W „kofejowni“ wo ćěkancach rěčeli

pjatk, 13. nowembera 2015 spisane wot:

Derje wopytany bě srjedź tydźenja diskusijny wječor na temu azyl w klubowni internata Serbskeho gymnazija Budyšin. Młodostni zbližichu sej z tak mjenowanej metodu „world café“ wšelake ćežišća wobšěrneje temy.

Referenća wšelakich institucijow a towarstwow witachu šulerjow w přijomnej atmosferje improwizowaneje kofejownje. Jednotliwe blida běchu hłownym prašenjam přirjadowane. Tak zhonichu młodostni wo aktualnych ličbach ćěkancow w Sakskej a předewšěm w Budyskim wokrjesu. Dale wuměnjachu sej mysle wo swójskich strachach, kotrež jich hladajo na wulku ličbu ćěkancow zaběraja, informowachu so wo móžnosćach swójskeho angažementa a zhonichu zdobom wo strachach a wočakowanjach ćěkancow, kotřiž do Němskeje přichadźeja. Z młodostnymi rozmołwjachu so fachowcy kaž zamołwita za wukrajnikow a integraciju wokrjesa Anna Piętak-Malinowska, zastupjerjo towarstwa Wočiń woči a Budyskeho Kamjentneho domu kaž tež zamołwity młodźinskeje migraciskeje słužby Steffen Deubner.

W duchu w dalokim swěće byli

wutora, 10. nowembera 2015 spisane wot:

Domowinska skupina Komorow/Trupin/Rakecy bě minjeny pjatk přeprosyła na přednošk Sulšečanskeho krosnowarja Achima Miča do Rachlowskeho hosćenca „Häuslerschenke“. Nimo Komorowčanow přichwatachu mnozy dalši zajimcy na wječor. Samo wjacori z Kulowskeje wokoliny běchu z hosćom, tak zo bě žurla derje pjelnjena.

Tónraz wšak njerozprawješe Achim Mič wo swojich ekspedicijach do wysokich horin, ale wo swojim pućowanju a dyrdomdejach w USA. K tomu pokazowaše wobrazy a krótke filmy. Ze swojim čiłym wašnjom nas přednošowar wulce zahori. Wón zbliži nam přewšo zajimawy kraj z perspektiwy indiwidualneho turista. Wosebje rjane běchu fota wšelakich narodnych parkow. Wulkotne barby­ a formy, krajiny, kamjenje, skały – lědma hdy móžeš tajku pisanu zběrku zaćišćow na jeničkim wječoru dožiwić. Za to referentej wulki dźak. Mnozy su składnosć wužiwali a sej najnowšu knihu Sulšečana „Über allen Bergen – zwischen Oberlausitz und Himalaya“ z wosobinskim hrónčkom awtora kupili. Alenka Hagerowa

Njeměło poslednje zetkanje być

srjeda, 21. oktobera 2015 spisane wot:

Srjedź oktobra smy so my něhdyši šulerjo, kotřiž běchmy před 70 lětami do Chróšćanskeje šule zastupili, w tamnišim Krawčikec hosćencu znowa zetkali. Ze škleńčku sekta sej na swoje strowjo připichmy. Haj, ze 76 lětami móžemy wjeseli być, zo tu hišće smy. Dwanaćo z nas su hižo zemrěli.

Rěčeli smy mjez druhim tež wo tym, kajke bě połoženje tehdy powšitkownje a specielnje w šuli, do kotrejež 1. oktobra 1945 zastupichmy. Dokelž drje sej tón abo tamny čitar poměry po Druhej swětowej wójnje předstajić njemóže, skrótka tehdyšu situaciju we łužiskim šulstwje rysuju.

Rjanosće přirody sej wuwědomić

štwórtk, 15. oktobera 2015 spisane wot:
Druhdy ći hakle cuzy pokazuja, kajke pokłady přiroda našeje domizny skići. Jako njedawno chwatnje z Kupoje do Komorowa jědźech, steješe při puću awto z Kölnskim čisłom. Šofer bě warnowansku swěcu zaswěćił a wulězł. Zastach a poskićich pomoc, wón pak žanu njetrje­baše. Město toho skedźbni mje na maličkosće, kotrež sam lědma hišće wědomje zapřimnych: „Hdźe da wuhladaš hišće tajku krasnu kastanijowu aleju, a hlejće, kak karpy z wody skakaja, a tamle dźiwje kački a čaple lětaja.“ Při puću wuhlada wón skakace žaby a wjeseleše so nad wudźerjemi při kromje hata. Dokelž bě krótko do toho njewjedro a słónco so poněčim zaso předrěwaše, zdawachu so z łopjenjow padace kapki kaž slěborne parlički, a cuzy muž z wulkoměsta čisty powětr hłuboko do so dychaše. Njeby škodźało, bychmy-li swój wobswět sami wědomišo wobkedźbowali. Heinz Noack

Skupinarjo w Hornjej Łužicy po puću byli

srjeda, 14. oktobera 2015 spisane wot:

Domowinskej skupinje Choćebuz a Žylow w župje Delnja Łužica pěstujetej hižo dlěši čas dobru tradiciju. Při kóždo­lětnym zhromadnym wulěće chcedźa sej jeju čłonojo wšitke kónčiny serbskeje Łužicy w Braniborskej a Sakskej bliže spřistupnić. Po tym zo pobychu zašłe lěta hižo w Slepjanskej, Grodkowskej a Wojerowskej wokolinje, wulećachu sej minjenu sobotu do hórskeje krajiny blisko Budyšina a Lubija.

Prěnja stacija běchu Bukecy. Tam jim Mato Krygaŕ, pochadźacy z delnjołužiskeho Picnja, wjele zajimaweho wo stawiznach němsko-serbskeje wsy a jeje wokolinje powědaše. Na zakładźe wjaco­rych wažnych podawkow a wuznamnych wosobinow wón rysowaše, kak mno­hostronske bě něhdy narodne a přede­wšěm cyrkwinske žiwjenje w Bukecach a kak so tam dźensa prócuja serbsku­ rěč a kulturu zachować.

Z filmom so na swjedźeń dopomnili

pjatk, 09. oktobera 2015 spisane wot:

W tymle tydźenju zeńdźechu so čłonojo Jasčanskeho towarstwa Bjesada k swojej sobustawskej lětnej zhromadźiznje. Po witanju a zwěsćenju wobzamkjenjakmanosće sćěhowaštej rozprawa wo dźěławosći kaž tež financna rozprawa. Wobě swědčitej wo wuspěšnej dźěławosći.

Lětuši wjeršk běše bjezdwěla wjesny swjedźeń składnostnje prěnjeho pisomneho naspomnjenja Jaseńcy před 650 lětami. Jeho přihotowanje a přewjedźenje je sej wjele mocow, časa a čuwow žadało. Tola chwalba wjesnjanow a hosći bě zamołwitym rjany dźak za jich prócu. Na kóncu dyrbjachu přitomni hišće wo małej změnje towarstwowych wustawkow wothłosować.

W njeoficialnym dźělu móžachu sej Jasčenjo najprjedy někotre fotowe impresije Feliksa Hazy wo swjedźenju na wulkej płachće wobhladać. Na to sćěhowaštej krótkofilmaj, a to jónu wo dźěćacym programje na wjesnym swjedźenju a pozdźišo wo wječornym dźiwadłowym předstajenju.

Na foće we hwězdarni so spóznali

štwórtk, 08. oktobera 2015 spisane wot:

62 lět po wuchodźenju zakładneje šule njeje jubilejna ličba, ale zaso raz bě rjadowniske zetkanje na planje. K tomu budźe klětu 70 lět, zo je so serbska šula w Budyšinje załožiła, a my běchmy šu­lerjo „prěnjeje hodźiny“, byrnjež hižo w druhim lětniku byli. Tak zetkachmy so njedawno w Budyskim hosćencu při Přirodowym parku. Serbske witanske słowa běchu za někotrych hižo njezwučene, dokelž hižo dołho zwonka Łužicy bydla.

15 něhdyšich šulerjow při wjesołej bjesadźe tu abo tamnu dopomnjenku ze šulskeho­ časa wukramosći. Běchu wšak to tehdy krótko po wójnje cyle hinaše wobstejnosće. Tak měješe so poprawom runje 17. junija 1953 wotměć pruwowanje w „přitomnowědźe“ (pozdźišo drje staćanowěda mjenowaneje). Tola dla te­hdyšeho njeměra to prosće wupadny.

Žiwjenje w internaće wotměnjate

srjeda, 07. oktobera 2015 spisane wot:

Tójšto nowych šulerjow zaćahny po lětnich prózdninach do internata Budyskeho Serbskeho gymnazija. Wočerstwjeni a połne elana podachu so woni runja wšitkim tamnym šulerjam do noweho šulskeho lěta. Hižo z tradiciju je, zo so srjedź septembra z přikuskom w našim atrijumje zetkamy a kóždy šuler so předstaji. Wažne je, zo kóždy swój najlubši šulski předmjet přeradźi, tak zo móže sobušulerjam při domjacych nadawkach pomhać, štož je w tajkej zhromadnosći z wulkej lěpšinu. Při rjanej bjesadźe so zhromadne popołdnjo spěšnje miny.

W zahrodźe je tójšto kirbsow narostło, dalše dóstachmy do internata darjene. Tohodla dachmy so hnydom tydźeń pozdźišo­ do dźěła a kirbsy wurězachmy. Při tym šulerjo wobdźiwajomnu fanta­ziju wuwichu. Wuslědki su nětko před zachodom internata widźeć, hdźež su wječor samo wobswětlene. Ze zbytkami mjasa kirbsow zwarichmy sej słódnu poliwku­ za wšěch.

Wot 25. do 27. septembra 2015 přeby­wa­še na přeprošenje Centruma Kultury a mě­šćanosty Zbąszynju w Pólskej a ze spě­chowanjom Domowiny serbska hudźb­na skupina, wobstejaca ze sobustawow wšelakich serbskich hudźbnych towarstwow, na 41. bjesadźe dudakow w Zbąszynju, centruma ludoweje, wosebje dudoweje hudźby Wulkopólskeje. Hižo lěta dołho dochadźeja z tohole města­ přeprošenja, zo bychu so tež Serbja ze swojej ludowej hudźbu prezentowali. Tak wobrubichu serbscy hudźbnicy na lětušim zetkanju dudakow a dudoweje hudźby wšitke programy­ ze serbskej ludowej hudźbu, ze spěwom­ a rejwanskimi melodijemi a to z dwěmaj huslomaj, ze serbskimi dudami­ a spěwom.

Kałteptanje bě kaž mały swjedźeń

póndźela, 05. oktobera 2015 spisane wot:

Jako sobotu při miłym nazymskim wje­drje Stanij Ryćer ze swojimi pomocnikami rybjacy swjedźeń přihotowaše a Hojerecy so na kwasnu hosćinu syna Bena hotowachu, so pola Floriana Rynča w Jaseńcy znaći a přećeljo zetkachu. W ně­hdyšej bróžni, hdźež tež spočatk decembra tradicionalne beneficne koncerty pře­wjeduja, bě wšitko k tołkanju kała a k zhotowjenju kisykała přihotowane. Bratr Jurij bě wulke mnóstwo čerstwych kałowych hłójčkow sobu přiwjezł. Florian we ­wotměnje z druhimi na mašince běły kał na šlebjerdy kraješe. Sotra Lejna rozkraty kał ze selu a kimjelčku měšeše a někotři z něhdźe dwaceći přitomnych na to kał rozdźělichu, tak zo móžeše sej jón kóždy w swojim sobupřinjesenym wjetšim abo mjeńšim horncu tołkać. Při tym­ lóštnje bjesadowachmy, žortowachmy a sej wězo tež škleńčku sekta abo blešku piwa popřachmy.

nawěšk

nowostki LND