Za nowy diskurs wabić

pjatk, 07. februara 2020 spisane wot:
Sakska je imagowu kampanju za serbšćinu do prawych rukow dała. Zamołwity za kampanju Syman Pětr Cyž z Lipšćanskeje agentury pioneer communications měješe ze swojim teamom hłowny problem akceptancy serbšćiny ze stron Němcow za wuchadźišćo wabjenskeje akcije. Wšako woni zwjetša nochcedźa, zo ludźo w jich přitomnosći serbšćinu nałožuja. Stary diskurs dźěleneju swětow, zo nimatej so wobě rěči zetkać a so tuž na němskim swěće němcuje a na serbskim serbuje, wuměnja z nowym diskursom runočasnosće wobeju rěčow. Na plakaće praji susod samozrozumliwje serbsce „dźakuju so za pomoc“, a Němc wotmołwi „gern geschehen“. Je wažne Němcam strach před serbšćinu wzać, a je pomału načasu na zhromadnym rěčnym rumje dźěłać. Kak ćežko to je, pokazuje dźensniše rozprawnistwo Sächsische Zeitung wo kampani. Tam nimaja Němcy problem ze serbšćinu, ale Serbja. Cordula Ratajczakowa

Armin Mueller-Stahl w Kamjencu był

pjatk, 07. februara 2020 spisane wot:

Kamjenc (BG/SN). Hač na poslednje městno pjelnjene bě srjedu wječor Kamjenske měšćanske dźiwadło. Wšako wočakowachu wurjadny wopyt. We wobłuku zarjadowanjow składnostnje Lessingowych akcentow 2020 su tam wustajeńcu swětoznateho dźiwadźelnika a molerja Armina Muellera-Stahla wote­wrěli. Wona je pod hesłom „Armin Mueller-Stahl – lět swobody“ w Słodarni natwarjena. Lawdaciju na wuměłca dźeržeše Björn Engholm, bywši ministerski prezident Schleswigsko-Holsteinskeje. Do toho dóńdźe k rozmołwje z Drježdźanskim žurnalistom Oliverom Reinhardtom. Při tym dźěše wo połoženje Němskeje 30 lět po zjednoćenju. Engholm rozprawješe, zo bě spočatk 90tych lět Serbow w Hórkach wopytał. Wón přizna, zo drje je tójšto politikarjow hoberski nadawk zjednoćenja Němskeje wopak posudźowało. Mnozy na zapadźe su tak a tak z předsudkami na ludźi w NDR zhladowali, z čehož bu pozdźišo wothódnoćenje. „Tak su wuchodnym Němcam dźěl jich identity rubili“, měnješe 80lětny bywši politikar.

Škoda!

štwórtk, 06. februara 2020 spisane wot:
Druhdy sy zaćišć měł, zo njebě přechodna faza přetworjenja w SLA wot časa přewróta ženje zakónčena. Přeco znowa su tam zasadne struktury, profil kaž tež ćěleso same­ do prašenja stajeli. Přewulke a pře­drohe, tak zas a zaso rěkaše. We wobłuku reformoweje diskusije w 2000tych lětach sama w załožbowej radźe dožiwich, kak su namjet wo rozpušćenju SLA hišće runje tak na ewaluěrowanje změnili. Hłowne předstajenja SLA wotměwachu so na to zwjetša před sudnistwom. Naslědnica intendanta Wolfganga Rögnera Milena Vettrainowa njebě na čole ansambla wuspěšna. Jako sta so Diana Wagnerec w lěće 2015 z jednaćelku, je so połoženje pomału stabilizowało. Derje do mustwa hodźeše so po zdaću tež Andreas Pabst jako nawoda chóra, a nowa intendantka Judith Kubicec je 2018 samo nadźiju na nowu dobru­ dobu jeničkeje serbskeje profesionelneje hudźbneje institucije zbudźiła. To je najprjedy raz nimo.­ Škoda! Cordula Ratajczakowa

Fryco Latk

štwórtk, 06. februara 2020 spisane wot:
7. februara 1895 narodźi so pozdźiši grafikar a moler Fryco Latk blidarskemu mištrej w Nowej Wjesce pola Picnja. Wuměłsce nadarjeny Delnjoserb bě najprjedy ilustrator Choćebuskeje němskeje nowiny, a hižo tehdy zhotowješe tež rysowanki ze serbskej tematiku. Wot lěta 1922 studowaše na Weimarskej wysokej šuli wuměłstwa a zasydli so tam hač do smjerće 9. nowembra 1980 jako swobodny wuměłc. 1923 přistupi Zjednoćenstwu serbskich wuměłcow, wobdźěli so na jeho wustajeńcach a sta so jedyn z prěnich ilustratorow serbskich knihow. Znata je jeho grafika „Po jaja“ wo chodźenju mótkow po jutrowne dary. Wot nacijow bu wón antifašistiskeho nastajenja dla přesćěhany. Wot załoženja Koła serbskich tworjacych wuměłcow 1948 bě jeho čłon. Wěnowaše so sylnje swojoraznym wolijowym mólbam, tež wo delnjołužiskich krajinach. Jeho twórby běchu za čas NDR wot intelektualnych jara požadane. Njeboh kardinal Joachim Meisner wobsedźeše 14 jeho mólbow. Lěta 1980 spožčichu Frycej Latkej Wuměłstwowe myto Domowiny. W ródnej wsy dopomina na njeho pomnik/błudźenk. Manfred Laduš

2. februara 1990 je so Serbska narodna zhromadźizna Delnjeje Łužicy w Choćebuskej Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli „Marjana Domaškojc“ (SRWŠ) prěni raz schadźowała, a to ze zastupnikami narodneje zhromadźizny z Budyšina. Nimale 50 Serbow bě so zhromadźiło, zo bychu wo kročelach za zaručenje přichoda serbstwa po politiskim přewróće a wo zhromadnych zaměrach narodneju zhromadźiznow wobeju Łužicow wuradźowali. We wjace hač třihodźinskej diskusiji běchu sej wšitcy přezjedni, zo maja so Serbja – wšojedne, hdźe bydla, kotry swětonahlad a kotru politisku poziciju maja – zhromadnje za swój lud, za zachowanje a dalše wuwiće serbskeje rěče a kultury zasadźić.

Wo Łužicy

srjeda, 05. februara 2020 spisane wot:
Budyšin (SN). Časopis Zwjazkoweje centrale za politiske kubłanje „Aus Politik und Zeitgeschichte“ wěnuje so w swojim wudaću 6-7 z 3. februara z titlom „Lausitz Łužyca Łužica“ našej domiznje. Přinošk „Kak móže strukturna změna wot serbsko-němskeje wjacerěčnosće profitować“ staj dr. Fabian Jacobs a Měto Nowak­ spisałoj. Dalši awtorojo su mjez druhim Stefan Wolle: „,Čorna Pumpa‘ a socialistiske bydlenske město Woje­recy“, Konrad Gärtner, Victoria Luh, Johannes Staemmler: „Strukturna změna jako přiležnosć“ a Anna Kurpiel: „Wosyroćene namrěwstwo. Łužica a serbska kultura w Pólskej“. PDF-dokument namakaće pod www.bpb.de/apuz. Zešiwk dóstanjeće w braniborskej krajnej a zwjazkowej centrali za politiske kubłanje.

Jako bě dwaceći lět stara, wobdźěli so Jill-Francis Ketlicojc prěni raz na literarnym wubědźowanju LND a Załožby za serbski lud, tehdy bjez wuznamjenjenja. Lětsa je sej z basnjomaj a krótkopowědančkomaj dwójce třeće myto zawěsćiła. Wosom lět je­ mjeztym zašło, a w nich njeje ab­solwentka Delnjoserbskeho gymnazija w Choćebuzu jenož tójšto wuknyła, ale je tež swój puć do swěta serbskich pisacych namakała. W Serbskej pratyji, w Roz­hledźe, Płomjenju a w Stogu je wozjewjała, a wot decembra je rodźena Žylowčanka redaktorka Noweho Casnika. W Lipsku je wona sorabistiku studowała, je pólšćinu wuknyła a dwaj semestraj na Poznańskej uniwersiće była, rěčne kursy walizišćiny a iršćiny pola prof. Edwarda Wornarja wopytała. „Mjeńšinowe rěče mje fascinuja, a w keltiskich rěčach wosebje gramatika.“ Masterski studij komparatistiki a pólskich studijow je na Halleskej uniwersiće zakónčiła.

3. filmowa zyma

srjeda, 05. februara 2020 spisane wot:

Berlin (SN/CoR). Do mjezynarodneho filmoweho festiwala Berlinale wotměje so 15. februara wječor 3. serbska filmowa zyma w Berlinje. Zarjadowar je znowa tamniše kino Krokodil z podpěru Domowinskeje župy Delnja Łužica.

W Bukecach tež cyle młodźi byli

srjeda, 05. februara 2020 spisane wot:
Ptačokwasny program Serbskeho ludoweho ansambla su sej zańdźenu njedźelu w Bukečanskej Wjesnej hospodźe nimo swěrnych staršich přihladowarjow hłownje z wuchodnych kónčin Budyskeho wokrjesa tež młode swójby z dźěćimi lubić dali, kaž tu swójba Straube z Budyšina. Publikum mytowaše wukon wobdźělenych akterow z mócnym přikleskom,­ byrnjež druhdy lochko njebyło jara wótře hrajaceho orchestra dla wšitke­ teksty spěwow rozumić. Foto: Jurij Helgest

Wojerecy (SiR/SN). Regionalne wubě­dźo­wanje „Młodźina hudźi“ je zakónčene. Z dohromady 123 wobdźělnikow w cyłkownje sydom kategorijach je 67 prěnje městno wobsadźiło, kwalifikowacych so za sakske krajne wurisanje kónc měrca w Zwickauwje. Maksimalnje móžnych 25 dypkow zdobyštaj sej smyčkowe duwo Annika Jannasch a Nicole Schwaar z Wopakeje resp. Noweho Jiwowa (Neu­eibau) kaž tež spěwar Fabian Schulze z Wojerec. Bratromaj Valentinej a Adrianej Simon z Pančic-Kukowa přizna jury 24 dypkow za klawěrnej soli.

Wubědźowanje or­ga­nizowace towarstwo Młodźina hudźi je minjenu sobotu tradicionalny mytowanski koncert w awli Wojerowskeho Lessingoweho gym­na­zija wuhotowało. „Lěpšeho městna za to­ njebychmy nańć móhli“, wuzběh­ny před­syda towarstwa Dietmar Wolf. Wšako­ „ambicioněrowany, talentowany hudźbny dorost kubłanišćo z jeho specielnym muziskim profilowym poskitkom jara lubuje. Talent samy přiwšěm njedosaha – trěbne su předewšěm pilnosć, disciplina a wutrajnosć.“

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo