Busowy šofer Pětr Wencl: „Dyrbju jenož puć namakać“
Pětr Wencl je jako busowy šofer serbske mustwo na Europeadźe wozył. Tomu bě hižo druhi raz tak.
Poprawom je Pětr Wencl wukubłany blidar. Cyłkownje 25 lět je wón powołanje wukonjał a we wšelakich rjemjeslniskich předewzaćach dźěłał. „Dźensa pak je wjele móžnosćow druhe powołanja wukonjeć a tuž sym móžnosće wužił“, 50lětny zwurazni. W lěće 2019 je w Radworskim Šmitec wozydłownistwje dźěłać započał a wuspěšnje jězbnu dowolnosć za busoweho šofera złožił. Z toho časa je předewšěm na linijach w Budyskim wokrjesu zasadźeny. Hdys a hdys pak přewza tež dlěše jězby. Měrkowčan w swojim wólnym času rady kolesuje a tuž njezadźiwa, zo mjez druhim jězby kolesowarjow Šmitec wozydłownistwa přewodźa. Tohorunja znaje wjele serbskich sobujěducych Pětra Wencla z wšelakich jězbow. Tak wozy na přikład hižo serbskich wěriwych do Oberammergauwa.
„Serbska koparska wubranka“
a wo wuhladach do přichoda
Dypkownje k Europeadźe 2024 wušłoj stej kapsnej knižce „Serbske mustwo“ a pokerowe karty wo mustwje. Wudawaćel je Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow. Fota přinošował je Jörg Stephan ze swojeho priwatneho składu. Redakciju a zhotowjenje měješe Claudia Knoblochec na starosći. W knižce mustwa su wšitke koparki a wšě koparjo zwobraznjene. Hrajny plan za skupinske hry sposrědkuje přehlad wo hrach a wotpowědnych hrajnišćach z dokładnej adresu. We wotrězku „Dwanaty muž“ namakaja so zasady zadźerženja w stadionach kaž tež wjacore spěwy a tekst serbskeje hymny. Terminologija kopańcy knižku skulojća.woprawdźe serbska?
Europeada 2024 je zakónčena. Zhladujemy na tydźeń połny sportowych a kulturelnych impresijow w namjeznej kónčinje mjez Danskej a Němskej. Euforija, ta serbska, běše tež lětsa zaso wulka, haj, pola přitomnych multiplikowała, štož njebě jenož na městnje w Flensburgu, ale tež druhdźe pytnyć.
To bě Europeada 2024
Europeada 2024 w Schleswigsko-Holsteinskej a Danskej je so wšěm, kotřiž su so na njej wobdźělili, hłuboko do pomjatka zašćěpiła – hrajerjam, trenarjam kaž tež wopytowarjam. Turněr 24 muskich a dźewjeć žónskich mustwow europskich narodnych mjeńšin, bě zamołwitym wulke wužadanje a wšitkim wobdźělenym wulke dožiwjenje.
Što wočakujemy wot wubranki?
Napisaj hišće jónu něšto wo Europeadźe, prajichu. Dokelž sym připrajił, chcu nětko reagować na wutorne zapósłane wot Feliksa Zahrodnika z Noweje Wjeski. Rozumju, što jeho mjerza a čehodla, ale hdyž pisa, zo njeje na Europeadu dojěł, dokelž „njeje nimale žanu zwjazanosć ze serbskim mustwom začuwał“, dyrbju so prašeć, hdźe je w jeho myslach žónski team wostał? (Prajmy skónčnje hižo „žónstwo“, je to jednore a systematiske.) Tute je na rjane wašnje cyły čas serbowało, tohodla by sej wosobinsku podpěru knjeza Zahrodnika zasłužiło.
Laola-žołma najlěpšim
Europeada a młodostni – to je wosebity zwuk. Wšako maja woni swój wid na wubědźowanje a hry. Husto wšak steja woni tež same rady na hrajnišću a za bulom honja. Tak tež Milan Jurk, kiž je w Flensburgu přebywał.
Za nas běše to cyle nowe dožiwjenje. Sym w Flensburgu ze swojimaj staršimaj a bratromaj był. My hólcy sami rady a wjele kopańcu hrajemy. Ja sam sym hrajer w koparskim mustwje Budissa. Tuž sym hižo přihoty na Europeadu wobkedźbował a so za nju zajimował.
Najlěpje lubiło je so mi, zo smy w fanowym bloku wjele spěwali. Młodostni su husto hromadźe na jednym městnje stali. Wězo smědźachu tež naši mjeńši bratřa a sotry pódla być. A potom wołachmy a spěwachmy – wšitko w serbskej rěči. Druzy su na nas hladali a so dźiwali, wšako běše naš serbski fan-blok najsylniši podpěraćel jednoho mustwa na Europeadźe. Na hrajnišću pak su tež Danojo z Němskeje, Němcy z danskeje kaž tež Frizojo z němskeje, swoje mustwa pohonjowali. Pola tutych tamnych mustwow pak běchu to skerje ći přewodźerjo.
Günther: To je mnohotnosć Europy
Schleswig. Na zahajacej swjatočnosći Europeada 2024 w šuli danskeje mjeńšiny w Schleswigskej je ministerski prezident Daniel Günther (CDU) wobdźělnikow witał. „Kopańca je znamjo respekta, tolerancy a dorozumjenja ludow. Dožiwjamy wulki europski koparski swjedźeń w swojim kraju. Fanojo ze wšeje Europy swjeća wjesele a přewažnje měrniwje zhromadnje. Sym sej wěsty, zo móže tuta zhromadnosć europskej wzajomnosći přinošować a kulturne mjezy přewinyć.“
Wuraznje pokaza Günther na nazhonjenja Schleswigsko-Holsteinskeje w mjeńšinowej politice: Poměr němskich wobydlerjow k danskej mjeńšinje je nimoměry dobry a druhim krajam z přikładom. „Europeada njeje jenož kopańca, ale tež wuměna kulturow. Tak twarimy mosty mjez kulturami, rěčemi a narodami. Nimo toho su awtochtone mjeńšiny w Europje na njewšědne wašnje widźomne. To je mnohotnosć Europy.“
foće: jörg stephanfoće: Alena PašcynaBiskopicyHołk a tołk ...
foće: Alena Pašcyna
Biskopicy
Hołk a tołk knježeše kónc tydźenja před wjesnym klubom w Smječkecach. Tam woswjećichu wot pjatka do njedźele wjesny swjedźeń, kotryž zahaješe so tradicionalnje z natočenjom piwa. Prjed hač so beamer za europske mišterstwo zaswěćeše, mějachu hosćo móžnosć sej ponowjene rumnosće młodźinskeho kluba
wobhladować kaž tež wuwiće kluba w minjenych lětach běžnje na sćěnowinje.
Jako so sobotu popołnju po dešću zaso słónco pokazowaše, wubědźowachu so młode swójby při wolejbulu
a kopańcy w pěsku. Slědowaše mnohostronski parcour tamnišeje wohnjoweje wobory z wubědźowanjemi kaž: třělenje z kłokom a prokom, wodźenje teptanskeho jězdźidła abo wottřělenje tyzow z pomocu wodoweje hadźicy. Wječor přichwata něhdźe 400 ludźi na elektronisku hudźbu DJa Scala a duwa TSBiN, hdźež hač do nocy swjećachu.
dźesać ultimatiwnych idejowza dołhe dny w lěću
Při Berzdorfskim jězoru blisko Zhorjelca maja wulkotny krosnowanski park. Na štyrjoch parkurach móža sej zajimcy tam we wjacorych schodźenkach ćežkosće wysokosće hač do 16 metrow wotkryć. Wosebity highlight je tam platforma, wot kotrejež móžeš do hłubiny skočić, wězo zawěsćeny. Park je za čas lěćnych prózdninow wšědnje wot 10–19 hodź. wotewrjeny. Płaćizny: dźěći do 10 lět 18 €, do 15 lět 20 €, wot 16 lět 22 €. Na ležownosći krosnowanskeho parka maja tež naprawu za minigolf. https://www.kletterpark-blaue-lagune.de/
z kwadom
po łužiskej jězorinje
Komuž je adrenalin luby, tomu poručamy so raz do Bjezdowow (Klein Partwitz) podać. Tam móžeće mjenujcy z kwadom po něhdyšej brunicowej jamje smalić. Tež tam maja wjacore tury na wuběr. Někotre z nich su skerje za započatkarjow, druhe za hižo nazhonićišich. Tunje tury pak njejsu. Hodźinska započatkarska tura płaći 79 €.
https://www.quadcenter-klein-partwitz.de/index.php/touren-preise-2024
aktiwnje po přirodźe
Nochce-li so wam po skaliznach z pěskowca krosnować, potom je snano tež pućowanje ideja. Centrum narodneho parka Sakska Šwica poskićuje nimo zajimaweje wustajeńcy tež přihotowane a moderěrowane pućowanja. Ale tež jako mała abo wjetša skupinka móžeće sej rjane formacije kamjenjow sami wotkryć. Doporučamy wam za to app Komoot, na kotrejž mnohe rjane ruty namakaće.
Hdźež je swětło, tam je tež sćin
Nowa doba so z wuspěšnej premjeru – Krabatowej sagu – w Čornym Chołmcu zahajiła
W Čornym Chołmcu je so nowa doba zahajiła. Po wjele wuspěšnych předstajenjach wo Krabatowym skutkowanju, jeho žiwjenju a wojowanju wo wědu a wo rozestajenjach z ćěmnymi mocami je nětko Krabat-saga po puću, Krabatowe žiwjenje a skutkowanje na nowe wašnje prezentować. Njedawna wuspěšna premjera pokaza, zo njetrjeba so nowa inscenacija před dotalnym wuspěchom chować a je jemu runja.
Nowe časy, nowe kwasy
To, štož mustwo wokoło hłowneho zamołwiteho Antona Fuchsa zdokonja, žada sej wulke připóznaće. Wjace hač 200 lajskich a powołanskich hrajerjow pokazuje naročnu hru wo tym, wo čož samo na sebi w našim žiwjenju dźe: wo lubosć, dowěru, wěru, strach a nadźiju. Z tutych přidawkow je režiser Michael Kuhn stworił jednanje, kotrež wot spočatka hač do kónca puta.
