Wo knihach a kniharni (04.03.16)

pjatk, 04. měrca 2016 spisane wot:

Zo je so před 25 lětami, dnja 3. měrca 1991, Smolerjec kniharnja załožiła, njebě samozrozumliwe. Něšto pak dyrbješe so činić. 1990, w času po změnje, zlětachu knihi z hromadami na staru hromadu. Kupcy žadachu za knihami, kotrež nje­běchu do toho na předań. Serbske knihi njemóžachu kniharnje trjebać, dokelž přetrjebachu wone regalowe metry, ale přemało ludźi je kupowaše. Knihikupstwo trjebaše bestsellery. W tej situaciji rozsudźi so nakładnistwo z tehdyšim jednaćelom dr. Pawołom Völklom nawjazujo na staru tradiciju, załožić swójsku kniharnju. Na dnju 175. narodnin Jana Arnošta Smolerja wotewrichu ju na tym městnje, hdźež bě so Arnošta Simonowa kniharnja před nimale 30 lětami zawrěła, na Kurta Pchalekowej hasy.

Chór za Łužiske hudźbne lěćo

štwórtk, 03. měrca 2016 spisane wot:

Budyšin (CS/SN). Budyšin ma mnohe renoměrowane chóry. Kóždy na spěwanju zajimowany pak njemóže prawidłownje na chórowe proby chodźić, a njeje snano tohodla čłon chóra. Wšitcy, kotřiž maja lóšt spěwać, dóstanu tuž nětko přiležnosć, w projektowym chórje sobu skutkować, kotryž ma so we wobłuku Łužiskeho hudźbneho lěća duchownu hudźbu w Budyskej tachantskej cyrkwi swj. Pětra předstajić. Prěnja proba budźe 6. apryla. Wšitcy, kotřiž chcyli so na tymle projekće wobdźělić, njech so wot 16. do 30. měrca w kulturnym běrowje měšćanskeho zarjadnistwa pisomnje přizjewja. Nimo mjena a adresy měli tež wysokosć swojeho hłosa podać.

Nowy Casnik kompletnje online

štwórtk, 03. měrca 2016 spisane wot:

Budyšin (SN). Nowy Casnik wusměrja so da­le na zwučenosće swojich čitarjow. Wot spočatka měsaca pokazuje so tydźenik, wuchadźacy w Ludowym nakładnistwje Domowina, na swojich internetnych stronach w nowym šaće. Zdobom poskića nowu posłužbu, kaž LND zdźěla. Pod www.nowycasnik.de su wotnětka kompletne wudaća Noweho Casnika kaž tež archiw přistupne. Nowe tohorunja je, zo móža sej wužiwarjo internetnych posłužbow nowinu jako pdfku na kompjuter sćahnyć. Komfortabelniše tež je, čitać ju na kompjuterach, smartphonach a tabletach, wšako so strony wulkosći wobrazowki přiměrjeja. Nowy Casnik je tuž wulku kročel zmištrował po puću k digitalnej dobje a k přijimanju delnjoserbskeje rěče w swěće nowych medijow.

Nowy online-abonement płaći 13,20 eurow na lěto. Abonenća ćišćaneje wersije, kotřiž chcyli zdobom přistup k internetnemu poskitkej měć, płaća ze 7,80 eurami přidatnje cyłkownje 25,80 eurow lětnje.

Tuchwilnu jutrownu wustajeńcu w Slepjanskim Serbskim kulturnym centrumje „Lipšćanske jejkace wšelčizny“ wužiwaja tež wuknjacy tamnišeje wyšeje šule za dojutrownu zaběru. Wčera su tam holcy a hólcy 6. lětnika jejka wóskowali, při čimž jim Silwija­ Panošina pomhaše. 12. a 13. měrca změja w Slepom wiki jutrownych jejkow. Foto: Joachim Rjela

Je to woprawdźe samsna holca? Před mjeńšinami sym ju hišće na premjerje hry „Crux abo Zbóžnik pod łožom“ młodźinskeho dźiwadła Serbskeho gymnazija w NSLDź na jewišću widźała, połnu elana a kóždy wokomik z njepředwidźomnym pohibowanjom překwapjacu. A nětko sedźi přede mnu cyle měrne holičo, koncentrowane a pěknje na prašenja žurnalistki čakace, na kotrež ma porjadnje wotmołwić. Annamaria Hadankec so směje: „Jewišćo je kaž póstnicy – wšitko je naraz móžno a dowolene, štož so w normalnym žiwjenju njesłuša.“ Što so na jewišću słuša, to wona wě. Nawoči, kotrež ma poprawom w zaku, bě wona za jewišćom zabyła. „Tak dyrbjach sej něšto nutř padnyć dać“, 18lětna powěda. Scena skutkowaše kaž wotpohladna.

PoŠtyrjoch krótko do wosmich

póndźela, 29. februara 2016 spisane wot:

Chróšćanska putniska hospoda je so w minjenych lětach wuwiła na městnosć mnohostronskich kulturnych zarjadowanjow. Naročne prezentacije wuměłstwa přiwabjeja na přeprošenje putniskeje hospozy Moniki Gerdesoweje stajnje zaso wulku ličbu zajimcow.

Chrósćicy (JK/SN). Tak běchi sobotu přichwatali na předposlednje zarjadowanje zymskeje sezony tónraz lubowarjo lóštneho spěwa. Skupina PoŠtyrjoch bě připowědźena, a jeje wuběrna spěwna zdokonjanosć njetrjeba dalšeho wabjenja. Tak zahajichu spěwarjo Krystof a Jan Rjeda, Beno Hojer a Marek Rjelka zabawny wječor z lóštnymi lubosćinskimi spěwami z pjera Jana Cyža a mištra Bjarnata Krawca. Wuběrnje přednjesene pěsnje publikum wulce zahorichu.

Bjesadaz „Krabatom“

póndźela, 29. februara 2016 spisane wot:

Bukečanska Bjesada a Serbske ewangelske towarstwo běštej na dźěłarničku za Bjesady sobotu do Bukec přeprosyłoj. Skoro 40 zajimcow wšěch generacijow je přeprošenje sćěhowało, mjez nimi napadnje wjele dźěći.

Bukecy (lm/SN). W rumnosćach Ewangelskeje srjedźneje šule w Bukecach zesydachu so hosćo z Hodźija, Rakec, Horow, Budyšina, Bukec a wokoliny do šulskich ławkow. Z nutrnosću a zhromadnym kěrlušom superintendent Jan Malink popołdnjo zahaji. Na to předstajištaj Daniel Zoba a Michał Cyž kompjuterowu hru „Krabat abo potajnstwo serbskeho krala“. Informacije wo šěsć lět trajacym wuwiću a nahrawanju 80 figurow z 50 rěčnikami připosłucharjow jimachu. Dźěći mjeztym hižo w druhej rumnosći hru wuspytachu. Starša generacija poda so pod nawodom Měraneje Cušcyneje na slědy Krabata w literaturje a pohłubši swoje rěčne znajomosće w čiłej konwersaciji.

Dožiwjenski rum ma nastać

póndźela, 29. februara 2016 spisane wot:

„Objekt ekstrem – kolos z Hórnikec. Kursowa korektura industrijoweho pomnika“ rěka studija Choćebuskeho instituta za nowuindustrijowu kulturu (INIK). Na prezentaciju jeje mjezywuslědkow bě Budyski wokrjes zhromadnje z institutom do Hórnikečanskeje energijoweje fabriki přeprosył.

Hórnikecy (SN/CoR). Zo su za přetwar energijoweje fabriki znajmjeńša 2,5 milionow eurow we wobłuku zwjazkoweho programa „Narodne projekty městotwara“ dóstali, to přirjadnicu Budyskeho wokrjesa Birgit Weber zwjesela. Za dalše spěchowanje cyłkownje trěbnych 8,7 milionow eurow prócuja so nětko pola Swobodneho stata Sakskeje. „Najwažniše prašenje pak je, što chcemy na 25 hektarow wulkim terenje přichodnje prezentować“, rjekny Birgit Weber minjeny štwórtk na prezentaciji studije. Wotmołwu na to ma institut INIK namakać.

Čitajće w nowym rozhledźe (26.02.16)

pjatk, 26. februara 2016 spisane wot:

Přichodny štwórtk, 3. nalětnika, spominamy na 200. narodniny Jana Arnošta Smolerja. Mjez njeličomnymi projektami bě wón nastorčił wudawanje časopisa Łužičan, kiž je nimo Łužicy předchadnik dźensnišeho Rozhlada. Z hódnoćenjom Smolerja a ze slědźenjom wo nim zaběra so w swojim nastawku Franc Šěn. Wón praša so zdobom za tym, hdźe móhło so dotal njewuslědźene zawostajenstwo Smolerja chować.

Tak kaž dźiwaše so Smoler 1845 w Tydźenskej Nowinje serbskich wučerjow dla, kotřiž ničo za Serbstwo nječinja, dokelž njewěrja, zo wone dale wobsteji, tak rozestaja so Hartmut Leipner z wuslědkom kompjuteroweje simulacije slawista Tadeusza Lewaszkiewicza, kotraž wěšći smjerć serbšćiny w lěće 2170.

Wěra zachowa nutřkownu domiznu

pjatk, 26. februara 2016 spisane wot:

Slepo (AK/SN). Zwjazanosć z domiznu wurosće ze sylneje wěry a z pěstowanja kulturneho namrěwstwa předchadnikow. „Nutřkownu domiznu njemóžeš ni­hdy zhubić“, podšmórny propst An­drzej Fober, farar ewangelsko-lutherskeje wosady swjateho Chrystoforusa Wrócław, wčera we wobłuku bibliskeho tydźenja w Slepom. Tón wotměwa so hišće hač do njedźele pod hesłom „domizna“.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND