Kajke běchu serbske poměry?

štwórtk, 04. nowembera 2021 spisane wot:
Statistika łužiskich Serbow Arnošta Muki je jedyn z najwuznamnišich a najskutkownišich tekstow serbskeje wědomostneje publicistiki 19. lětstotka a woznamjenja spočatk serbskorěčneje sociologije. Europski etnolog a sobudźěłaćer Serbskeho instituta (SI) dr. Robert Lorenc je twórbu pod titulom „Statistik der Lausitzer Sorben“ do němčiny přenjesł a tak šěršemu kruhej zajimcow spřistupnił. Wčera wječor je wón publikaciju w Stróžanskim Domje tysac hatow Biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty předstajił. Štóž chce wědźeć, kajke su serbsko-němske poměry na městnje byli, njech pohlada na portal „sorabicon“ SI. Foto: Jurij Helgest

Wulka strata za kulturu regiona

srjeda, 03. nowembera 2021 spisane wot:

Wojerowske wuměłstwowe towarstwo kónc lěta rozpušća

Na hłownej zhromadźiznje 2. oktobra su čłonojo rozsudźili, Wojerowske wuměłstwowe towarstwo rozpušćić. „Přičiny za to su zwjetša starobneho a strowotneho razu. Su tu drje někotři młódši čłonojo. Nichtó z nich pak nje­zamó – swójskeho powołanskeho wobćeženja dla – čestnohamtski nawod za towarstwo přewzać. Bohužel tuž njemóže nichtó zamołwitosć za předsydstwo njesć“, rozłožuje wjelelětny předsyda Wo­je­rowskeho wuměłstwoweho towarstwa Martin Schmidt. Dźěło towarstwa ležeše w minjenych lětach rozsudnje w jeho rukach a w rukach jeho mandźelskeje Heleny, podpěrowanaj buštaj wot předsydstwa.

Karasekowu knihu restawrowali

srjeda, 03. nowembera 2021 spisane wot:

Žitawska biblioteka Christiana Weisy chowa historisku romanowu knihu z lěta 1891 wo rubježniskim wjedniku Karaseku za potomnistwo. To wuzběhny tam­niši nawoda wobłuka Wědomostny a domiznowědny starowobstatk Uwe Kahl. „Dźakowano šćedriwemu spěchowanju ze stron Swobodneho stata Sakskeje – posrědkowaneho přez Krajny centrum za wobchowanje wobstatka při Sakskej krajnej bibliotece/Statnej a uniwersitnej bibliotece Drježdźany – bě móžno, tutu historisku knihu njedawno restawrować“, wón rozłoži. „Při wobnowjenju knihi w Lipšćanskim knižnym restawrowanju su roz­či­tane a wot papjeroweho rozpada wohro­že­ne łopjena najprjedy čisćili.“ Na to su pobrachowace městna wudospołnili a pa­pjeru přidatnje stabilizowali. To sta so z tak mjenowanej jara ćeńkej „japanskej papjeru“. „Tak zawě­sćene łopjena su na kóncu zaso k prěnjotnym 35 zešiwkam hromadźe zwjazali a do specialnje za to zhotowjeneje kartonoweje mapy zapołožili“, wuwjedźe Uwe Kahl. Tak su rědki a drohotny Karasekowy roman za přichod wobchowali a za wužiwanje spřihotowali.

Poćah połny kontrastow

wutora, 02. nowembera 2021 spisane wot:

Budyšin (SN/CoR). „Bě nam to priwatna, wuměłska kaž tež politiska naležnosć, tule w Budyšinje naš program wo židowskim žiwjenju w Němskej předstajić a wjeselu so, zo je zajim za njón tak wulki. Dźakuju so Wam, lubi Budyšenjo, zo sće přišli.“ Tak wutrobiće rozžohnowaše so wčera wječor znaty, w sprjewinym měsće wotrosćeny dźiwadźelnik Roman Knižka z publikumom w Budyskim wopomnišću. Něhdźe 130 ludźi, je poradźeny literarno-komorny hudźbny wječork pod hesłom basnje Heinricha Heiny „Ich hatte einst ein schönes Vaterland“ dožiwiło. Zarjadowanje wotmě so we wobłuku swjedźenskeho lěta „1 700 lět židowske žiwjenje w Němskej“. Dujerski kwintet Opus 45 wobrubi čitanje z twórbami židowskich komponistow.

Budyšin (CS/SN). Dwě witrinje w foyeru před čitarnju Budyskeje měšćanskeje bi­blio­teki – to je chětro mało jako hódnoćenje žiwjen­skeho dźěła wuměłče, kotraž­ tele dny swoje 80ćiny swjeći. Při­wšěm skedźbnja mała wustajeńca na wjace a móže składnosć być, so z wu­sahowacej wuměłču zaběrać, kotraž je w swojim žiwje­nju w najwšelakorišich wobłukach skutkowała.

Na swojej čitanskej turneji po cyłej Němskej pozasta z Hornjeje Łužicy pochadźacy a w Zhorjelcu bydlacy awtor Lukas Rietzschel minjenu njedźelu tež w Budyšinje. W tamnišim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle je młody spisowaćel, kotrehož debit „Mit der Faust in die Welt schlagen“ je 2018 wjele připóznaća žnjał, swoju ­nowostku „Raumfahrer“ předstajił. Tež tónle roman jedna w Hornjej Łužicy a tematizuje sćěhi towaršnostneje změny po politiskim přewróće. Mnozy zajimcy wužiwachu zawčerawšim po čitanju šansu, sej knihu wot awtora wosobinsce signować dać. Foto: Maćij Bulank

W Serbskim domje sej małe studijo zarjadowali

póndźela, 01. nowembera 2021 spisane wot:

Budyšin (SN/pdź). Mnóstwo wot Serbskeho rozhłosa njewotwisnych hudźbnych produkcijow dale a bóle přiběra. Wo to postaraja so někotre serbske skupiny, kotrež su wosebje w minjenymaj lětomaj wobstajnje swójske spěwy nahrawali, produkowali a wozjewjeli. A to dale činja. Hakle kónc tydźenja je hiphopowa trójka Nowa Doba w Budyskim Serbskim domje wjacore spěwy natočiła. Za prěnju kročel k hotowemu spěwej, za nahrawanje, su nahrawanska technika a rumy z wotpowědnje dobrym zwukom trěbne. W hudźbnych studijach maš wšak optimalne wuměnjenja. Te pak su chětro dro­­he. Bjez spěchowanja sej młodźi hudźbnicy nahrawanje w profesionelnym studiju tuž zwjetša dowolić njemóža. Zo pak tajki luksus na kóždy pad trjeba njeje, hdyž resursy, kotrež w Serbach mamy, kreatiwnje kombinuješ, je skupina Nowa Doba kónc tydźenja dopokazała.

Stajnje wulka podpěra

póndźela, 01. nowembera 2021 spisane wot:
Jako loni wo tym čitach, zo Budyske SAEK-studijo rozpušća, běch šokowany. Nje­li­čomne razy sym wšak dožiwił, zo studijo, wosebje jeho nawoda Michał Cyž, techniske wuměnjenja za produkcije serbskich filmow, widejow, spěwow abo livestreamow k dispoziciji staja. Tute medije běchu a su za čas koronoweje pandemije w Serbach tak wažne kaž hišće ženje. Ćim wažniši­ tuž tež rozsud Załožby za serbski lud, Michałej Cyžej poskićić nowe dźěłowe městno a bywše rumnosće Serbskeho rozhłosa w Serbskim domje, zo by sej tam multimedialny centrum zarjadował. Zdźěla w rumnosćach drje hišće twarja, ale štóž tróšku časa, na přikład za natwar małeho studija, inwestuje, móže so tam hižo wucychnować. Bjez Michała Cyža, kiž je nam rumnosće a techniku akribisce přiho­tował, pak njebychu naše nahrawanja z Nowej Dobu móžne byli. Zaso jónu sym štwórtk a pjatk dožiwił, kak so wón za serbsku młodźinu roztorha, husto hdy hač do pózdnich hodźin. Pětr Dźisławk

Raduš (PB/SN). Z wulkim swjedźenjom su wčera w słowjanskim hrodźišću w Radušu festiwal rejwacych starych wjerow skónčili, kotryž běchu 21. oktobra za­hajili. Na nim móžachu so wobdźělnicy wo naj­rjeńše kostimy wjerow wubědźować. Při tym dźěše wo fantaziju a kreatiwnosć. Bohužel zachadźeše prěnje dny wichor „Ignatz“, tak zo so spočatnje jenož mało wobdźělnikow do hrodźišća zwaži. Zarjadowarjo mějachu ruce połne dźěła, wšitko kruće přiwjazać.

Šulska a domizniska stwa w Ptačecach wobsteji 20 lět – Serbske stawizny a narodne drasty stej w njej kruty wobstatk

Molowany portret wupjelnjuje Martinu Petschickowu w Ptačečanskej (Tätzschwitz) Šulskej a domizniskej stwě z hordosću. Wón pokazuje wowku jeje mandźelskeho jako serbsku njewjestu. Čěski moler Ludvik Kuba bě Hanu Kobalcowu z Čorneho Chołmca na jednym ze swojich pućowanjow po Łužicy 1923 molował. „Wona ma serbsku kwasnu drastu Čornochołmčanskeje wosady zhotowanu. Original mólby je na Praskim hrodźe wustajeny“, podšmórnje Martina Petschickowa, kotraž předsydari wot lěta 2011 wobstejacemu Towarstwu Šulskeje a domizniskeje stwy w Ptačecach. Z wjeselom wona zajimcow po znowa wuhotowanej hornjej rumnosći wodźi.

1948 posledni kwas z čestnym přewodźenjom we wsy

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo