Dźensa před 70 lětami bě Domowina zaso Serbow na prěni powójnski ptači kwas do Budyskeje „Króny“ (pozdźišo hotel Město Budyšin) přeprosyła. Městna na žurlomaj běchu wšitke wobsadźene. Hosćo běchu z Budyšina, ale tež z mnohich wsow, kaž z Radworja, Bukec, Kubšic, Malešec, Rakec, Njeswačidła, Baćonja, Chrósćic a Budestec, přišli. Mjez přihladowarjemi běchu tohorunja oficěrojo Budyskeje sowjetskeje komandantury a čěscy přećeljo. Chróšćanscy młodostni pokazachu spočatnje „Kermušnu reju“ a „Staru bursku“. Na to předstaji Chróšćanska serbska lajska dźiwadłowa skupina pod nawodom Pawoła Kmjeća hru Jurja Wjele „Knjez a roboćan“, za čož je sylny přiklesk publikuma žnjała. A wot Jurja Winarja nowozałoženy a dirigowany Serbski wučerski chór zawjeseli wopytowarjow z někotrymi spěwami w maćeršćinje, mjez druhim wo ptačim kwasu kaž „Hlejće, nowa wěc so stała“. Wot lěta 1957 hač donětka wuhotuje Serbski ludowy ansambl ptačokwasny program. Manfred Laduš

Budyšin (SN/CoR). Dohromady 140 młodostnych z wyšich šulow Worklecy, Ralbicy, Radwor a Budyšin kaž tež z Budyskeho Serbskeho gymnazija wobdźěli so wčera na Dnju dźiwadła za serbsku młodźinu, kotryž je Budyske NSLDź štwórty króć pod hesłom „Dźiwadło za Tebje?“ přewjedło. Prěni raz přewza SLA rejwansku a hudźbnu dźěłarničku, a to pod nawodom baletneje mišterki Mije Facchinelli. Tež dohlad do dramaturgije bě nowosć. Tak mějachu dźiwadźelnicy Jan Mikan, Petra Bulankec-Wencelowa, István Kobjela, Tomaš Cyž, Marian Bulank a Anna-Maria Brankačkec šěsć skupin po dohromady sydom dźěłarničkach přewodźeć, zo by potencielny dorost dohlad do wšěch dźiwadłu přisłušacych wotrjadow a móžnych powołanjow wuměłskeho a rjemjeslniskeho razu dóstał.

Nimo Budyskich šulerjow, kotřiž sej najnowšu inscenaciju młodźinskeho dźiwadła Serbskeho gymnazija w NSLDź „Crux abo Zbóžnik pod łožom“ 4. februara wobhladaja, započa za wšěch tamnych program z hru Hanki Jenčec. Socialna pedagogowka Beata Nastickec poda młodostnym trěbne informacije nastupajo chłostanje w zwisku z drogami.

Spěwar Leo Pohlan njeboh

wutora, 26. januara 2016 spisane wot:

Zrudźaca powěsć nas docpě, zo je spěwar Leo (Leonard) Pohlan póndźelu tydźenja po dołhej chorosći doma w Hornjej Kinje w starobje 81 lět zemrěł.

Njeboćički słuša do wulkeje syły te­hdom młodych entuziastow, kotřiž běchu z intendantom Jurjom Winarjom 1952 Serbski ludowy ansambl sobu załožili. Tak słuša wón do sławneje generacije prěnich wuměłcow serbskeho profesionalneho kulturneho ćělesa.

Tež serbska młodźina wuspěšnje hudźiła

póndźela, 25. januara 2016 spisane wot:

Wojerecy (CS/SN). Mjez dohromady 25 wobdźělnikami 25. regionalneho wurisanja „Młodźina hudźi“ sobotu we Wojerowskej hudźbnej šuli njeje jenož zaso serbski dorost sobu skutkował, ale je sej tež myta wubědźił.

Z 25 wot 25 móžnych dypkow je sej 16lětny šuler Budyskeho Serbskeho gymnazija Józef Hantuš z Radworja na kontrabasu 1. myto a tak zdobom delegowanje na krajne wubědźowanje dobył. To płaći tohorunja za šulerja Chróšćanskeje zakładneje šule Filipa Budarja z Budyšina. Zhromadnje z Johannom Langom a Erikom Schüllerom w gitarowym triju zaruči sej wón 1. myto z 23 dypkami. Nimo toho dósta Marlene Matikec z Ralbičanskeje zakładneje šule 2. myto z gitarowym duwom.

„Delegujemy jenož tych šulerjow, kotřiž su kmani we wubědźowanju wobstać“, rozłoži zastupowaca nawodnica Budyskeje wokrjesneje hudźbneje šule Margitta Luttner. Sakske krajne wurisanje „Młodźina hudźi“ budźe wot 11. do 13. a 18. do 20. měrca we Wojerecach. Najlěpši młodźi hudźbnicy Němskeje zetkaja so potom wot 12. do 19. meje w Kasselu.

Budyšin (bn/SN). Serbski ludowy ansambl je pjatk swojemu wjelelětnemu spěwarjej, komponistej Janej Cyžej, wosebity dar k lońšim 60. narodninam wobradźił. Něhdźe 70 wopytowarjow dožiwi na žurli SLA we wobłuku portretoweho koncerta reprezentatiwny přehlad tworjenja Cyža. Prěni dźěl wječora bě wuměłskemu spěwej wěnowany. Zaklinča 13 kompozicijow na hornjo- a delnjoserbske kaž tež na němske teksty.

Budyšin (RŠ/SN). Wčera wječor předstajichu w Budyskej Smolerjec kniharni najnowšu čěskorěčnu zběrku prozy Róže Domašcyneje. „Druhé světy“ su bajki, basnje, eseje a dalše teksty, kotrež je Milan Hrabal z wjacorych jeje zběrkow, wosebje němskorěčnych, wuzwolił a zhromadnje z někotrymi germanistkami a přećelemi serbskeje literatury přełožił. Kniha wuńdźe loni kónc lěta jako 64. publikacija Měšćanskeje knihownje města Varnsdorfa. Někotre z wurjadnych tekstow z njeje přednjeseštaj awtorka a přełožowar nětko w serbskej a čěskej rěči.

„Cool, zo nałožk zaso wožiwja“

štwórtk, 21. januara 2016 spisane wot:

Franc Hojer a Lydija Matikec na ptačim kwasu SLA sobu skutkujetaj

Na lětušim ptačokwasnym programje „Kak dźiwnje swět so wobroća“ SLA tež Smjerdźečanska rejwanska skupina sobu skutkuje. Nimo Katki Pöpelec staj to šulerjej Budyskeho Serbskeho gymnazija Lydija Matikec a Franc Hojer. Cordula Ratajczakowa je so z Łazkowčanku a Jasčanom do premjery rozmołwjała.

Kak husto sće zwučowali?

F. Hojer: Hromadźe z ansamblowcami trójce w Budyšinje. Do hód je nam režiser Stanisław Brankačk w Smjerdźacej scenu předstajił, tam smy ju tež hižo zwučowali. Poprawom słuša reja k repertoirej našeje skupiny.

Napjataj tuž njejstaj!

L. Matikec: Smój zwučenaj na jewišću stać. Nětko maš hišće tróšku teksta k tomu. Mam jenož jednu linku rjec, a prócuju so ju hornjoserbsce, němsce a delnjoserbsce prawje wurjekować.

F. Hojer: To je hinaše začuće. Jako Hornjoserb dyrbiš delnjoserbšćinu z hłowy wuknyć, dokelž ju wšědnje njenałožuješ. Je kaž baseń, kotruž wuknješ, a potom to sedźi. Delnjoserbšćina je za mnje wěste wužadanje, njejsym ju do toho ženje trjebał.

Wuběrna to ideja!

štwórtk, 21. januara 2016 spisane wot:

Dorothea Šołćina je swojej prěničce dźěćacych basni „Kupjel połna rybičkow“ (LND 2015) přidała rjanu pisanu kartku respektiwnje ju dodała – kartu z hrónčkom wo ćichimichału, kotrež w knize pod basnju z nadpismom „Ptači abejcej“ (na str. 18/19) při pismiku „ć“ a z tym pismikom mylnje pobrachuje. Tale karta słuži – wuběrna to ideja! – zdobom jako nakładnistwowa reklama za mjenowanu knihu. Jeje pisanosće dla sym ju hnydom wjackróć wužiwał a jako póstowu rozpósłał, samo za nowolětne postrowy. Dokelž wonu kartu snano kóždy nima, ci­tuju tu jeje hrónčko:

Ćichimichał rad spěwa ći

a swoje mjeno tak přeradźi.

Žołty ptačk k swjatkam so pokaza,

w zymje pak na juhu bydło ma.

Pod tym steji „wujimk z ‚Ptačeho abejceja‘“, nic cyle z prawom, dokelž runje tam tele hrónčko w knize pobrachuje. Sym sej dowolił mały polěpšowanski namjet za druhu rjadku tohole štyrizłóžkowca, tak zo spočatk pola mje rěka:

Ćichimichał rad spěwa ći,

ćichi spěwčk jeho přeradźi.

Tola hižo widźu, zo to lěpše njeje, wšako awtorka kaž móhłrjec prěni, starodawny serbski zhódar toho ptače mjeno zwukomólbnje wusłyši ze spěwanja ptačka.

Zahaja jutře akcenty Lessinga

štwórtk, 21. januara 2016 spisane wot:
Kamjenc (SN). Lětuše Lessingowe akcenty zahaja jutře w Kamjencu. W srjedźišću tradicionalneho narodninskeho swjedźenja za Gottholda Ephraima Lessinga (1729–1781) 22. januara, kotryž Lessingowy muzej hromadźe z Kamjenskim klubom zarjaduje, steji jutře přednošk „Lessing a te lube pjenjezy“, a to w muzeju. Referent je młody germanist dr. David Fabian Götz z Augsburga, kotrehož disertacija je loni pod titulom „Bis mein Kapital zu lauter Zinsen wird – Lessing und die Ökonomie“ jako kniha wušła. Přichodnu njedźelu čita Cornelia Naumann z Mnichowa ze swojeho romana wo rowjenicy Lessinga Annje Dorotheji Therbusch. Dalši wjeršk lětušeho programa budźe čitanski koncert 30. januara z huslerjom Kolju Lessingom a israelskim basnikom Elazarom Benyoëtzom. Tři nowonakupjene mólby předstaji Lessingowy muzej hižo 28. januara, mjez druhim Lessingowy portret molerja Johanna Eberharda Ihle. Dohromady čaka na publikum hač do 26. februara jědnaće zarjadowanjow.

Drježdźany 800 lět

štwórtk, 21. januara 2016 spisane wot:

Dźensa před 800 lětami je markhrabja Dietrich z rodu Wettinow wopismo wustajił, z kotrymž přewostaji wón kubło Zedele – dźensa wjes Zadel w Mišnjanskim wokrjesu – klóštrej swj. Marije w Zelle. Jedna so wo klóšter Altzelle blisko Nossena. We łaćonskim teksće dokumenta z 21. januara 1216 pisachu wo „civitae (město) nostra Dreseden“. Sakska stolica spomina tuž lětsa na 800. róčnicu prěnjeho naspomnjenja jako město a přewjedźe tójšto zarjadowanjow. W měšćanskim archiwje pokazachu jeničce dźensa drohotny unikat zajimcam. Hewak chowaja wopismo w sakskim statnym hłownym archiwje, hdźež pak njeje zjawnosći přistupne.

Lětuša Serbska protyka wěnuje so tohorunja 800. jubilejej města Drježdźan, a to z dwanaće přinoškami a titulowym wobrazom. Drježdźany su serbskeho pochada, wšako běchu wone srjedźišćo serbskeho kmjena Nižanow. 1147 pisachu prěni raz wo přistawnym sydlišću Nisani nad Łobjom. 1206 bě mjeno „Dresdene“ prěni króć w dokumenće naspomnjene, štož swjećachu před dźesać lětami wulce jako 800. róčnicu wobstaća. M. Laduš

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbska lajska dźiwadłowa skupina Šunow-Konjecy je swoju nowu komediju "Ludźo njedźiwaće so" 9. nowembra prapremjernje w Šunowskej Fabrikskej hospodźe předstajiła. tule namakaće někotre impresije z inscenacije. 

Tohorunja tón kónc tydźenja su w Ketl

nowostki LND