Na dnju swojich 94. narodnin zemrě wučer, aktiwist Domowinskeho dźěła a prěni po wójnje w diplomatiskej słužbje skutkowacy Serb Měrćin Kaltšmit. Narodźił bě so wón 22. decembra 1925 jako syn dźěłaćerja do jednoreje swójby w Brězynce. Staršej měještaj třoch hólcow na puć do žiwjenja přihotować. Měrćin nawukny powołanje techniskeho rysowarja.

Dalše biografiske daty rěča wo njewšědnym žiwjenju: 1943 dyrbješe młody muž do němskeho wójska, lěto pozdźišo zawlečechu jeho jako wójnskeho jateho do ameriskeje jatby, do Texasa. Jako zrały muž wopyta połsta lět pozdźišo trójce wony zwjazkowy stat USA. A njebě tam jenož na slědach rubjeneje młodosće, ale tež na slědach swojich prjedownikow-wupućowarjow. Jako jaty bě tam jendźelšćinu nawuknył, štož so pozdźišo doma jako wulka duchowna dobrota wopokaza.

Wažne žórło za slědźenje

štwórtk, 23. januara 2020 spisane wot:

Němski přełožk Arnošta Mukoweje „Statistiki łužiskich Serbow“ steješe njedawno w srjedźišću zajimaweho wječora we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja. Přełožer a wudawaćel Robert­ Lorenc je tam knihu wjace hač třiceći wopytowarjam předstajił.

Łaz (AK/SN). Za slědźenje wo serbskich stawiznach ma Mukowa „Statistika łužiskich Serbow“ wulki wuznam. To wuwědomichu sej wobdźělnicy čitanskeho wječora, jako rozłoži jim Robert Lorenc statistiku, kotruž bě přełožił. „Wažne je, zo maja wšitcy zajimcy, kotřiž tu bydla, přistup k serbskej wědźe. Tale kniha měła dźěl teje wědy być“, rjekny Robert Lorenc­ na naprašowanje předsydy Towarstwa za hajenje regionalneje kultury srjedźneje Łužicy Wernera Bejmy, čeho­dla je knihu wudał. Wona móhła při pytanju za serbskimi korjenjemi pozbudźeć a nastupajo mjena wsow a swójbow wažne pokiwy dawać. Chronisća a domizniscy slědźerjo móža z njej runje tak dźěłać kaž studenća a šulerjo.

Někotři samo dowol brali

srjeda, 22. januara 2020 spisane wot:

Swinjorězanje na Rownjanskim Njepilic statoku je jedyn z wažnych terminow tamnišeho spěchowanskeho towarstwa­ Njepilic dwór. Mnozy ludźo na tónle dźeń runjewon čakaja.

Rowno (JoS/SN). Nawal zajimcow na swinjorězanje minjenu sobotu w Rownom bě znowa wulki, a prěni kupcy su so hižo dołho do předanje nastupili. To swědči wo dobrym mjenje Njepilic statoka a wo słódnych­ wudźěłkach, kotrež tam zhotowjeja.

Jako běchu so ludźo z nakupjenymi dobrotami zaso domoj podali abo sej na městnje to abo tamne słodźeć dali, ležeše za čłonami spěchowanskeho towarstwa tydźeń połny dźěła, kotryž často dlěje hač wosom hodźin wob dźeń traješe. Za wosebje zwjeselace předsyda Rownjanskeho towarstwa Manfred Nikel ma, zo někotři čłonojo samo dźěl swojeho lětneho dowola wopruja, zo móhli při přihotach na swinjorězanje pomhać.

Dujerjo kapały Horjany su minjenu sobotu na Berlinskim Zelenym tydźenju publikum z wobšěrnym programom zawjeselili. Na jewišću sakskeje hale je moderator a trompetar Uwe Macka wopytowarjow dwurěčnje postrowił a jim łužisku domiznu hudźbnikow předstajił. Trójce 45 mjeńšin podachu so Horjenjo na hudźbnu „swětojězbu“ a zahudźichu čěske a morawske polki a walčiki, serbske pěsnički kaž tež němske a jendźelske title. Samo nowej polce „Mařenka“ a „Haječek“ stej w stajnje wulkej syle młodych a staršich přihladowarjow kołowokoło jewišća wulki aplaws žnjałoj. Foto: Klawdija Hejdušcyna

Tež dźiwadło hrali

póndźela, 20. januara 2020 spisane wot:

Cyrkwinski chór Lilija róčnicu załoženja před 125 lětami hódnje woswjećił

Sernjany (SN/JaW). Z koncertom a zabawnym swjedźenjom su čłonojo Ralbičanskeho cyrkwinskeho chóra Lilija sobotu w Sernjanach 125. róčnicu załoženja cyłka swjećili. Nimo partnerow a partnerkow spěwarkow a spěwarjow běchu mjez hosćimi tež wosadny farar Šćěpan Delan, předsyda Towarstwa Cyrila a Metoda Jurij Špitank, bywšej dirigentce chóra Hańža Bjeńšowa a Bogna Korjeńkowa kaž tež mnozy bywši spěwarjo a bywše spěwarki.

Kak dale z motiwatorom?

pjatk, 17. januara 2020 spisane wot:

Budyšin (kl/SN). Dźeń wotewrjenych duri w Domje Měrćina Nowaka w Njechornju je sej župa „Jan Arnošt Smoler“ Bu­dyšin lětsa znowa kruće do dźěłoweho plana zapisała, a to w zwisku z 30. po­smjertninami serbskeho wuměłca. Šulerjow Bartskeje zakładneje šule chcedźa tam z małym programom zapřijeć. To je jedyn wuslědk diskusije wo lětušim dźěłowym planje župy, wo kotrymž su so čłonojo jeje předsydstwa na srjedownym posedźenju w Budyšinje dorozumili.

Na župnu kubłansku jězbu přeproša wšitke skupiny a towarstwa znowa za kónc septembra. Dalše wažne předewzaće je nazymski koncert w Malešecach. Po wuspěšnym lońšim zazběhu chce župa tež lětuši podpěrać.

Přitomni słyšachu rozprawu wo lońšej župnej dźěławosći. Wo swojich dotalnych aktiwitach jako motiwator w Malešanskej kónčinje rozprawješe Lucian Kaulfürst. Tak je w zašłym poł lěće tójšto zahi­bał. Na přikład započina nětko jedna swójba w Malešecach zaso serbsce rěčeć, a to na přeće syna. Zo móhli projekt dołhož­ móžno dale wjesć, budźe dalša financ­na podpěra trěbna.

Wulke wužadanje

pjatk, 17. januara 2020 spisane wot:

Budyšin (MaK/SN). Na lětušu hłownu zhromadźiznu přeproša Serbski wosadny zwjazk 25. januara na Michałsku faru w Budyšinje. Hłowna zhromadźizna schwali rozprawu wo serbskim cyrkwinskim žiwjenju a financnu rozprawu za minjene lěto. Čłonojo zaběraja so tam z financnym planom a přede­wzaćemi 2020. Mjez druhim roz­jimaja na zakła­dźe­ dźěłoweje papjery wuslědki dźěłarnički wo přichodźe serbskeho ewangelskeho žiwjenja z nowembra 2019. Wulku rólu budźe tež lětsa planowany přechod w zastojnstwje Serbskeho superintendenta hrać, dokelž so Jan Malink w lěću na wuměnk poda. Zaběrać maja so z tym, štó ewangelskich Serbow w nowej krajnej synodźe Ewangelsko-lutherskeje krajneje cyrkwje Sakskeje zastupuje. Dotal je to Annemarie Simonowa z Trupina. Serbja maja wěste městno w cyrkwinskim parlamenće. Na zetkanju wočakuja čiłu diskusiju. Wšako póńdźe tež we wosadnym zwjazku přichodnje wo to, dźěło gremija zaručić. Hladajo na situaciju we wosadach budźe to wulke wužadanje.

Chětro twjerdy worjech

wutora, 14. januara 2020 spisane wot:

Financowanje jězby Smjerdźečanow na swětowy festiwal dale njejasne

Smjerdźaca/Budyšin (SN/JaW). Rejwanskej skupinje Smjerdźaca financować wobdźělenje na 6. folkloriadźe, swětowym folklornym festiwalu mjezynarodneje organizacije za přewjedźenje folklornych festiwalow CIOFF, wot 16. julija do 2. awgusta je zamołwitym dale twjerdy worjech. Wšako płaći wuprawa ně­hdźe 35 000 eurow. Najwažniše prašenje při tym je, zwotkel pjenjezy brać.

Nowa łužiska zapósłanča Lěwicy w Sakskim krajnym sejmje Antonia Mertsching je so wčera na swojim prěnim wopyće w Serbskim domje z našim ludom zeznajomiła. Předsyda Domowiny Dawid Statnik pokaza politikarce Serbsku kulturnu informaciju. Dale informowaše ju wo serbskich institucijach a načasnych wužadanjach na polu kubłanja kaž tež strukturneje změny. Wobaj běštaj­ sej přezjednaj, zo njesmě w zwisku ze strukturnej změnu jenož nadróžna infrastruktura w srjedźišću stać, ale runje tak spěchowanje regionalneje identity, serbskeje kultury a němsko-słowjanskeje wjacerěčnosće. Foto: SN/Hanka Šěnec

Serbski prócowar pochowany

pjatk, 10. januara 2020 spisane wot:
Na Berlinskim pohrjebnišću Lichterfelde su wčera bywšeho gymnazialneho wučerja a mnohostronskeho serbskeho prócowarja Měta Pernaka pochowali, kiž bě 8. decembra 81lětny zemrěł. Mjez něhdźe 120 žarowacymi bě połojca Serbow z Hornjeje a Delnjeje Łužicy. Dwurěčne němsko-delnjoserbske kemše swjećeštaj fararjej na wuměnku Helmut Hupac z Prjawoza a Cyril Pjech z Berlina, kiž je tež prědował. Měto Pernak bě na serbskim rěčnym polu tójšto zdźěłał a skutkowaše mjez druhim 13 lět jako předsyda Maśicy Serbskeje. Foto: Ludwig Sachsa

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND