Hochoza (CoR/SN). Wjace hač połsta přihladowarjow dožiwi minjeny pjatk w derje pjelnjenym Hochožanskim gmejnskim centrumje jara poradźenu delnjoserbsku premjeru „Do źěła – no, chop! abo Ty sy góspozowaŕ, lubańk!“ Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Budyšin. Bě to zdobom prapremjera krimijoweje komedije Guntera Antraka w Němskej, kiž je sej jako kabaretist w Drježdźanskim dźiwadle „Komödie“ kaž tež z telewizijnymi produkcijemi, kaž „Salto Kommunale“, wěsty renomej zdobył. Ingrid Hustetowa bě hru do delnjoserbšćiny přenjesła.

Fotowa kniha premjeru měła

póndźela, 04. apryla 2016 spisane wot:
Nowa kniha fotografa Geralda Großy (nalěwo) „Lausitzer Fotografien – Wobrazy z Łužicy 1957–1990“, wušła w Ludowym nakładnistwje Domowina, měješe wčera premjeru w Dešnjanskim domizniskim muzeju. Wudał bě ju Budyski fotografikar Jürgen Maćij (naprawo) w rjedźe swojich wobrazowych zwjazkow, w kotrychž předstaja zasłužbnych łužiskich fotografow. Wo hudźbne wobrubjenje knižneje premjery­ postara so Bernd Pittkunings. Foto: Michael Helbig

W lěće 2006 rozsudźichu so štyrjo instrumentalisća Budyskeho Serbskeho ludoweho ansambla, předstajić sekwencu „Stabat mater dolorosa“ (Stała­ mać je bolosćiwa) italskeho mištra­ baroka­ Giovannija Battisty Pergolesija­ – a to wulki pjatk w Smochčanskim Domje­ biskopa Bena. Tak běchu smyčkowy kwartet Chordophone (Zynk trunow)­ załožili. Z prěnjeho wustupa­ bu tradicija, zo wotměwa so kóždolětnje wulki pjatk w Smochćicach koncert duchowneje hudźby.

Smochćicy (CRM/SN). Mjeztym před­staja so „Stabat mater“ na samsnym městnje a w samsnym času z pjera wšelakich komponistow, kotřiž zdobychu sej z hudźbnjenja 20 štučkow wopřijaceho wobspěwanja bolosćow Jězusoweje maćerje Marije pod křižom swojeho syna wulku a w mnohich padach samo swětowu sławu. Za Budyski smyčkowy kwartet – Bettina Witke (1. husle), Matthias Reichel (2. husle), Arthur Malinowski (wiola) a Helfried Knopsmeier (violoncello), je koncert dnjej do jutrow runje tak kaž mnohim zajimcam, mjez kotrymiž je tohorunja­ dosć nahladny rjad Serbow, kruty­ termin.

Wo knihach a kniharni (01.04.16)

pjatk, 01. apryla 2016 spisane wot:

Na čornoběłym foće je widźeć křižerski procesion ducy po Ralbicach, kaž smy jón tež před něšto dnjemi wuhladali. Burske statoki wobrubjeja po zwučenym wašnju wjesny puć. Hakle na druhi pohlad sej wuwědomiš, zo je wobraz trochu starši. Chódnik pobrachuje, a wjesne wobswětlenje njezda so tohorunja najnowše być. Wobrazowe podpismo nam přeradźa, zo jedna so wo jutrowničku lěta 1974. Foto je wuwzate z wóndano w LND wušłeje knihi „Gerald Große. Lausitzer Fotografien – Wobrazy z Łužicy. 1957–1990“, w kotrejž so wudawaćel Jürgen Maćij z cyłkownym tworjenjom znateho fotografa zaběra.

Gerald Große je wot lěta 1971 swobodnje skutkowacy fotograf. Z wulkej lubosću wěnowaše dźěl toho swojej łužiskej domiznje, hdyž zapopadny mjez druhim braškow, Slepjanske žony, čołmarjow w Błótach abo wuhlerjow w holi. Nimo toho swědča skutkowne krajinowe fotografije wo wosebitym zrozumjenju Großy za grafiske elementy a wo jeho wobdarjenosći, změny a přećiwki do wobrazow zapřijeć.

Serbskaj literataj wěnujetaj so Drježdźanam

štwórtk, 31. měrca 2016 spisane wot:

Titulna strona časopisa­ MATRIX­ z přino­škomaj serbskeju aw­torow

Foto:

Alfons

Wićaz

Drježdźany su zetkanišćo moderneho wuměłstwa a su dospołnje hinaše, hač sej to někotryžkuli zdaloka a zwjeršnje mysli. Tuchwilne prawicarske počinanja njejsu originarne Drježdźanske zwuraznjenja, ale nawopak hotowe ataki na saksku stolicu same. Tomule sfalšowanju imaga so wobarać je nadobny nadawk wuměłstwa.

Nětkole je tež lětuše prěnje čisło časopisa MATRIX z Ludwigsburgskeho nakładnistwa POP městu nad Łobjom wěnowane. „Hinaše Drježdźany – literarny wšědny dźeń połobskeho Florenca“ rěka nowe wudaće znateho časopisa na wysokim niwowje. Na wobalce knihi, zaso dobrych 350 stron wopřijaceje, so jasnje artikuluje „Za swětej wotewrjene Drježdźany“. Nimale­ 30 awtorow so słowa jima. Na­stało je tak mnohohłósne pozicioněrowanje za Drježdźany, žane politizowanje, ale sensibelne zhladowanje na łobjowe město, kotrež je tež Serbam bliske. Derje tuž, zo staj Beno Budar a Benedikt Dyrlich swojej tekstaj zapodałoj.

Planuje knihu wo skandalach

štwórtk, 31. měrca 2016 spisane wot:

W nakładnistwje Wydawnictwo Ojców Franciszkanów NIEPOKALANÓW w pólskim Teresinje je wušoł roman Křesćana­ Krawca „Paradiz“ pod titulom „Koniec Raju“. Alfons Wićaz je so ze serbskim spisowaćelom rozmołwjał.

Pólski přełožk Was zawěsće jara zwjesela. Kak je scyła k tomu dóšło?

Kř. Krawc: Přećeljo Łužiskich Serbow, mjez nimi Zbigniew Gajewski, čitachu mój roman „Paradiz“ a su mje prosyli, pokazać jim wokolinu a tehdyšu frontu, hdźež běchu pólscy wojacy wojowali a my ludźo ćěkali, wo čimž w romanje pišu­. Ludowe nakładnistwo Domowina je mje tež raz do Waršawy na knižne wiki sobu wzało, zo bych tam ze swojeho romana čitał. Tak zbudźich w Pólskej zajim. Zbig­niew Gajewski, bydlacy w Socha­czewje je moju knihu z podpěru swojeje wnučki w štyrilětnym dźěle přełožił a w ćišćerni swětoznateho klóštra ćišćeć dał.

Waš roman je wjace hač jenož regionalny. Wón dótka so po cyłym swěće aktualnych temow.

Budyšin (CS/SN). Budyske wěže dyrbja žiwe być. Toho staj sej Lawski wěžer Andreas­ Thronicker a Bosćij Benada přezjednaj. Benada stara so wo to, wěže w sprjewinym měsće wožiwić. K jutram přeprošowaše Budyski Lawski wěžer zajimcow na wodźenje po Röhrscheidtowej bašće. Něhdźe dwaceći wopytowarjow bě so sobotu k štyrjom wodźenjam zešło. Njedźelu je wjace hač połsta ludźi nowy poskitk wužiło a jutrownu póndźelu hišće jónu wjace hač dźesaćo. To je dobry započatk, byrnjež sej Lawski wěžer trochu wjace zajima přał. Za poskitk měło so tuž hišće bóle wabić, je sej Andreas Thronicker wěsty. Mnohostronski wodźer po měsće rozjasni wopytowarjam, zo rěkaše bašta něhdy Rybarska bašta, dokelž ju rybarjo,­ kotřiž podłu Sprjewje bydlachu, zakitowachu. Pozdźišo dósta wona mjeno architekta Stareje wodarnje Wenzela Röhrscheidta.

Antologija lyriki Europy wušła

wutora, 29. měrca 2016 spisane wot:

Wrócław (cyna/SN). Pod titulom „Přewodnik po zaminowanym terenje“ je we Wrócławju, lětušej kulturnej stolicy Europy, tele dny wušła antologija basnjow a tekstow z časa 2011 do 2015. Je to wuběr z tamnišeho literarneho magacina „Helikopter“. Wažny při wu­běru bě dialogny charakter přinoškow.

Na wjace hač 500 stronach su basnje w pólskim originalu abo přełožku wozjewjene. Wubrałoj, zestajałoj a sobu přełožiłoj staj teksty basnikaj Krzysztof Śliwka­ a Marek Śnieciński. Něhdźe 80 basnikow z Pólskeje a z wukraja je w antologiji zastupjenych.­ Woni pochadźeja mjez druhim z Nižozemskeje, Čěskeje, Madźarskeje, Jendźelskeje, Ukrainy, Irskeje a Litawskeje. Mjez poetami z Němskeje su Elke Erb, Róža Domašcyna, Volker Braun a Dieter Kalka.

Mjez pólskimi zastupnikami antolo­gije staj Mariusz Grzebalski a Leszek Engelking,­ kotrejuž basnje je w pokazce swojeje serbskorěčneje zběrki a w Serbskej protyce serbskemu čitarjej před­stajiła Róža Domašcyna.

Perfektne a njespektakularne

štwórtk, 24. měrca 2016 spisane wot:

Što je perfektny wokomik? Abo: Móže zapopadnjeny wokomik scyła perfektny być? Tole praša so zajimowany wopytowar, hlada-li na titl aktualneje wosebiteje wustajeńcy „Rolf Dvoracek – Pytać za perfektnym wokomikom – Budyšin w fotografijach ze šěsć lětdźesatkow“ w Budyskim muzeju.

„Rěč mojich wobrazow njeje spektakularna, wona je skerje ćicha, wona měła skedźbnjeć na něštožkuli zachowanja-, hladanja- a kedźbyhódneho“, piše Rolf Dvoracek w katalogu k ekspoziciji. Je to jeho třeća swójska prezentacija po lětomaj 1973 a 1984, kaž nawoda Budyskeho muzeja dr. Jürgen Vollbrecht na wote­wrjenju wustaji. Muzej z přehladku swój popřewrótowy slěd Budyskich fotografow předstajeć, dale wjedze. Po Arnje Leh­nerće, Herberće Biehle, Jürgenu Maćiju a Eberhardźe Schmittu staj so kuratoraj Hagen Schulz a Ulrike Telek nětko tworjenju Rolfa Dvoraceka wěnowałoj.

Z nuzy zrodźeny pospyt

Serbski ludowy ansambl je swój koncertny serial Musica sacra tež lětsa wuspěšnje dale wjedł. Na třoch wšelakich městnach poskići wón program za póstny čas, a to w Ochranowje, w cyrkwi Budyskeho­ jastwa a 5. póstnu njedźelu w Baćońskej cyrkwi.

Z wobšěrneho sakralneho tworićelstwa najsławnišeho kan­tora Lipšćanskeje Tomašoweje cyrkwje a mištra barokoweje doby Johanna Sebastiana Bacha zaklinčachu w Baćonju z jeho wobšěrnych kompozicijow z póstnej a pasionskej tematiku někotre arije. Znowa so tu wo­pokaza, zo zamóže tale hudźba tež dźensniše připosłucharstwo dale jimać, je-li za to wotewrjene.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbski komponist, hudźbnik a spěwar Měrćin Weclich je minjenu sobotu a njedźelu w Budyskim Kamjentnym domje přewšo wuspěšnje koncertował. Přeprosył bě sej za to mnohimi hosći kaž tež młodych talentow, kotřiž z nim zhromadnje na jewišću publikum zaho
  • Měrćin Weclich a Serbski młodźinski oktet - Martin Wetzlich und das Sorbische Jugendoktett
  • Měrćin Weclich a dźěćaca spěwna skupina Šumlabrum - Martin Wetzlich und die sorbischer Kindergesangsgruppe Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Měrćin Weclich a młody hudźbnik Chrystof Mikławšk (wotprawa) – Martin Wetzlich und Christoph Mikwauschk (von rechts)
  • Jamila Hórnikec - Jamila Hornig
  • Matteo Hórnik - Matteo Hornig
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudwor – Tänzerinnen und Tänzer des Sorbischen Folkloreensembles Wudwor
  • Live-hudźba je najlěpša - Live-Musik ist die allerbeste
  • Walentin Bjedrich při pianje - Valentin Bedrich am Piano
  • Kapała pod nawodom Malty Rogackeho (2. wotprawa) je live hudźiła - Malte Rogacki (2. von rechts) und Band spielten live
  • Měrćin Weclich a Měrko Brankačk (wotlěwa) – Martin Wetzlich und Mirko Brankatschk (von links)
  • Poradźenej kocnertaj - Zwei wirklich gelungene Konzerte

nowostki LND