Zapósłane (11.11.26)
Čitar Serbskich Nowin Jan Wjenk z Wotrowa je w zwisku z dźensnišim datumom slědowacy dopis zapósłał:
Dźensa před 108 lětami, 11. nowembra 1918, bě kónc Prěnjeje swětoweje wójny. A ći zbožowni, kotřiž běchu ju přežiwili, wuprajichu so w Berlinje dźakowni měnjo: „Gleicher Lohn und gleiches Essen, dann wäre der Krieg schon längst vergessen.“ Nan mojeje maćerje bě to přeco powědał a wona powědaše to potom mi. Wón bě so zranjeny z wójny nawróćił. Njepřećel běše jemu z tesakom dźěl ramjenja wotbił. Jako chudy chěžkar z pjeć dźěćimi, kruwičku, swinjećom a kozu pak bě wón najebać zranjenje zbožowny.
Traješe jenož něšto zbožownych lět a hižo so Druha swětowa wójna započa. Wuslědk běše podobny: Syn wuja přisadźi swoju nohu. Z jenož 20 centimetrow dołhim zbytkom nohi so wón z wójny nawróći. Ale běše zbožowny, zo je ju přežiwił. Tež ja sam sym zatrach tuteje wójny zbliska dožiwił, jako dyrbjach štyrilětny před bližacej so frontu ćěkać.
Zapósłane (30.10.26)
W zwisku z póndźelu wozjewjenym artiklom „Na slědach pokutnych křižow a smjertnych kamjenjow pola Budyšina“ skedźbnja čitar Serbskich Nowin Julian Nyča w swojim dopisu na wosebitosće serbskich wjesnych mjenow:
W serbšćinje nimamy wjele wjesnych mjenow, kónčacych na -z. Ze zrudnych přičin najskerje najznaćiše je Miłoraz, při Budyskim spjatym jězorje mamy hórku Luboz a štóž so w Delnjej Łužicy kusk lěpje wuznaje, znaje snano hišće Luboraz. Tute su, kaž bychmy wočakowali, muske. Naša hornjoserbska Kołwaz w Bukečanskej wosadźe pak je, a to njeje na prěni pohlad widźeć, femininum. Wona je samo tak žónska, zo je so hišće w serbskich tekstach 1920tych lět „Kołwaza“ mjenowała. A tute „a“ je so wšak tež w němskej formje „Kohlwesa“ wobchowało, z mi njeznatych přičin pak nic w dźensnišej serbšćinje. Wobdźělnicy zajimaweje kołojězby ke kamjentnym křižam su sej potajkim do Kołwazy dojěli a potom w Kołwazy pobyli.
Zapósłane (23.10.26)
Přinošk „Ludźo so za rybarstwo zajimuja“ w Serbskich Nowinach z 19. oktobra je čitarku Serbskich Nowin Wóršu Pašcynu k slědowacym přispomnjenjam pohnuł:
Tróšku žarliwje zhladuja Koslowčenjo na ludźi, kotřiž so za rybarstwo zajimuja, kaž tež na tradicionalne rybarske zawody we Łužicy, kiž z wulkej prócu haty wobhospodarjeja. Mała wjes Koslow je wobdata wot hatow, kiž su hač do přewróta 1989 Ludowemu rybarskemu zawodej w Rakecach słušeli. Po tym přewzaštej tute haty přirodoškitny zwjazk Zelena liga a Njeswačanska přirodoškitna stacija. Zelena liga wotnaješe hataj Rakečanskemu Greimec rybarskemu zawodej. Wšitko běžeše dale, kaž to znajachmy. Hataj buštej wobhospodarjenej, nazymu su ryby wułójeli a w nalěću zaso młode karpy do hatow wusadźeli.
Tola w lěće 2023 wułójichu posledni raz słódne karpy z Koslowskeju hatow, kotrejž wjesnjenjo Małe hatki mjenuja. Zelena liga bě wotnajenske zrěčenje z Greimec rybarskim zawodom wupowědźiła. Čehodla? To njeje nikomu znate, ale najskerje ma zwjazk hinaše plany za wobhospodarjenje.
Zapósłane (21.10.26)
Pod hesłom „Politiska srjedźizna trjeba měritka – do wobeju stronow“ podawa čitar Serbskich Nowin Syman Pawlik z Pančic-Kukowa slědowace mysle:
Přilopk z nadpismom „Historiski rewizionizm“ wot póndźele, dnja 19. oktobra 2026, wobhladuje Berlinsku koalicisku debatu předewšěm wuchadźejo z razneje kritiki CDU, mjenujo ju „hysterisce mrějacu ludowu stronu“. Mjenje kedźbnosće pak dóstanu poprawne konflikty mjez móžnymi koaliciskimi partnerami samymi. Tuž nastanje prašenje, hač je přednjesena kritika wěcownje wopodstatnjena.
Zapósłane (15.10.26)
Jan Wjenk z Wotrowa piše składnostnje jubileja Hodźijskeje wosady:
Kónčna spěwna dopomnjenka na jubileju z chórom Budyšin pod nawodom Michała Jancy bě wulkotne dožiwjenje. Na kóncu zaklinča „Ha widźu-li ptačata ćahnyć“ wot Handrija Zejlerja za přitomnych k sobuspěwanju – wšě štyri štučki.
Zapósłane (15.10.26)
Philomena Kurjatec wupraja so w zwisku z powołanskimi wikami minjeny štwórtk w Ralbicach:
Wulku chwalbu chcu wuprajić wšěm organizatoram regionalnych powołanskich wikow na Ralbičanskej šuli. Tutón wulkotny event pokaza, kak bohata na powołanskich perspektiwach je naša Łužica. Pisana paleta najwšelakorišich poskitkow njewabješe jenož šulerjow, ale tež tych, kotřiž chcedźa so znowa wusměrić. Wosebje lubješe so mi, zo steješe za nimale kóždym blidom znajmjeńša jedna wosoba, kotraž móžeše serbsce wo swojim dźěle rozprawjeć. Tohorunja zwjeselace bě, zo předstajištej powołanje zwjetša wobaj splahaj. Wšako je skónčnje načasu, stereotypiske předstawy wo „žónskich“ a „muskich“ powołanjach zašłosći přewostajeć. Wutrobny dźak za wšu inwestowanu prócu před a za kulisami. Nadźijam so, zo młódša generacija tuž spóznawa, zo so wudani we Łužicy wostać. Jasnje wšak je: Přichod wona ma!
Zapósłane (06.10.26)
Jan Wjenk z Wotrowa wupraja so w zwisku z narěču bamža Leja XIV. před zhromadźiznu UNESCO w Parisu:
Nawjazujo na přednošk bamža Leja XIV. 25. septembra w Parisu, kotryž poruča wšěm ludam přemyslować a jednać, běch hnuty a njemóžach so změrować, myslo na Druhu swětowu wójnu, jako dyrbjach jako štyrilětny hólc na připójsnjenym ručnym wozu pola bura, kotryž měješe jenož hišće konja, we wójnje ćěkać. W pincy pod bróžnju smy spali a ležach na starych durjach na rěpje a neplach za schodom, a znaći z Delan jenož rózarije spěwachu.
Hdyž dźensa bamž Leo XIV. ludźi namołwja, z druhimi rěčeć, myslach tež na swójby z dźěćimi a młodostnymi, kiž su wot wójnow potrjecheni. Nětko zaso započnu w bliskim Zhorjelcu, so z wojerskej techniku zaběrać, bjez zmysła.
W susodstwje na Tuchorskej horje blisko Wujězda běchu atomowe brónje składowane. Tam staj sej, tak steješe w Katolskim Posole, ameriski a ruski general ruku zawdałoj a běchu brónje wotwjezli. Spominamy kóždolětnje na pokutnym dnju z małym nyšporom na to. Dźensa móža rakety kóždu kónčinu docpěć, to njech je kóždemu wědome.
Zapósłane (24.09.26)
Šefdirigentka Serbskeho ludoweho ansambla Katharina Dickopf je nam w zwisku z powěsću wo smjerći Ulricha Pogody slědowace linki sposrědkowała:
Smjerć Ulricha Pogody je mje jara zrudźiła. Runočasnje sym dźakowna, zo smědźach jeho wosobinsce zeznać a so w zašłymaj lětomaj na rozdźělne wašnje tež z jeho hudźbu zetkawać. Na swojim nastupnym koncerće ze Serbskej komornej filharmoniju sym prěni raz jednu z jeho twórbow, jednu z jeho „Marionetowych rejow“, dirigowała. Dalše twórby wot njeho smy mjez druhim we wobłuku našich sinfoniskich koncertow předstajili.
Zapósłane (21.09.26)
W zwisku z předstajenjom oratorija „Wulkotna woda“, wo kotrymž su SN dnja 14. septembra rozprawjeli, je nam Regina Šołćina z Konjec slědowace linki napisała:
Pozitiwnym dopisam wo oratoriju „Wulkotna woda“ chcu so na tutym městnje přizamknyć. Njejsym božedla žadyn hudźbny fachowc, ale posudźuju z wutrobu, što je hódne a za mnje rjane. Sym wotewrjena za kóždy žanr hudźby, wšojedne hač swětny abo sakralny, klasiski abo ludowy.
Za klasiku so přeco w žiwjenju horjach, wosebje za komponistow Verdija a Mozarta. Wjele tačelow w mojim kamorje wo tym swědča. Ludowa hudźba pak je hłuboko we mni zakorjenjena, a to tež dla mojeho nětko zemrěteho mandźelskeho, kiž je 50 lět w Serbskim muskim chórje Delany sobu skutkował, a jón pod Alfonsom Hrjehorjom sobu załožił. Ja pak hrajach někotre lěta pod nawodom njeboh Bena Měrćinka, našeho wučerja, w šulskej instrumentalnej skupinje mandolinu.
Zapósłane (15.09.26)
W zwisku z měnjenjom Jana Wjenka k temje „swobodna serbska šula“, kotrež smy dnja 11. septembra wozjewili, je nam čitar SN Stanij Statnik z Ralbic sćěhowace linki podał:
Zo móžeš wo wšelakich temach rozdźělne měnjenje měć, je w našej demokratiji dowolene a witane. Ničo druhe njeje předsyda Domowiny w přinošku zašłeho Wuhladka prajił: Je zwuraznił, zo ma kóžda iniciatiwa swoje woprawnjenje, ale je tež wobmyslenja do ruma stajił, runja nawodnicy Worklečanskeje šule a wučerja. A je-li Jan Wjenk hinašeho měnjenja hač druzy, njech to prošu tež w swojim přinošku jako swój wosobinski wid zwurazni. Druhim wosobam z hinašim měnjenjom njezmysł wumjetować a hańbu přidźěleć, to je woprawdźita hańba za kubłaneho čłowjeka.
