Dowěra do stronow woteběra

štwórtk, 11. apryla 2024 spisane wot:

Woprašowanje mjez ludźimi ze srjedźnymi dochodami w Němskej

Berlin (dpa/SN). Dowěra do etablěrowanych stronow je w srjedźiznje towaršnosće minjeny čas dale woteběrała. To zaleži po přepytowanju Bertelsmannoweje załožby předewšěm na tym, zo začuwaja ludźo ze srjedźnymi dochodam drje wulki ćišć změnow dla, zo pak nimaja zaćišć, zo staja amplowa koalicija za to prawe wuhibki. Zo njemóže unija CDU/CSU z toho wjele za sebje wuzbytkować, leži po měnjenju awtorow na tym, zo so dowěra ludźi do politiki w Němskej zasadnje pozhubja.

Ani SPD, Zeleni abo FDP, ani CDU a CSU so tuchwilu njeporadźi, „w srjedźiznje zaćišć empatije, kmanosće k rozrisanju problemow a přichilnosće zbudźić, zo bychu swojich přiwisnikow přećiwo populistiskemu zawjedźenju a mobilizaciji wukmanili“, w aktualnym woprašowanju załožby rěka. Analyza zepěra so na reprezentatiwne woprašowanje ludźi mjez septembrom 2021 a kóncom februara 2024.

A što nětko?

štwórtk, 11. apryla 2024 spisane wot:

Prašenje za zastupnistwom serbskeho ludu, je wone po wčerawšej debaće wotmołwjene? Ně. Impulsy we Wojerecach běchu pak na kóždy pad zajimawe. Dawid Statnik a Hagen Domaška prezentowaštaj so sčasami kaž psyk a kóčka, wadźo so wo přichilnosć swojeho wobsedźerja. Tež hdyž běchu wotmołwy přewšo diplomatisce sformulowane, njemóžachu tola zatajić, zo njeje mjez Domowinu a Serbskim sejmom dawno žanoho konflikta. A runje tutón konflikt pak wohroža naš serbski lud. Zo móžetej tež Domowina a sejm zhromadnje eksistować, tole bu wčera jasne. Za to pak je trjeba, zo so wobaj akteraj akceptujetaj. Strózby wid, kotryž skićeše Mato Krygaŕ, je nadal wažny a trjeba. Naposledk wšak dyrbja sej wšitcy ći, kiž chcedźa naš lud reprezentować, toho wědomi być, zo maja tež wot njeho akceptowani być. Hač so Serbskemu Sejmej to přez wěčne winčenje a swarjenje poradźi, na tym dwěluju. Fronty su jasne. A što nětko?

Maximilian Gruber

Nowe nakupowanišćo spěšnje rosće

štwórtk, 11. apryla 2024 spisane wot:
Zběhanku noweho nakupowanskeho centruma woswjećili su předwčerawšim, wutoru, w Goglowje, w měšćanskim dźělu na juhu Choćebuza. W tamnišim Łužiskim parku nastanje nowe nakupowanišćo Kaufland, kotrež ma wobstejacy kompleks w bjezposrědnym susodstwje narunać. Na wšěch sto milionow eurow předewzaće Edeka inwestuje. Je to najwjetša jednotliwa inwesticija w stawiznach firmy ze sydłom w Mindenje-Hannoveru. Kónc apryla ma třěcha hotowa być, zo móhli techniske wuhotowanje zatwarić. Klětu w nalěću chcedźa nowu kupnicu přepodać. Potom stary kompleks wottorhaja. Tam maja dalše wobchody nastać. Foto: Michael Helbig

Dom w Brüsselu „Sophie Scholl“

štwórtk, 11. apryla 2024 spisane wot:
Brüssel (dpa/SN). Europski parlament w Brüsselu počesći němsku wojowarku přećiwo nacionalsocializmej Sophie Scholl a pomjenuje jedyn ze swojich twarjenjow po njej. „Je to małe připóznaće toho, štož tutej europskej rjekowce dołžimy“, rjekny prezidentka Europskeho parlamenta Roberta Metsola wčera w Brüsselu. „Dom Sophieje Scholl je městno, hdźež ideje wuwiwaja a demokratiju pěstuja.“ Po njej pomjenowane twarjenje Europskeho parlamenta steji w Rue Wiertz 50 w Brüsselu. Přemjenowanje nima jenož bój młodeje žony přećiwo nacionalsocializmej wopominać, ale inspiracija přichodnym generacijam być. Počesćenje namjetował bě Manfred Weber (CSU), předsyda Europskeje ludoweje strony EVP.

To a tamne (11.04.24)

štwórtk, 11. apryla 2024 spisane wot:

Wulke rozhorjenje zbudźa reklamowy widejo za běrnjacy chip tuchwilu w Italskej. W filmje podawa duchowny rjadniskej sotře město woblatka tajki chip. 30 sekundow trajacy spot skónči so z wuprajenjom „Wšědnje něšto bójskeho“. K tomu zaklinči typiske knaknjenje při rozkusnjenju chipa w hubje. Kontrolny organ wabjenskeje industrije poruči, wabjenski film cofnyć, dokelž wón nabožne začuća milionow Italčanow rani.

60 dnjow kruće we łožu ležeć ma skupina dobrowólnych w nadawku Němskeho centruma za lětarstwo a swětnišćo w Kölnje. Po tutym puću chcedźa wuslědźić, kak čłowjeske ćěło na dołho trajacu bjezćežitosć w swětnišću reaguje a što móhli přećiwo negatiwnym sćěham činić. Astronawća skorža, zo bědźa so we swětnišću z hłowywjerćenjom a špatnej koordinaciju w rumnosćach.

Sankcije EU zběhnjene

srjeda, 10. apryla 2024 spisane wot:

Luxemburg (dpa/SN). Europske sudnistwo je sankcije EU přećiwo ruskimaj oligarchomaj Michailej Fridmanej a Pjotrej Awenej zběhnyło. Rada EU njeje za swoje rozsudy w času wot februara 2022 hač do měrca 2023 žane dosahace dopokazy předpołožiła, sudnicy dźensa w Luxemburgu zdźělichu. Rada EU bě sankcije přećiwo nimaj jako reakciju na nadpad Ruskeje na Ukrainu wukazała. Rozsud sudnistwa njeje hišće doskónčny.

USA sćelu sćazane brónje

Washington (dpa/SN). Knježerstwo USA je wot Ruskeje nadpadnjenej Ukrainje sćazane mašinske třělby z Irana přewostajiło. Brónje běchu mjez 2021 a 2023 na štyrjoch łódźach w Arabskim morju sćazali, justicne ministerstwo USA zdźěla. Iran chcyše třělby zběžkarjam Huthi w Jemenje pósłać, štož pak rezoluciju UNO ranješe. Sćazali su 5 000 lochkich mašinskich třělbow runje tak kaž ćežke mašinske třělby a 500 000 patronow.

Iran Israelej dale hrozy

Swjatočnje su muslimojo po wšěm swěće dźensa skónčenje póstneho měsaca ramadana woswjećili, kaž tule w pakistanskim Karachiju. Za čas ramadana, kiž bě so lětsa spočatk měrca započał, wzdadźa so muslimojo mjez schadźenjom słónca a jeho ­chowanjom jědźow a napojow. Na swěće je něhdźe 1,9 miliardow muslimow. Foto: pa/AP/Fareed Khan

Nowy program za sad a zeleninu

srjeda, 10. apryla 2024 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Pěstowarnje kaž tež zakładne a spěchowanske šule móža so zaso za europski šulski program z dwěmaj porcijomaj čerstweho sadu, zeleniny a mloka wob tydźeń přizjewić. Internetny program přizjewjenja za přichodne šulske lěto je wot dźensnišeho aktiwny, ratarske ministerstwo w Drježdźanach zdźěli. Nimo přidatnych witaminow su programy ze zajimawymi ­pedagogiskimi poskitkami zwjazane, na přikład z wopytom ratarskich zawodow, zdźěla sakski minister za ratarstwo ­Wolfram Günther (Zeleni). Dźěći pospytaja sad, zeleninu a čerstwe mloko a runočasnje zhonja, što k strowemu zežiwjenju słuša a kak žiwidła scyła nastanu.

Doba přizjewjenja traje hišće hač do 16. apryla. Zawody, kotrež su za wopyt dźěći wuzwolene, chcedźa spočatk meje wozjewić. Programowy dźěl „Sad a zelenina“ móža jenož zakładne a spěchowanske šule wužiwać. Programowy dźěl „mloko“ měri so nimo toho na pěstowarnje a žłobiki. Z wobdźělenjom na šulskim programje EU chcedźa strowemu zežiwjenju dźěći polěkować. Swobodny stat přinošuje 600 000 eurow.

Faeser za reformu azyla w EU

srjeda, 10. apryla 2024 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za nutřkowne naležnosće Nancy Faeser je Europski parlament doraznje namołwjała, azylowej reformje, wo kotruž běchu so lěta wadźili, dźensa přihłosować. Předewzaće je zakład rjadowaneje migracije a trajaceje pomocy na dobro komunow, rjekny politikarka SPD nowinarjam. „Europa dyrbi dopokazać, zo je jednanja kmana. Nichtó njesměł tutu temu prawicarskim populistam přewostajić, kotřiž nuzu ludźi za swoju propagandu znje­wužiwaja.“

Faeser warnuje, zo je reforma azyloweho prawa rozsudna za dalewobstaće EU. Wotewrjene mjezy mjez krajemi jenož funguja, su-li wonkowne mjezy zawěsćene, wona rjekny. Po nowym systemje měli kóždeho migranta na wonkownej mjezy EU kontrolować a registrować, ­wona rjekny. Štóž nima prawo trajneho přebywanja w EU, dyrbi so zaso do swojeje domizny nawróćić, sej wona žada.

Parlament EU chcyše dźensa reformu azyla schwalić. Z njej chcedźa migrantow přichodnje do stražowanych lěhwow tyknyć, jich prawo na azyl pruwować a wotpokazanych spěšnje wotsunyć.

Po slepych hasach

srjeda, 10. apryla 2024 spisane wot:
„Populistam temy njepřewostajeć“ njeje runjewon najšpatniša myslička. Wěcywustojne, transparentne a wěcownje spo­srědkowane politiske postupowanje je drje najkmańši puć. Nastupajo reformu azyloweho prawa by to rěkało, „argumenty“ škarakow ignorować a wobydlerjam sprawnje rozłožić, zo njeje „migracija mać wšitkich problemow“, ale potencielny motor towaršnostneho wuwića – jeli so wotpowědne naprawy zwoprawdźeja. Tak hodźeli so na přikład pjenjezy, z kotrymiž agentura Frontex w nadawku EU wonkowne mjezy „robustnje“, potajkim z namocu, škita, zawěsće lěpje za programy integracije nałožować. Ludźi w někajkich lěhwach, často pod nječłowjeskimi wuměnjenjemi (Moria! Vučjak!) interněrować płaći wjace, hač jim spěšnje a njehladajo na „status přebywanja“ dowolić, w Europje dźěłać. Sej žadać, „konsekwentnje wotsuwać“, je w tym zwisku slepa hasa. Sej tezy populistow přiswojeć mjenujcy tyje předewšěm: populistam. Bosćan Nawka

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo