Župa Delnja Łužica

wutora, 31. meje 2016 spisane wot:
Dźens před 25 lětami zeńdźe so w Cho­ćebuzu 50 předsydow Domowinskich skupin­ a čłonow předsydstwow delnjo­łužiskich župow Choćebuz, Gubin/Baršć, Grodk a Kalawa/Lubin na delegatnu konferencu­. Po čiłej diskusiji wobdźělnicy wobzamknychu zjednoćić štyri župy do jedneje, a to z mjenom Delnja Łužica. Wona­ wopřiješe 60 skupin z nimale 2 500 sobustawami. Delegaća wotpokazachu namjety, delnjołužisku Domowinu wot Hornjeje Łužicy dźělić, a rozsudźichu so za serbsku zhromadnosć. Młoda diplomowa etnografka Uta Hentšelowa z Błótowskeho muzeja Lubnjow dósta dowěru delegatow jako županka. Do předsydstwa noweje župy wuzwolichu dwaceći čłonow, a štyrjoch delegatow namjetowachu za čłonow Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny. Jurjej Kochej spožčichu dowěru, kandidować na 2. hłownej zhromadźiznje třěšneho zwjazka 15. junija 1991 we Wětrowje za městopředsydu Domowiny, na čož bu tam tež wuzwoleny. Župa Delnja Łužica je hač donětka najsylniša serb­skeho třěšneho zwjazka po ličbje skupin a čłonow. Manfred Laduš

Němsko-pólskemu geoparkej Mužakowski zahork su sobotu na swjedźenskej žurli Mužakowskeho Noweho hrodu oficialnje titul UNESCO Global Geopark spožčili.

Mužakow (SN). „Z tutym wuznamjenjenjom hódnoći organizacija Zjednoćenych narodow za kubłanje, wědomosć a kulturu UNESCO jónkrótne geologiske, hospodarske a kulturnohistoriske wuwiće regiona na mjezy mjez sakskej Běłej Wodu, braniborskim Derbnom a pólskej Łęknicu“, rjekny sakski minister za přirodu Thomas Schmidt (CDU) na přepodaću wopisma. W zwisku z turistiskim zwičnjenjom předstaja pólske a němske geoparkowe towarstwo zhromadnje z komunami zajimawe geologiske městna a temy w formje geošćežkow, a we wopytowarskich srjedźišćach informuja wo zažnych stawiznach zemje.

Wustajeńca wuwabja zajim a připóznaće

póndźela, 30. meje 2016 spisane wot:

Biskopicy (AW/SN). Z wulkim zajimom přijimowaše połsta zajimcow, mjez nimi zapósłanča Sakskeho krajneho sejma Patricia Wissel (CDU), na wotewrjenju wustajeńcy „JASYM – DRUHI WID“ minjeny pjatk wječor na žurli Biskopičanskeje radnicy dźěła šěsć serbskich tworjacych wuměłčow. „Wuměłske eksponaty rozestajeja so hłuboko emocionalnje z přitomnosću“, zwurazni mjez druhim Biskopičanski wyši měšćanosta prof. dr. Holm Große (njestronjan) při powitanju. Čłon předsydstwa Zwjazka serbskich wuměłcow a nawoda projekta Tomasz Naw-ka podźakowa so měšćanskemu zarjadnistwu za zhromadne dźěło a předstaji přitomnym swoje towarstwo.

W Němskim muzeju danskeho Sønderborga su sobotu we wobłuku „serbskeho lěta“ Zwjazka Němskich Sewjeroschleswigčanow (BDN) wustajeńcu „Serbja – mały lud, bohata kultura“ wotewrěli. Direktorka Budyskeho Serbskeho muzeja Christina Boguszowa­ rozłožuje tule eksponaty předsydce kulturneho wuběrka BDN Marion Petersen a nawodźe tamnišeho muzeja Hauke Grella (wotl.). Foto: Sara Wasmund

Rozsudne su korjenje

póndźela, 30. meje 2016 spisane wot:
Njeposrědni łužiskoserbski swět je wjetši, hač sej to myslimy. Mamy w nim kónčiny, na kotrež smy pozabyli abo kotrež so nam za žiwe Serbstwo hižo wažne dosć być njezdadźa. Druhdy pak dosaha jenož drobnuški mozaikny kamušk – a hižo pokazuje so zapróšeny wobraz w najrjeńšich barbach. Tak bě tomu tež zańdźeny pjatk w Biskopicach. Wustajeńca dźěłow šěsć serbskich wuměłčow w tamnišej radnicy a galeriji swědči wo swětej wotewrjenym tworjenju. Zdobom wožiwja so historiske, lětstotki ze serbskimi stawiznami zwjazane pomnjeće města, kotrež twori wrota do Hornjeje Łužicy. Prašam so tuž, w kotrej měrje zapřijimamy nakromne kónčiny serbskeho sydlenskeho ruma do swo­jeho myslenja? Tež hdyž w tamnišej kónčinje serbska rěč hižo žiwa njeje, to njerěka, zo hižo k nam njesłuša. Korjenje Serbstwa tež tam su a dyrbjeli so dale wotkrywać. Milenka Rječcyna

Naročne teksty šulerjow w Kamjencu mytowali

póndźela, 30. meje 2016 spisane wot:

Napjate a naročne teksty wuznamjenjeja tež lětušich dobyćerjow Lessingoweho šulerskeho pisanskeho wubědźowanja, kotrež tradicionalnje Kamjenski Lessingowy muzej wuhotuje.

Kamjenc (SN/at). Derje, zo nimaja čłonojo jury Lessingoweho šulerskeho pisanskeho wubědźowanja wobraz awtorki a awtora před sobu, pytaja-li najlěpše přinoški. Tale jich napjatosć traje hač do wokomika, hdyž stupja šulerjo 8. do 12. lětnika w Kamjenskim měšćanskim dźiwadle doprědka, zo bychu myto za najlěpše dźěła přijeli. Hižo minjene lěta bě to wulka překwapjenka, hdyž sy po ze­znajomjenju z tekstom jeho awtora abo awtorku zeznał. Tónle dostojny wokomik su minjeny pjatk znowa dožiwili.

Abonenća dóstanu přichodny tydźeń zaso nowy Rozhlad do swojeho chěžineho abo elektroniskeho listoweho kašćika. Wšěch tamnych njech wabi přehlad wo jeho wobsahu, čitać přichodne wudaće.

Starodawne wašnje na wulkim dnju

štwórtk, 26. meje 2016 spisane wot:
Ze swjedźenskimi kemšemi a swjatočnymi procesionami k wonkownym wołtarkam su wěriwi w serbskich katolskich wosadach dźensa swjaty dźeń Božeho ćěła swjećili. Po starodawnym wašnju kročachu na čole procesionow kaž tule w Kulowje družki. Tójšto žonow a młodych holcow bě so katolsku swjedźensku drastu woblekło. Chwalobne, zo je wjele hotowarničow zwólniwych, družki na tymle dnju woblěkać a tak swjedźenjej wosebity raz spočžić. (Hlej tež 4. stronu.) Foto: SN/Maćij Bulank

Serbska reja nětko towarstwo

štwórtk, 26. meje 2016 spisane wot:
Lipsk (SN/CoR). Nazymu 2014 běchu so někotři hudźbnicy a rejwarjo prěni raz w Lipsku projekta Serbska reja dla zetkali. Minjenu njedźelu, 22. meje, su nětko towarstwo ze samsnym mjenom załožili. Za předsydu wuzwolichu Gregora Kliema, za městopředsydku dr. Theresu Jacobsowu. „Tak stej Hornja a Delnja Łužica derje zastupjenej“, praji Gregor Kliem. K čłonam słušeja wuměłča Marion Kwicojc, rejwanski mišter a bywši čłon SLA Georgij Marinow, něhdyši hudźbnik skupiny Die Folksamen Clemens Isensee, wědomostny sobudźěłaćer Serbskeho instituta dr. Fabian Jacobs a dalši. „Projekt Serbska reja je so minjeny čas tak derje wuwiwał, zo bě krok, strukturu w formje towarstwa zesylnić, logiska konsekwenca. To nam tež nowe móžnosće wotwěra“, podšmórny dr. Jacobsowa. „Chcemy rejwanske wječorki zarjadować, stare noty a spěwy wuhrjebać, je spřistupnić a za dźensnišu potrjebu wobdźěłać. Dźěłarnički organizować je dalše předewzaće.“ Na Choćebuskim měšćanskim swjedźenju 18. junija přeproša k sobuskutkowanju.

Bohumil Modrý

štwórtk, 26. meje 2016 spisane wot:
Serbam, kotřiž po wójnje w Čěskej pře­bywachu, drje je mjeno Bohumil Modrý znate. W lěće 1916 rodźeny pozdźiši inženjer bě rjek narodneho mustwa Čěskosłowakskeje na lodohokejowych swětowych mišterstwach 1949. „Bóža“ Modrý steješe we wrotach a měješe wosebje w finalnej hrě w Stockholmje přećiwo Kanadźe wu­znamny podźěl na dobyću 3:2. Samo Jurij Koch w swojej knize „Zabych ći něšto rjec“ pisa, kak serbscy gymnaziasća we Warnoćicach hry při radiju sćěhowachu („a Modrý zaso raz nadběh wotwobara“). Ale jenož lěto pozdźišo su Modreho a dalšich jědnaće lodohokejistow narodneje wubranki w Praze zajeli. Bě to do wotlěta na swětowe mišterstwa w Londonje. Čěska stasi jim wumjetowaše, zo chcychu w Jendźelskej wostać. Modreho zasudźichu k 15 lětam jastwa. W uranowych podkopkach rudnohorinskeho Jáchymova dyrbješe ćežko dźěłać. 1955 bu pušćeny. Hakle 46lětny wón 1963 na sćěhi jatby zemrě. Wo dóńće lodoho­kejoweje legendy zhoniće w knize „Jáchymov“ awtora Josefa Haslingera (nakładnistwo S. Fischer 2011). Mikławš Krawc

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND