Oktoberska rewolucija staru Rusku powaliła (2)
Po zdobyću Zymskeho palasta w Pětrohrodźe a wozjewjenju dekreta wo měrje 8. nowembra 1917 rano schadźowaše so 2. wšoruski kongres sowjetow samsny dźeń wječor znowa pod nawodom bolšewika Lewa Kamjenjewa. W prezidiju zabra rjad dalšich načolnych bolšewikow městno. Do nich słušachu Wladimir I. Lenin, Lew D. Trockij (prawe mjeno Bronstein), Grigorij J. Sinowjew, kiž bě so z Leninom w aprylu 1917 ze Šwicarskeje nawróćił, pozdźiši ludowy komisar nutřkowneho a šef sowjetskeho knježerstwa Aleksej I. Rykow, Anatolij W. Lunačarskij (ludowy komisar za kulturu) a prěnja ministerka swěta Aleksandra M. Kollontaj. Józef W. Stalin njebě pódla. Wón je pozdźišo twjerdźił, zo bě w Oktoberskej rewoluciji prawa ruka Lenina. Druhi nawoda rewolucije, předewšěm wobrónjeneho boja, pak bě Lew Trockij, syn najenka ryćerkubła a prěni ludowy komisar za wonkowne naležnosće a zakitowanje. Stalin da jeho 21. awgusta 1940 w Mexiku zamordować a je tež Kamjenjewa, Sinowjewa, Rykowa a dalšich starych bolšewikow 1936 a 1937 njewinowatych k smjerći zasudźić dał.
Za chórowu akademiju so přizjewić
Budyšin (SN/CoR). Mjeztym zo su wonka na Budyskim Hłownym torhošću Wjacławske wiki natwarili, informowaše město Budyšin wčera w sukelnicy wo klětušim Łužiskim hudźbnym lěću, wotměwacym so wot 20. julija do 5. awgusta. Přičina bě wosebita: Po mjenje abo bóle spontanym zazběhu loni chcedźa klětu znowa we wobłuku hudźbneho festiwala chórowu akademiju zarjadować, tónraz pak porjadnje přihotowanu – a tak maja zajimcy jenož wot 1. do 31. januara chwile za projektowy chór so přizjewić.
Weimarski kwartet Aurelia prapremjeru předstajił
Prapředstajenja našočasnych twórbow, při kotrychž nazwučowanju interpreća wusko z komponistami hromadźe dźěłaja, su takrjec spóznawanska značka smyčkoweho kwarteta Aurelia we Weimaru. Minjenu sobotu wječor koncertowachu Astrid Schütte a Jeannina Gutierrez (wiolina), Christine Freywald (wiola) a Markus Löbling (violoncello) na žurli Serbskeho ludoweho ansambla w Budyšinje.
Budyšin (CRM/SN). Sakski hudźbny zwjazk ze sydłom w Lipsku tajke ambicioněrowane zeskupjenja wosebiteje klasy spěchuje. Ale tež Załožba za serbski lud jich aktiwity předewšěm na polu klasiskeje moderny podpěruje. Na programje steješe tuž šěsć twórbow za smyčkowy kwartet, nastatych minjeny lětdźesatku. Prapremjeru měješe twórba „lignum“ Budyšana Jana Cyža z lěta 2015. Wona so napadnje wot wostatnych kompozicijow přez njezaměnliwy rukopis serbskeho hudźbneho awtora wuznamjenja.
Wo šarmje a naroku
We Varnsdorfje na Jurja Chěžku spominali
Varnsdorf (MH/SN). We Varnsdorfskej měšćanskej knihowni wotmě so 21. nowembra zarjadowanje, kotrež bě wěnowane Jurjej Chěžce. Běše to mjeztym 21. mjezynarodny wječor serbskeje literatury, přewjedźeny w pomjeznym čěskim měsće.
Lětuši wječor měješe dwaj dźělej. W prěnim předstajištaj basnik a přećel Serbow Milan Hrabal zhromadnje z nawodnicu Varnsdorfskeje knihownje Ilonu Martinovskej připosłucharjam basnika na wobrazach. Wjace hač 30 wopytowarjow, mjez nimi wjace hač połojca šulerjow, tole z wulkim zajimom sćěhowaše, słuchajo na poeziju awantgardista serbskeje poezije Jurja Chěžki. Tak zeznajomichu so mjez druhim z ródnej wsu Chěžki, Hórkami. Hrabal a Martinovská pokazaštaj jim dale wobalki wšitkich jeho zběrkow a powědaštaj wo žiwjenju a skutkowanju basnika, kiž by lětsa 100. narodniny swjećił. Milan Hrabal čitaše na to ze swojich najnowšich přełožkow prozy Chěžki do čěšćiny a jeho basnje w serbskim originalu.
Nowe dopóznaća rozjimali
Z Lutherowych tezow wuchadźace reformaciske hibanje před 500 lětami zwjazuje wjele ludźi w Europje. Přirunowanju reformatoriskich zjawow a wutworjenja etnikuma w stawiznach a kulturje małych ludow wěnowaše so konferenca Serbskeho instituta a Baltiskeje historiskeje komisije w Němskej.
Budyšin (AB/SN). Wot minjeneho štwórtka hač do soboty přednošowaše 17 referentow z Wiena, Tallinna, Rigi, Němskeje a z Łužicy. W srjedźišću stejachu Serbja w Hornjej a Delnjej Łužicy kaž tež Letojo a Estojo na Baltikumje, kotřiž běchu w 16. a 17. lětstotku hišće bjez statnych strukturow. Koncepcionelnje přihotowałoj běštaj konferencu čłonka předsydstwa Baltiskeje historiskeje komisije dr. Madlena Malinkec a stawiznar dr. Friedrich Pollack ze Serbskeho instituta. Młodymaj wědomostnikomaj poradźi so konferenca, kotraž je wobdźělnikam nowe perspektiwy wotewriła.
21. króć wotmě so kónc tydźenja we Wojerowskej Kulturnej fabrice ...
Kaž wulka swójba
Adwentnej poskitkaj SLA
Serbski ludowy ansambl přihotuje za swój publikum w adwentnym času wosebity program, a to tež w serbskej rěči. Zajimcy móža so na dwaj poskitkaj wjeselić.
Budyšin (SN/CoR). „Loni mějachmy ryzy koncertantny program, lětsa smy so rozsudźili poskitk tróšku z baletom rozšěrić a přidatnje tež młodemu publikum něšto poskićić“, praji referent za zjawnostne dźěło SLA Stefan Cuška.
Pytać za žórłami
Budyšin (JK/SN). Na žurli Serbskeho muzeja započa so wčera wječor mjezynarodna wědomostna konferenca „Reformacija a etniskosć – pytanje za žórłami“. Wona je třeći serbski přinošk k wopominanju 500. róčnicy reformacije po publikaciji LND a wustajeńcy w Serbskim muzeju.
Konferencu, kotruž stej Budyski Serbski institut a Baltiska historiska komisija organizowałoj, zahaji bywši Budyski wyši měšćanosta a tuchwilny prezident kulturneho konwenta Sakskeje Christian Schramm. Wón wěnowaše so wliwej reformacije na naš čas. „Reformy njejsu ničo za lěnjuchow a bojazliwcow“, pokaza Schramm na wužadanja našej towaršnosći kaž tež nam samym.
