podpěra

štwórtk, 21. julija 2016 spisane wot:

Drježdźany (SN). Zajim za tak mjenowany mišterski Bafög je w Sakskej woteběrał. Kaž Zwjazk sakskeho rjemjesła zdźěli, bu w swobodnym staće loni 1 388 prěnich a naslědnych próstwow wo spěchowanje powołanskeho dalekubłanja zapodate. Lěta 2014 bě jich hišće 1 514. Tak njeje ličba próstwow w minjenymaj lě­tomaj, podobnje zwjazkowemu tren­dej, wočakowanja spjelniła, praji rěčnik Frank Wetzel powěsćerni dpa. Sakske rjemjesło pak nadźija so přichodne měsacy „čujomneho rozrosta naprašowanowja“ a zdobom nastorka nastupajo załoženje firmow w rjemjesle a srjedźnym stawje.

Wot 1. awgusta maja so wuměnjenja powołanskeho spěchowanja čujomnje polěpšić. Mjez druhim zwyši zwjazk rjemjesła spěchowanske sumy za zežiwjenje, přiražki za dohladowanje dźěći kaž tež za mišterski kruch. Kóšty za kursy podpěruje přichodnje z 15 000 město dotal z 10 226 eurami.

Rjemjeslniski zawod nawjedować měło předewzaćelsce zajimowanym ludźom zaso z narokom być. Nimo toho maja so trěbne fachowe a nawodne mocy kwalifikować, rjekny Wetzel.

Železu we wodźe zadźěwać

štwórtk, 21. julija 2016 spisane wot:

Wobydlerska iniciatiwa Stareje Darbnje na forum přeprosyła

Stara Darbnja (AK/SN). Łužica trjeba dołhodobnje jasny a zwjazowacy koncept, kak ma so z błótom železoweho hydroksida a ze sulfatami wobchadźeć, kotrež su přez brunicowe hórnistwo nastali. Byrnjež so Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) wzdała železowy hydroksid do Starodarbnjanskeho jězora wodźić, njerěka to zběhnjenje. Tole je facit wčera­wšeje zhromadźizny wobydlerskeje iniciatiwy w Starodarbnjanskej „Třělerni“. Něhdźe 40 zajimcow bě na přednoški a na forum přišło.

Piwo je Norbert Kunz hižo w młodych lětach warić započał. 1993, jako student mašinotwara, spyta to z přećelemi w Kamjeničanskim internaće. A kak móhło hinak być, piwo bě wězo mjez studentami woblubowane a chłódźak přeco spěšnje prózdny. Tuž so to za młodeho muža hižo njewudani. Hakle lěta 2003 so Norbert Kunz zaso na warjenje piwa zwaži. Najprjedy je sam w swójskej garaži piwo produkował. Tež te susodam a přećelam jara słodźeše, zo dyrbješe so kóždu sobotu wo nowe starać. Hišće samsne lěto załoži wón z přećelemi towarstwo ze zaměrom, piwowarjenje njespušćić. Dwě lěće pozdźišo kupi Kunz twarjenje w Hornjej Hórce, hdźež měješe so towarstwo zaměstnić. Mašinotwarc sam je ze swojimi financielnymi srědkami wuhotowa. W lěće 2008 wotměchu tam hižo prěnje swjedźenje, lěto pozdźišo wotewrěchu piwowu zahrodu, hdźež móžachu hosćo piwo z mjenom Mnišonske klóšterske woptać. 2012 dósta Kunz hišće dowolnosć, w twarjenju bywšeje palernje palenc produkować. „Zo so tole wšitko tak wuwije, njebych sej nihdy nanihdy předstajił.

Chcedźa skónčnje jasnosć

srjeda, 20. julija 2016 spisane wot:
Wobydlerjo Miłoraza su wobdaći wot Wochožanskeje jamy. Z třoch bokow hrozy jich brunica zatłóčić. Dotalne energijowe koncerny, kaž LAUBAG abo Vattenfall, běchu Miłoražanam přesydlenje přilubili. Dotal pak so njeje ničo konkretneho stało. Tež nowy mějićel EPH chce so hakle w awgusće k tomu wuprajić. Ći, kotřiž běchu wšitke jednanja sobu dožiwili, su wčera transparent na kromje wsy wupójsnyli, zo bychu zjawnosć na kritisku situaciju wobydlerjow skedźbnili. Foto: Joachim Rjela

Nowa warianta

srjeda, 20. julija 2016 spisane wot:

Drježdźany/Běła Woda (SN/at). Za přichodne zastaranje Běłeje Wody a wsow zaměroweho wodoweho zwjazka srjedźna Nysa-Šepc z pitnej wodu skići so snano nowe, po kóštach přihódniše rozrisanje. Jako alternatiwa k dotal předwidźanemu dalnowodowodej ze Zdźěrje faworizuja nětko zastaranje z pobrjóžneho filtrata Bjerwałdskeho jězora. Wo tym informuje sakske statne ministerstwo za wobswět a ratarstwo.

Ministerstwo bě mjenowanu warian­tu namjetowało. Drježdźanski institut Grundwasser-Consulting (GFI) je přepytował, hač hodźi so filtrowana woda z jězora wužiwać. Po słowach prof. dr. Ludwiga Lucknera z GFI je móžno, Běłu Wodu a wokolne gmejny trajnje z nowej připrawu za pobrjóžny filtrat Bjer­wałd-wuchod zastarać. Zestawa wody w jězoru hodźi so jara derje za zdobywanje pobrjóžneho filtrata. Njeje žanych wuslědkow, kotrež tajke postupowanje wuzamkuja.

Postajene je, zo ma LMBV we wokolinje jězora dwaj warnowanskej pegelej instalować, hdźež móhli přiliw ze sulfatom poćeženeje dnowneje wody z hórnistwoweho nasypnišća kontrolować.

Kusk kaž loterija z płaćiznami

wutora, 19. julija 2016 spisane wot:

Ratarjo wočakuja lětsa přerězne do dobre žně. Měnjatych temperaturow a spadkow, tež krupow dla su regionalne rozdźěle. Zdobom su płaćizny ratarskich wudźěłkow chětro niske.

Budyšin (SN/BŠe). W Kubšiskim agrarnym zawodźe Budissa su nazymski ječmjeń hižo domłóćili, štož wučinja ně­hdźe dwaceći procentow cyłkowneje płoniny předewzaća. „Wězo njebě wjedro za žně najkmańše. Smy pak suchu periodu wužiwali a spěšnje ječmjeń žnjeli“, Mat­thias Friedrich z nawodnistwa agrarneho zawoda Budissa rozjasnja. Jako přichodna budźe tam pšeńca zrała. Tež rěpik chcedźa bórze žnjeć započeć. Pola toho pak njemóža so tuchwilu hišće jasnje rjec, kajke žně budu. To wšak zdobom wot družiny rostlin wotwisuje. Na tamnym boku wjedro wulku rólu hraje. Runje při mejskim njewjedrje z krupami su rostliny chětro ćerpjeli. „Na polach, hdźež njejsu krupy padali, to scyła tak hubjenje njewupada“, Matthias Friedrich wuswětla. Hdyž změja třećinu do połojcy zahonow wotžnjatych, budu hakle zwěsćić móc, kajke budu wunoški.

Z ćahom do jězoriny

wutora, 19. julija 2016 spisane wot:
Smy wosrjedź wulkich prózdnin, a dźěći su za kóždužkuli njewšědnosć dźakowne. Dokelž su mnohe z nich často zwjetša ze staršimaj w awće abo snano w busu po puću, je jim jězba ze železnicu wosebite dožiwjenje. To móhł jedyn aspekt być, hdyž piše Wojerowski wyši měšćanosta Stefan Skora w swojim lisće zamołwitym wobchadneho zwjazka ZVON a čłonam jeho zwjazkoweje zhromadźizny, zo móhł železniski zwisk Wojerecy–Zhorjelc tež turistam­ do jězoriny tyć. Z ćahom z Wojerec do Delnjeho Wujězda abo Klětnoho k Bjerwałdskemu jězorej sej wulećeć, to by tola dyrdomdej był. ZVON trjeba wot sakskich přidatnych regionalnych srědkow prawje bórze telko pjenjez, zo budu po do­twarje Delnjošleskeje magistrale wosobowe ćahi mjez Wojerecami a Zhorjelcom jězdźić móc a zo so železniski zwisk ze zapada na wuchod w měsće nad Čornym Halštrowom njeskónči. Axel Arlt

nawěšk

nowostki LND