Zapósłane (28.02.24)

srjeda, 28. februara 2024 spisane wot:

„Wulkotne předstajenje“ piše Weronika Bulankowa z Jawory po wopyće Němsko-serbskeho ludoweho dźiwadła minjenu njedźelu:

„Na tamnym boku měsačka – Hercy“ dopomina mnohich z nas njedźelu popołdnju na połnje wobsadźenej žurli Budyskeho Serbskeho dźiwadła na 1970e lěta a wubudźa žadosć, so zaso raz po tajkej hudźbje pohibować, rejować. Lubina Hajduk-Veljkovićowa je tón prawy dypk pola zrałeje generacije namakała, jako je tutu hru spisała. Noze so sobu po zynkach beat-hudźby pohibowachu a tak bě nalada na žurli wulkotna.

Štož bě tež jara hnujace, hdyž skoro na kóncu hry, jako mać swojeho syna w jastwje wopyta, móhł jehličku padnyć słyšeć, tak ćicho bě a tajka napjatosć na žurli knježeše.

Wutrobny dźak wuprajam tuž wšitkim sobuskutkowacym na jewišću a za nim za wulkotne poradźenje tuteje hry. Běch tež jara překwapjena, kelko instrumentow naši dźiwadźelnicy wobknježa a kajke wulkotne hłosy maja.

Zapósłane (20.02.24)

wutora, 20. februara 2024 spisane wot:

Serbske Nowiny wozjewichu minjeny štwórtk artikl z nadpismom „Woda w Liškowskim jězoru dale stupa“. Julian Nyča poda swoje mysle k přinoškej.

Sće pisali w zwisku z Liškowskim jězorom wo „Łućanskej wuhladnej wěži“ a sym dołho přemyslował, što drje je měnjene. Sym na kartu pohladał a potom bě jasne: Měnjena je wěža pola Merzdorfa. Łućo pak bě hornjołužiski Merzdorf nad Sprjewju, ródna wjes Jana Arnošta Smolerja, kotraž bu za čas NDR wotbagrowana. Tam je dźensa tež jězor, ale Bjerwałdski. Delnjołužiski Merzdorf, měšćanski dźěl Choćebuza, rěka serbsce Žylowk (čehodla tež přeco). Měli potajkim wo wuhladnej wěži pola Žylowka pisać (abo delnjoserbsce „žylowkojskej“).

Zapósłane (13.02.24)

wutora, 13. februara 2024 spisane wot:

Měrćin Wałda wupraja so k pohrjebej prof. Helmuta Faski: Jako so we wobrotowym času Akademija wědomosćow NDR w Berlinje rozpušći, hrožeše samsny dóńt tež Institutej za serbski ludospyt w Budyšinje. W tehdy tak krizowym času pytaše prof. Faska zamołwiće a z wulkim angažementom za wupućemi. Spočatk lěta 1992 so nowe serbske slědźerske zarjadnišćo jako Serbski institut załoži a Faska sta so z jeho prěnim direktorom.

Zašły pjatk bu wurjadny rěčespytnik, slawist, sorabist mjezynarodneho formata na Njeswačanskim kěrchowje pochowany. Žarowansku narěč měješe němska rěčnica, kotraž tež při jeho rowje jenož němsce rěčeše. Na cyłym pohrjebje njebě ani jeničke serbske słowo słyšeć. Nic w pohrjebnišćowej kapali ani při rowje njenamaka so nichtón z někajkeje serbskeje institucije, kotryž by zasłužby a wulcyšne wukony prof. Faski hódnoćił. Što je zamołwitym Serbam hišće hódne, hdyž so tajkemu zasłužbnemu čłowjekej ani dźak ani zjawne připóznaće njepopřeje!?

Stani Nawka z Hamburga: Ptači kwas 2024

Zapósłane (12.02.24)

póndźela, 12. februara 2024 spisane wot:

Mikławš Krawc z Budyšina:

Dr. Diana Hickec z Gießena reaguje na rozmyslowanje w SN z 2. februara:

Prašam so při čitanju „rozmyslowanja“ Marka Wjeńki, zwotkel wón swojowólne zapřijeće demokratije bjerje a wosebje, čehodla jeho wot wšěch wěcow, kotrež so tuchwilu stawaja, runje demonstracije přećiwo AfD a prawicarskemu myslenju tak myla. Je rešeršu „Correctiva“ čitał a zrozumił? Znaje woznam słowa „deportacija“? Chce wón woprawdźe poziciju SPD k migraciji, kotraž hodźi so wězo tež kritizować, na jednu runinu z wuprajenjemi AfD a prawicarjow stajić?

Wšitke wot awtora mjenowane pozicije přećiwo migraciji a migrantam so we zjawnosći hižo dlěje kritizuja. Ludźo, kotřiž demonstruja nětko we wšelakorych městach přećiwo prawicarskim myslenju, so zhromadnje za demokratiju a čłowjeske prawa zasadźuja. To je znamjo za to, zo njedźěla hidypołne myslenje a myslu sebi, zo je čas, zo to wšitcy zhromadnje tež w zjawnosći pokazamy.

Zapósłane (25.01.24)

štwórtk, 25. januara 2024 spisane wot:

Hagen Domaška z Drježdźan poćahuje so na přinošk Marcela Braumana „Chcemy dorosćeni być?“ 23.02.2024

Twjerdźenje, zo njemóžeše so Serbski sejm k žanomu stejišću wo wójnje w Ukrainje dojednać, je wopačne. Přisłušny namjet čo. 92 bu z jednym napřećiwnym hłosom wobzamknjeny, po tym zo njemóžeše so konsens docpěć.

Jednanski porjad sejma ma konsens wuskutkować, ale tež blokady wobeńć.

To wopokazuje so jako přewšo wobohaćace a płódne. Druhdy žada sej wjace časa, wjedźe pak potom k wuslědkej, ­kotryž so wot (nimale) wšěch sobu njese a přez to wulku sylnosć wuwiwa. To je ­jara dorosćene a móhło z přikładom tym być, kotřiž dźensa w Berlinje a Drježdźanach „za nas“ rozsudźeja. Konsens sejm njehaći. Sejm je haćeny, dokelž załožba so přeco hišće spjećuje, jemu jednaćelnju financować. Wšitke organizatoriske nadawki maja so tuž čestnohamtsce spjelnić (za čož steja w druhich serbskich institucijach ducenty sobudźěłaćerjow k dispoziciji).

Zapósłane (02.01.24)

wutora, 02. januara 2024 spisane wot:

Bernd Pittkunings, čłon Domowiny wot lěta 1987, piše:

Krótko do noweho lěta čitach w Serbskich Nowinach, zo předsyda Domowiny Dawid Statnik „plan wita“, w Hornjej Łužicy wojerske zepěranišća dale wutwarić. To by tež dźěłowe městna zaručało. By-li wón to jenož jako wobydler abo čłon CDU rjekł, njeby mje to zajimowało, wšako njeje CDU hižo před 40 lětami hibanje „Mječe na radlicy“ podpěrowała, ale wojerske ­zaměry tehdyšeho knježerstwa. Zo dyrbiš jako zastupjer serbskeho luda z ani 60 000 ludźimi knježerstwu napřećo po móžnosći přeco přećelny być, rozumi so wot samo. Ale dalše wobrónjenje Němskeje je předewšěm politiske skutkowanje, kotrež miliardy eurow na škodu socialnych strukturow a přirody płaći. We wustawkach Domowiny steji, zo je naša narodna organizacija politisce njewotwisna.

Zapósłane (21.12.23)

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:

Adwentnemu koncertej 1. serbskeje kulturneje brigady minjenu sobotu w Budyskej cyrkwi Marje a Marty je Matej Kowar, wučer serbšćiny a hudźby na Serbskim gymnaziju Budyšin (SGB) a ko-koordinator brigady, slědowace słowa dodał:

1. serbska kulturna brigady dźakuje so wšěm swójbnym a přećelam nanajwutrobnišo za wopyt adwentneho koncerta kaž tež za šćedriwe pjenježne dary, kotrež financowanje koncerta zaruča.

Dowolće, zo zmylkaj korigujemy: W skupinje dujerjow njehraješe, kaž w programowej brošurce rěka, Jan, ale jeho bratr Franc Kliman na trompeće. Ideju, po koncerće horce wino před portalom Božeho domu předawać, mějachu šulerjo a šulerki 11. lětnika SGB, zo bychu sej dołhodobnje pjenjezy za swój maturowy bal nadźěłali.

Brigada přeje wšěm žohnowane hody a strowe nowe lěto. Na zasowidźenje k 75. narodninam klětu 1. junija w „Krónje“!

Zapósłane (18.12.23)

póndźela, 18. decembera 2023 spisane wot:

Günter Sodan, bywši wjesnjanosta Malešanskeje gmejny, je našoł „Wuznamne wotkryće za swět pčołarjow“:

Hadam Bohachwał Šěrach (1724– 1773), serbski ewangelski farar w Bu­dyšinku, běše tež jako spisowaćel jara ­aktiwny. Wulku kedźbnosć zbudźi ze swojimi publikacijemi wo pčołarstwje.

W swójskich studijach Šěrachoweje fachoweje literatury wo pčołach sym, po mojim měnjenju, sensacionelny fakt wotkrył. Dotal su naši pčołarjo z toho wuchadźeli, zo běše hač do něhdźe lěta 1853 wuwzaćnje ćěmna pčołka (apis mellifera) naša domjaca pčołka.

Šěrach pak wopisuje w swojej knize „Melitto Theologia“ 1767 hižo matku swojich domjacych pčołkow (kotrež so hižo w lěsu njeplahuja) sćěhowace: „Wona je woprawdźe rjeńša dyžli kóžda druha pčołka, přetož sym sej wšitke pčoły njeličomne razy wobhladował. Na chribjeće je wona cyle swětłobruna a jeje brjuch je ćěmneje złotožołteje barby.“

Zapósłane (27.11.23)

póndźela, 27. nowembera 2023 spisane wot:

Madlen Domašcyna, referentka za wědomostnu komunikaciju a zjawnostne dźěło w Serbskim instituće (SI) reaguje na wozjewjenje nałožowanje serbskeje rěče nastupajo:

Přilopk Marcela Braumana wot 23. nowembra je dobra składnosć, wšěch zajimcow na Institutny dźeń zajutřišim, srjedu, wot 14 hodź. do Serbskeho domu přeprosyć. Tam zhonja wopytowarjo wjac wo dźěle a projektach Serbskeho instituta a maja, nimo přednoškow, składnosć so z wědomostnicami a wědomostnikami rozmołwjeć. Nimo toho prezentuje Serbski institut w posterach a bjezposrědnje při ličaku praktiske poskitki za wšěch, kotřiž so za serbsku rěč, kulturu a stawizny zajimuja. Tute digitalne pomocne srědki hodźa so tež derje we ­wučbje serbšćiny abo stawiznow zasadźić. Hakle 20. nowembra rozprawjachu Serbske Nowiny pod titulom „Wodźenje po serbskim interneće“ (str. 4) wo přednošku Juliany Kaulfürstoweje, moti­watorki za serbsku rěč (do toho wědomostna sobudźěłaćerka w Serbskim instituće), w kotrymž wona mjez druhim tute digitalne poskitki předstaji.

Serbska debata

nowostki LND