Muzeje zetkanišća a znamjenja identity

štwórtk, 04. apryla 2019 spisane wot:

Wot zachowanja muzejow přez kopańcu hač k rjemjesłu a serbskej rěči su delegaća hłowneje zhromadźizny tójšto narěčeli

Kóždy móže přinošować

„Stejimy we Łužicy před wulkim wužadanjom strukturneje změny“, měnješe předsydka Zwjazka serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow (ZSRP) Monika Cyžowa w diskusijnym přinošku. Něhdy kaž dźensa njewostanu rozsudy kaž tuchwilny wo strukturnej změnje bjez konsekwencow. Tak zhladowaše předsydka ZSRP na hižo dlěje trajacy a nic jenož łužiskemu hospodarstwu, ale předewšěm serbskej substancy škodźacy wotchad ludźi dale wjac zhubjenych dźěłowych městnow dla. „Wobsteji wulki strach, zo swójbne firmy region wopušća a trěbne posłužbowe zawody so zhubja.“ Mnozy so tuž prašeja, hač budźe žiwjenje w regionje hišće žiwjenjahódne, a što přinošować? Wotmołwa Nowojasčanki je jednora: „Kóždy móže k tomu přinošować!“

Wobstajny nutřkowny narodny dialog trěbny

štwórtk, 04. apryla 2019 spisane wot:

 Runje w dźensnišim času dźěl swojeho swobodneho časa narodnemu dźěłu wěnować njeje samozrozumliwe.

 Mam zaćišć, zo ludźo zapřijeće „třěšny zwjazk“ dźělnje wopak wukładuja. Třěcha njesteji nad domom, ale je dźěl domu. ... Samsne je z čłonstwom Domowiny: župy, sobustawske towarstwa a jich zhromadnosć Domowinu wučinjeja.

 Su pak tež cyłki, kotrež z nami njedźěłaja abo z kotrymiž so tuchwilu zhromadne dźěło njeradźi. Swoboda zhromadneho dźěła je, so wě, tež swoboda, njetrjebać ze sobu dźěłać ... Zhromadnosć pak sej žada wobstejace struktury a hižo skutkowacych akterow připóznać. Wšo druhe jenož njetrjebawši šćěpi a serbsku poziciju wosłabja.

 Je-li rěč wo infrastrukturje, njeńdźe w našim padźe wo dróhi, ale wo prašenje, kotre posłužby so poskićeja, zo bychu Serbja swoju rěč na městnje dale a lěpje nałožowali a pěstowali.

 Serbšćina měła być dalši aspekt kwalitatiwneho wuwića našeho regiona. Druhe kónčiny w Europje pokazuja, zo je to móžno a ma lěpšiny.

Zajimawe dohlady podali

štwórtk, 04. apryla 2019 spisane wot:

„sMY aktiwni – serbske młodźinske cyłki rěča“ – Pod tymle hesłom je so młodźinske hibanje Hornjeje Łužicy na hłownej zhromadźiznje po wobjedowej přestawce předstajiło. Delegaća nje­zhonichu jenož wo skutkowanju wjesnych młodźinskich klubow a towarstwow, ale tež wo tym, zo je městno młodźinskeho koordinatora w Domowinskim zarjedźe nuznje trěbne.

To běchu zajimawe dohlady do skutkowanja serbskich młodostnych. Hač we wobłuku skawtstwa, w młodźinskich klubach abo mjez serbskimi studentami w Drježdźanach a Lipsku. Katja Hrjehorjec z delnich Sulšec je delegatam rozkładła, što skawća činja. Pola nich na přikład wuknješ, „kak maš so w přirodźe zadźeržeć“. Młodostna je wobžarowała, zo bě jich poslednje lěhwo hižo w lěće 2010. Dožiwjenje bě jej pućowanje skawtow lěta 2015 do Danskeje. Wona wupraji dwě přeći, zaso serbske lěhwo wotměć a zo „so prawje wjele młodych Serbow za dyrdomdej skawtstwa zajimuje“.

Zajim zbudźeny

štwórtk, 04. apryla 2019 spisane wot:
Přinoški młodźiny na lětušej hłownej zhromadźiznje Domowiny běchu pozbudźace. Słyšeli njejsu delegaća jenož rozprawy wo dźěławosći młodźinskich towarstwow a klubow, ale runje tak wo přede­wzaćach a wizijach. Zo běchu wobstejace struktury w Serbach zdobom adresa derje zapakowaneje přiwótřeneje kritiki, prosće k tomu słuša. Druhdy wšak njedosaha samsnu starosć přeco zaso jeno zdwórliwje wospjetować. Bjez wokołorěčenja naležnosć na dypk přinjesć, to je prawo młodostnych. Rozdźělnje přednjesene žadanje za městnom młodźinskeho koordinatora za Hornju Łužicu w Domowinskim zarjedźe njeje nowe. Młodźinske kluby, towarstwa a Zwjazk serbskich studowacych wótře dosć wo pomoc wołaja. Skićeny dohlad do młodźinskeho dźěła w Kamjenskej a zdźěla Budyskej župje budźi zajim za podobnymi informacijemi ze župow „Jakub Lorenc-Zalěski“, „Handrij Zejler“ a Delnja Łužica. Hač tónle format za dwě lěće znowa dožiwimy? Axel Arlt

Najstarša delegatka lětušeje hłowneje zhromadźizny bě Liza Meškowa z Janšojc. 88lětna je hižo njeličene kongresy Domowiny za čas NDR a hłowne zhromadźizny třěšneho zwjazka dožiwiła. Wospjet bě so w Choćebuskim zarjedźe Domowiny přizjewiła, hač móže sobu do Chrósćic jěć, kaž zastupowacy jednaćel Marcus Końcaŕ po „hłownej“ powědaše. Předsyda Dawid Statnik ju wosebje witaše. Naprawo župan župy Delnja Łužica Wylem Janhoefer Foto: SN/Maćij Bulank

Infrastruktura dyrbi trjechić

srjeda, 03. apryla 2019 spisane wot:

Choćebuz (SN/at). Namjety za strukturne wuwiće w dwurěčnej Łužicy a ideja kulturneho a rěčneho foruma při Liškowskim jězoru (Ostsee) na kromje Choćebuza stejachu w srjedźišću wčerawšeho informaciskeho zarjadowanja Zwjazka serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow (ZSRP) w Choćebuzu. Próca wo serbsku kulturu, kubłanje a rěč drje je wažna, kaž bě wot wobdźělnikow słyšeć. Wuměnjenje za kóždežkuli hospodarske wuwiće pak je fungowaca infrastruktura. Wsy, kotrež spěšnemu internetej přizamknjene njejsu, abo dźěry w zastaranju z mobilnej telefoniju mjenowachu woni wulke haći­dło předewšěm hospodarjam. Mjez naročnymi předstawami wědomostnikow a woprawdźitej praksu zwěsćichu čłonojo ZSRP wulki rozdźěl.

Dr. Fabian Jacobs ze Serbskeho instituta, kiž je zdźěłane namjety předstajił, ma wčerawšu diskusiju kaž tež wuměnu wo nich za wažnu. Wšako trjebaja wědomostnicy wothłós. Sobu wzał je wón mysl šwalče Delije Münchoweje ze Žylowa: Chcemy-li kulturne herbstwo hospodarsce a ideelnje wužiwać, hrozy strach, zo třeći to znjewužiwaja.

Wjerški planowali

wutora, 02. apryla 2019 spisane wot:

Drježdźany (SN/BŠe). Towarstwo Stup dale zhladuje na mjeztym dźesaćlětne wobstaće, štož chce w druhim połlěće wo-swjećić. Na to dorozumichu so jeho čłonojo na swojej zhromadźiznje minjeny pjatk. W nalěću a lěću su wjacore wjerški, na kotrychž chcedźa so woni wobdźělić. W sakskej stolicy je to swjedźeń na połobskej skłoninje, hdźež maja wotpohlad, na stejnišću wo Serbach informować a kulinarisku chłóšćenku plincy poskićeć. W přijomnej atmosferje nadźijeja so zajimawych rozmołwow. Dalši poskitk, w Drježdźanach něšto wo Serbach zhonić, je na tak mjenowanym Jane’s-walk-festiwalu 5. meje. To planuje towarstwo Stup dale pućowanje, hdźež chcedźa pod hesłom „serbski raz w Drježdźanach něhdy a dźen­sa“ powědać. Runje tak předwidźane ma towarstwo wobdźělić so na Mjezynarodnym folklornym festiwalu „Łužica“. Mjeńše dźěći chcedźa reju nazwučować a ju na wulkim jewišću publikumej předstajić.

Tema njelubozna?

póndźela, 01. apryla 2019 spisane wot:
Sakski serbski zakoń bu wčera před 20 lětami podpisany. Dwaj lětdźesatkaj stej šwarny čas. Sakska ministerka za wědomosć a wuměłstwo dr. Eva-Maria Stange w tym zwisku na to skedźbni, zo je prawo na narodnu a etnisku identitu dźěl uniwerselnych čłowjeskich prawow na swobodu. Ministerka nam tak wony 31. měrc 1999 do pomjatka woła. Porno tomu njejsu na 19. hłownej zhromadźiznje Domowiny na předwječoru małeho jubileja w Chrósćicach snano njeluboznu temu načeli. Zo docpě Załožba za serbski lud prawokmanosć před 21 lětami, to su delegaća z wuwjedźenjow předsydy Domowiny wusłyšeli. Nastupajo serbski zakoń pak knježeše wulke mjelčenje. To wšak zadźiwa, dokelž rjaduje zakoń tež status Domowiny jako připóznateje rěčnicy serbskeho ludu. Ministerka njeje na to zabyła. Njereakcija Domowiny k naležnosći pak zda so k jeje zadźerženju w minjenych pjeć lětach hodźeć. Čehodla so wona dale z dawno docpětym spokoja? Axel Arlt

Debatowanski klub planowany

štwórtk, 28. měrca 2019 spisane wot:

Wojerecy (SN). Předsydstwo Wojerowskeje župy „Handrij Zejler“ chce zhromadne dźěło z tamnišej Kulturnej fabriku (Kufa) skrućić. Na wčerawšim wuradźowanju, kotrež wotmě so na historiskim městnje we wobydlerskim domje na Piwarskej 1 – 1912 běchu tam Domowinu dozałožili –, su z jednaćelom nošerskeho towarstwa Kufa Uwe Prokschom dalše dźěło rozjimali. Wo tym informuje župan Marcel Brauman w nowinskej zdźělence. Tak chcedźa mjez druhim nazymu stajne serbske blido zahajić. Dale planuja zetkanje žu­pana ze zajimowanymi serbskimi młodostnymi, hdźež chcedźa so wo załoženju debatowanskeho „kluba swobodnych myslerjow“ dorozumić, kaž w zdźělence rěka. Jako termin su 16. apryl dojednali.

Kaž Brauman dale zdźěla, wobdźěli so župa tohorunja na lětušim třiměsačnym „Bulwarje stare město“. „Po dojednanju ze cityjowej mana­gerku chcemy za ławki hrónčka we Wojerowskej narěči přidźěłać, ze zarjadowanjom wo serbskich stawiznach k projektej přinošować a młodym serbskim hudźbnikam zmóžnić jako nadróžni hercy wustupić.“

Wowčer jako předsyda wobkrućeny

srjeda, 27. měrca 2019 spisane wot:

Čłonojo Serbskeho muskeho chóra Dela­ny su wčera w Konjecach skutkowanje lońšeho lěta bilancowali. Zdo­bom­ wuzwolichu sej předsydu a předsydstwo. Najwažniši nadawk nowo­wuzwoleneho nawodnistwa je dale wuměł­stwoweho nawodu namakać.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND