×

Powěsć

Failed loading XML...

Muzej wobsahowje přetworić

póndźela, 23. meje 2016 spisane wot:

27 hektarow wulka Hórnikečanska energijowa fabrika steji přichodne lěta před zakładnym­ twarskim a wobsahowym přetworjenjom. Nawodnica muzeja­ Kirstin Zinke je zajimcow kaž tež měšćanskich a wokrjesnych radźićelow sobotu po ležownosći wodźiła.

Hórnikecy (AK/SN). Muzej Hórnikečanska energijowa fabrika ma so zakładnje přeměnić. Přichodnje chcedźa so zamołwići na jeho poprawne jadro z recepciju, turistiskej informaciju a muzejom na sydom hektarach koncentrować.

„W awgusće chcemy studiju přewjedźomnosće předpołožić“, podšmórny jednaćel Choćebuskeho Instituta za nowu industrijnu kulturu dr. Lars Scharnholz sobotu we wobłuku dnja k spěchowanju městow w Hórnikecach. W nadawku wokrjesa Budyšin, mějićela mu­zeja, přewza dr. Scharnholz projektowy management za spěchowanski projekt „objekt ekstremnje – měšćanskotwarske a pomnikoškitne skru­ćenje stejnišća energijoweje fabriki Hórnikecy.“

Zwotkel wučomnikow brać?

štwórtk, 19. meje 2016 spisane wot:

Wjac hač sto powołanjow su wustajerjo na njedawnych Slepjanskich wukubłanskich a kontaktnych wikach předstajili. A wšitcy sej tam wuwědomichu, zo pobrachuja wučomnicy.

Wot kóždeho z něhdźe 80 wustajerjow na Slepjanskich wukubłanskich a kontaktnych wikach sy to samsne słyšał: „Pytamy nuznje wučomnikow, garantujemy zajimcam, jich po wukubłanju přewzać, wukubłujemy za naše předewzaće, pola nas po wukubłanju nichtó na puću njesedźi.“ 800 šulerjow ze swobodnych a wyšich šulow kaž tež z gymnazijow w Hamoru, Rěčicach, Slepom, Běłej Wodźe, Grodku, Wojerecach, Złym Komorowje a Ranju (Großräschen) je na přehladku přijěło. Bychu-li so wšitcy w domiznje wukubłać dali, by problem njewobsa­dźenych wukubłanskich městnow naraz rozrisany był.

Za skutkowne zwičnjenje

štwórtk, 19. meje 2016 spisane wot:

Turistam serbske nałožki a tradicije awtentisce, samozrozumliwje a sprawnje zbližić chce towarstwo Serbski kulturny turizm. Njedawno swjećeše wone 20lětne wobstaće.

Budyšin (SN/BŠe/JK). Za mloko ludźo hižo­ dołhi čas wjele płaćić njetrjebaja. W dis­counterach dóstanješ liter mloka hižo za 40 centow. Po oficialnych ličbach płaća mlokarnje buram a ratarskim zawodam w někotrych zwjazkowych krajach mjenje hač dwaceći centow na liter mloka – tak mało kaž hišće ženje.

Nowe fakty

štwórtk, 19. meje 2016 spisane wot:

Budyšin/Berlin (SN/at). Sprjewja njećerpi jenož pod zežołtnjenjom železoweho oksida dla. Za wóčko njespóznajomna je jako pódlanski produkt tejele chemiskeje reakcije nastata syrikowa kisalina. Jako sćěh wudobywanja brunicy je rěka ze sulfatami dale a přećežeńša, štož wohroža mjeztym zastaranje ludnosće z pitnej wodu w Berlinje a Frankfurće nad Wódru. Hranična hódnota sulfata 250 mg/l je na wšelakich wotrězkach Sprjewje wjacekróć překročena. W přepytowanju je Leibnizowy institut za ekologiju wodźi­znow a nutřkokrajne rybarstwo zjawnosći k tomu nowe fakty předstajił. Wědomostnicy mjez druhim zwěsćichu, zo su staromorenowe kónčiny Łužicy jara chude na wapno. Tohodla njehodźi so syrikowa kisalina přirodnje neutralizować. Wosebje potrjechene su přitoki Sprjewje wot Sprjewicy pola Sprjejc hač k Wudricy pola Rogowa. Dotal je lědma studijow, kak so wulka koncentracija sulfata na strowotu čłowjeka wuskutkuje.

Sakscy Zeleni maja mjenowanu studiju za namołwu statnemu knježerstwu, skónčnje wo tym rěčeć, zo ma so wudobywanje brunicy zakónčić.

Wobraz zničenja zawostajili

štwórtk, 19. meje 2016 spisane wot:

Manipulacije na kolijach móhli njezboža zawinować

Prožym/Wjelcej (SN/BŠe). Łužiska hospodarska iniciatiwa (WiL) protesty a blokady na produkciskich ležownosćach šwedskeho energijoweho koncerna Vattenfall masiwnje kritizuje. „To, štož běchmy­ ze strachom wočakowali a před čimž běchu wjesnjanosća, krajnaj radaj, předewzaćeljo kaž tež towarstwa war­nowali, je so spjelniło. Sta přećiwnikow brunicy – najmjenje z nich z regiona – su namócnje spytali, łužiski rewěr do wu­wzaćneho stawa přinjesć“, wuswětla nawoda předsydstwa WiL Michael von Bronk. Aktiwisća běchu w samolegitimaciji mašiny wobsadźili a, po tym zo su so wróćo sćahnyli, chaos zawostajili. Za škit wobswěta a klimy njejsu tajke akcije runjewon­ zmysłapołne. WiL wotpohladuje tuž we wobłuku strukturneje změny za pućemi pytać, zo bychu so hospodarstwo a dźěłowe městna w regionje zachowali.­ Zdobom dźakuje so sobudźěłaćerjam industrijneho stejnišća w Čornej Pumpje, zo su při akcijach zwjazka Ende Gelände měrni wostali a tak dalšej eskalaciji zadźěwali.

BVMW: Za wuše zhromadne dźěło

srjeda, 18. meje 2016 spisane wot:

Biskopicy/Budyšin (SN/at). Hornjołužiski srjedźostawski dźeń 2016 wotměje so 24. meje w hosćencu „Butterberg“ w Biskopicach. Zarjadowanje, kotrež organizuje regionalny zwjazk Zwjazkoweho zjednoćenstwa srjedźostawskeho hospodarstwa (BVMW) wot lěta 2001, wopušći tuž tradicionalny domicil Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła.

„Krok k zapadnym wrotam Hornjeje Łužicy je wědomy. Wšako signalizuje, zo chcemy z Drježdźanskim hospodarskim rumom wušo hromadźe dźěłać“, rjekny šeforganizator a předsyda wokrjesneho zwjazka BVMW Hornja Łužica Sirko Rosenberg našej nowinje. Něhdźe 60 firmow hłownje z wokrjesow Zhorjelc a Budyšin kaž tež z krajneje stolicy Drježdźan je přizjewjenych. Z Hata w Radworskej gmejnje wobdźěli so firma BusinessTraining 2.0 mjeztym štwórty raz. „Zarja­dowanje je mi wažne, wšako móžu tam tójšto stykow nawjazać“, wu­zběhny jeje mějićel Jörg Bens.

Chcedźa wuhlowe jamy blokować

štwórtk, 12. meje 2016 spisane wot:

Prožym (SN/BŠe). Wjac hač 2 000 ludźi z cyłeje Europy chce so přichodny kónc tydźenja na akciji ciwilneje njeposłušnosće we łužiskim brunicowym rewěrje wobdźělić. Tole zdźěli zwjazk Ende Gelände, kotryž organizuje akciju w zwisku z klimowym campom. Předwidźane je, zo so aktiwisća do wuhlowych jamow zadobudu a tam technisku infrastrukturu blokuja. Zaměr je, w akciskim času wot 13. do 16. meje wustork wuhlikoweho dioksida pomjeńšić a tak na zanjerodźenje wobswěta skedźbnić.

Zwjazkej Ende Gelände pomhaja wšelake přirodoškitne organizacije, kaž Robin Wood abo wobswětowy a přirodoškitny zwjazk BUND. Tež mjezynarodnje dóstawaja aktiwisća wulku podpěru. Dotal je 25 busow z dwanaće wšelakich krajow za kónc tydźensku akciju přizjewjenych. Dalše skupiny ze Šwedskeje, Francoskeje, Jendźelskeje, Awstriskeje a Šwicarskeje su z kolesom po puću do Łužicy.

Wudanja so akcije?

štwórtk, 12. meje 2016 spisane wot:
Zakładnje mam protesty přećiwo wudobywanju brunicy we Łužicy za jara wažne. Tež mjezynarodnje měło so na połoženje regiona wosebje w zwisku ze sćěhami za wobswět a wobydlerstwo skedźbnjeć. Štóž sej na přikład do regiona wokoło Slepoho dojědźe, wě, kajke su tam zawostajene pusćiny. Připowědźena akcija ciwilneje njeposłušnosće zwjazka Ende Gelände pak mje skerje trochu wottraša. Hižo nětko wěm, kajke budu to wobrazy na zjawnosć. Policija potom zaso spyta za kolije přiwjazanych ludźi wotwjesć. Wudanja so tajke akcije a pokazuja wone woprawdźe na problem? Skerje měli so ludźo z poli­tiki, hospodarstwa a towaršnosće hromadźe za blido sydnyć a rozmyslować, kotre ma Łužica perspektiwy. Z tym wšak njeměnju jenož wuwiće łužiskeje jězoriny na zakładźe­ bywšich wuhlowych jamow jako turistiski cil, štož je za mnje tak a tak paradoksne. Bianca Šeferowa

Ralbicy (mbr/SN). Na swoje 25lětne wobstaće je minjeny kónc tydźenja Pilcec wozydłownistwo w Ralbicach zhladowało. 1991 bě so Gerat Pilc zesamostatnił. Wón kupi sej nakładne awto typa Iveco a k tomu připowěšak. Wot wšeho spočatka bě jemu wažne, zo wostanje to swójbne předewzaće. Spočatnje hladachu nakładne awto zady bróžnje. Bórze pak přińdźe dalše k tomu. W lěće 1994 běchu to hižo tři a šěsć lět pozdźišo rozrosće ličba na pjeć nakładnych wozydłow. Městno za bróžnju dawno hižo njedosahaše. Mjeztym ma předewzaće dźesać nakładnych awtow, kotrež rozwožuja mjez druhim wudźěłki Radebergskeje piwarnje.

Lěta 2012 započachu Pilcecy nowu modernu halu z běrowom twarić, kotruž lěto na to wotewrěchu. W njej móža dwě nakładnej awće naraz hladać a po po­trjebje porjedźeć. To je rewěr najmłódšeho syna Fabiana Pilca a jeho sobudźě­łaćerja Christiana Wowčerka. Fabian Pilc je w Kamjenskej firmje Feuchtemeier powołanje­ zamkarja nawuknył a dźěła wot lěta 2006 w zawodźe swojeho nana. Tón ma dale wotežki w ruce, byrnjež Fabian­ dźeń a wjace nadawkow přewzał. Mjez druhim je za to zamołwity jězby disponować.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND