Wobydlerjo města Minneapolis w zwjazkowym staće USA Minnesota su tež wčera wječor přećiwo namócnemu postupowanju zastojnikow zarjada za imigraciju ICE protestowali. Tući běchu minjeny kónc tydźenja 37lětneho Alexa Prettija bjez přičiny ­zatřělili. Tole bě razne protesty po wšej USA a diskusije wo tajkich jednotkach zbudźiło. Foto: dpa/Seth Herald

Sakska redukuje personal

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakska planuje, hač do lěta 2040 znajmjeńša 6 131 personalnych městnow w krajnych zarjadnistwach šmórnyć – snano budźe jich samo 10 000. Tole je financny minister Christian Piwarz (CDU) w zwisku z aktualnej debatu wo sakskim etaće 2026/2027 hišće raz po­twjerdźił. Kraj reaguje z tym na ćeže při planowanju etata a na demografiske wuwiće. Předwidźane je, zo po wotchadźe přistajenych na wuměnk swobodne dźěłowe městna hižo njewobsadźa. Wupo­wědźenja njejsu planowane.

Sakska ma w swojim etatowym planje tuchwilu 88 466 dźěłowych městnow za statnje přistajenych. 4 500 z nich njebě loni wobsadźenych.

Na šulach stawkowali

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). We wjacorych městach wuchodneje Němskeje su dźensa na šulach warnowanske stawki přewjedli. Tole je rěčnik dźěłarnistwa za kubłanje GEW zdźělił. Rozměr akcijow njebě dopołdnja hišće znaty. Runočasnje su po wšej Němskej přistajeni kubłanskeho systema na dróhu šli. Wjetše zarjadowanja wotměchu so w Berlinje, Hamburgu, Kölnje, Lipsku a Mannheimje. W Berlinje chcychu so tež přistajeni z Braniborskeje a Mecklenburgsko-Předpomorskeje wobdźělić.

Dźěłarnistwo sej žada, tarifowe dojednanja powšitkownje we wšitkich zwjazkowych krajach nałožować. Runočasnje dźěłodawarjam wumjetuja, zo njejsu dotal žadyn poskitk předpołožili. Dalše warnowanske stawki do hłowneho wuradźowanja 11. februara su tuž móžne.

Voigt zhubi doktorski titul – a skorži

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:

Erfurt/Kamjenica (dpa/SN). Techniska uniwersita w Kamjenicy je rozsudźiła, zo njesmě durinski ministerski prezident Mario Voigt (CDU) hižo dlěje doktorski titul wužiwać. Voigt je mjeztym připowědźił, zo chce na zarjadniskim sudnistwje přećiwo rozsudej filozofiskeje fakulty skoržić. Wot fakulty kritizowane městna jeho doktorskeho dźěła wučinjeja runje 2,58 procentow cyłeho dokumenta, Voigt rjekny. „Wědomostne žro mojeho dźěła njeje wot wumjetowanjow potrjechene.“

TU w Kamjenicy njeje so dotal k tomu wuprajiła. Voigt bě tam lěta 2008 pro­mowował. Swoje dźěło „Ameriski prezidentski wólbny bój. George W. Bush přećiwo John F. Kerryjej“ bě wón zwjetša w USA napisał. Wumjetowanja, zo njeje Voigt w swojim doktorskim dźěle swědomiće dosć dźěłał, běchu so hižo we wólbnym boju do wólbow krajneho sejma 2024 jewili.

Voigt je sej wěsty, zo su wumjetowanja njewoprawnjene. Wot uniwersity zasadźena komisija je pječa wobkrućiła, zo je doktorske dźěło w porjadku. Rozsud uniwersity Voigt tuž njerozumi.

Merz za lěpši škit infrastruktury

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:

Kancler knježerstwowu deklaraciju w zwjazkowym sejmje předstajił

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo CDU/CSU a SPD chce kritisku infrastrukturu w Němskej w přichodźe lěpje škitać. Tole je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) dźensa w swojej knježerstwowej deklaraciji w zwjazkowym sejmje připowědźił. Nadpad na milinowu syć w Berlinje spočatk lěta je pokazał, kak łoskoćiwa tuta naležnosć je, Merz rjekny. Wčera bě koaliciski wuběrk wo tym wuradźował a to samsne zwěsćił. Merz w tym zwisku rjekny, zo njesměli informacije wo kritiskej infrastrukturje hižo tak lochce zjawnje přistupne być. „Dźe wo geologiske daty a dalše, za wěstotu wažne informacije. Dyrbimy transparencu w tutej naležnosći wotstronić a reziliencu natwarić.“ Zwjazk a zwjazkowe kraje měli pruwować, kotre informacije wo wažnych objektach zjawnje spřistupnja a kotre nic. Nimo toho měli škody spěšnišo porjedźeć. Zwjazkowe knježerstwo je mjeztym naćisk zakonja „Kritis“ předpołožiło, kotryž ma zwjazkowy sejm nětko wobzamknyć.

Přewjele zarjadnistwa

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:
Najebać to, zo je w Sakskej dobrych 100 000 wobydlerjow mjenje hač před 16 lětami, financuje swobodny stat dźensa po planje wjac dźěłowych městnow hač tehdy. Tehdomniši ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) bě drje na spočatku koalicije CDU/FDP wottwar statneho personalneho aparata namjetował, ale tomu je hač do dźensnišeho dosć mocow w politice a towaršnosći zadźěwało. Nichtó nima ničo přećiwo tomu, zo je wjac wučerjow a dosć policistow. Ale w Sakskej kaž w Serbach mamy samsny spodźiwny fenomen: Je drje dźeń a wjac ludźi, kotřiž zarjaduja a poradźuja, ale dźeń a mjenje, kotřiž substancu – w Sakskej hospodarsku, w Serbach rěčnu – wšědnje produkuja. Wšako zarjadniski a produktiwny wobłuk mjez sobu wo dale a mjenje dźěławych konkurujetej. To podrywa zaměr rozmacha regionalneho hospodarstwa runje tak kaž wiziju 100 000 serbowacych. Starosć na přikład wo serbski dorost serbskich rjemjeslnikow je wažniša hač kóžda dźěłarnička. Marcel Brauman

Město we wječornym swětle powabne

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:
Zymski pohlad na stare město Choćebuza we wječornym swětle. Prědku nalěwo wusahuje Wyša cyrkej swjateho Mikławša. Pózdnja gotiska cyrkej njedaloko Stareho torhošća je z čerwjeneho cyhela natwarjena a je najwjetša srjedźowěkowska cyrkej Delnjeje Łužicy. Wot lěta 1970 steji wona pod pomnikoškitom. Něhdy su ju tež ­Němsku cyrkej mjenowali. Pod pychu sněha skutkuje wona hišće wjetša hač hewak. Wjedrarjo wěsća, zo so tuchwilna zymička tak spěšnje njepominje. Stabilna wyšina nad Ruskej drje nam tež přichodny měsac zymny powětr wobradźa. Nižiny z Atlan­tika nimaja tuž wjele šansow, so hač k nam předrěć. Foto: Michael Helbig

Goslar (dpa/SN). Z přednoškom „Awto jako bróń“ je dźensa zjězd wobchadnych sudnikow w Goslaru pokročował. Generalny statny rěčnik Jens Rommel je ilegalne nadróžne wubědźowanja a amokowe jězby tematizował. Hač do jutřišeho debatuja fachowcy justicy, wědomostnicy a zastupnicy zarjadnistwow a zwjazkow wo wšelakich temach wokoło nadróžneho wobchada. Na kóncu předpołoža swoje namjety pisomnje zakonjedawarjej. Lětsa chcedźa mjez druhim wo móžnej nowej promilowej mjezy za kolesowarjow debatować.

To a tamne (29.01.26)

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:

Skućićelow, kotřiž běchu w Gelsenkirchenje před štyrjomi tydźenjemi wotnožku lutowarnje wurubili a při tym wjacore miliony eurow spakosćili, policija dale pyta. Paduši běchu z hoberskim točenskim nastrojom betonowu murju přerazyli a 3 100 kašćikow z hódnotnym wobsydstwom kupcow wurumowali. Na hodźiny trajacej harje točenja dla njeje so nichtó postorkował. Wěstotne systemy banki njeběchu kónc tydźenja pječa aktiwizowane.

Bruce Springsteen, legenda rockoweje hudźby, je wobydlerjam ameriskeho ­města Minneapolis protestny spěw wěnował, w kotrymž wón rabiatne akcije zarjada za zapućowanje ICE po přikazu prezidenta USA Donalda Trumpa šwika. W spěwje „Streets of Minneapolis“ kritizuje Springsteen priwatnu armeju krala Trumpa, kiž prawa ludźi tepta.

Poručeja rěčny pas za młodostnych

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Rada za serbske naležnosće Braniborskeje w krajnym sejmje je so wčera na posedźenje w Podstupimje zešła. Tam diskutowachu wo wšelkich idejach za projekty. Tež Hornja Łužica bě tema.

Podstupim (SN/jp). Připowědźene zwyšenje srědkow Załožbje za serbski lud (hlej přinošk na tutej stronje) tyje spěchowanju kultury a rěče Serbow, štož je tež wažny nadawk braniborskeje serbskeje rady. Na wčerawšim posedźenju rady za serbske naležnosće witaše předsyda gremija Marcus Końcaŕ prof. Ulrike Liedtke, prezidentku Braniborskeho krajneho sejma.

Po tym předstaji Pětr Brězan, referent Domowiny za hospodarske a infrastrukturne naležnosće, dźěławosć Serbskeho kulturneho turizma kaž tež kooperaciju serbskeje narodneje organizacije z turistiskimi zwjazkami Delnjeje Łužicy. Hižo dwě do tři lět planuje dźěłowa skupina nowy projekt: Chcedźa kolesowarsku šćežku wuwić, kotraž cyłu Łužicu zwjazuje. Šćežka ma 480 kilometrow dołha być a wosom dnjowych etapow wopřijeć. Brězan trochuje wudawki za projekt na něhdźe 500 000 eurow – čim dlěje so zwoprawdźenje dliji, ćim dróše budźe.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025