Naměsto dypkownje hotowe

pjatk, 06. septembera 2019 spisane wot:

Wojerowske Łužiske naměsto wita wopytowarjow z nowym wobličom

Wojerecy (SN/MWj). Ponowjene Łužiske naměsto we Wojerecach chce tamniši wyši měšćanosta Stefan Skora (CDU) přichodnu póndźelu zjawnosći přepodać. Hač na někotre mjeńše krajinotwarske dźěła, kotrež chcedźa nazymu dočinić, je so poradźiło naprawu dypkownje k měšćanskemu swjedźenjej wotzamknyć.

Minjene měsacy su na Łužiskim naměsće nowe betonowe kamjenje wukładli a plestrowane pasmo z wotwodźowanjom dešćikoweje wody ponowili. Na boku Łužiskeje hale běchu to hižo do toho w zwisku z dalšimi dróho­twarskimi dźěłami wobstarali. Za nowe wobtwjerdźenje wužiwachu wulkoformatowe betonowe kamjenje. Dešćikowu wodu wotwodźeja přez nabóčne wužłobjenja do tohorunja ponowjeneje roły a po njej do wotwodźowanskeje syće­ města. Dotalne ławki ponowichu w komunalnym twarskim zawodźe.

Serbski dom jako pomnik přistupny

pjatk, 06. septembera 2019 spisane wot:

Budyšin (SN/MWj). W jubilejnym lěće architektoniskeho hibanja Bauhaus steji zajutřišim, njedźelu, tež lětuši dźeń wotewrjeneho pomnika pod hesłom „Moderne: Łamki we wuměłstwje a architekturje“. W Budyšinje wuzwolichu štyri objekty, kotrež wotbłyšćuja architekturu klasiskeje moderny kaž tež powójnskeho časa.

Stara kupnica na Bohatej čo. 18 je awtentiski swědk architektury 1920tych lět. Tam poskića architekt Tom Bartosch wot 14 do 17 hodź. wodźenja. Wěcywustojni přewodźerjo powjedu wopytowarjow w 13 a 14.30 hodź. po Serbskim domje. Dalši temowy objekt je lěta 1900 natwarjene kino. Tam móža so zajimcy wo aktualnych twarskich dźěłach na fasadźe a w jednotliwych kinowych žurlach wobhonić. A skónčnje budźe tež statna studijna akademija přistupna, hdźež tohorunja po potrjebje wodźenja wotměja. Dale budu w Budyšinje objekty widźeć, kotrež su hižo wjele lět woblubowane cile, kaž jastwo, zahroda Marianny­ Britze a Röhrscheidtowa bašta.­ Na Hłownym torhošću staraja so cyły dźeń wo ćělne derjeměće a wo live-hudźbu.

Krótkopowěsće (06.09.19)

pjatk, 06. septembera 2019 spisane wot:

K wuspěchej zatamane

Berlin/Drježdźany. Po měnjenju by­wšeho sakskeho ministerskeho prezidenta Kurta Biedenkopfa (CDU) su unija, SPD a Zeleni k wuspěchej zatamane knježerstwo wutworić. „Nětko dyrbi so poradźić, zo so tři strony tak zwjazaja, zo změja w parlamenće stabilnu wjetšinu“, rjekny wón w interviewje z redakciskej syću Němska. „Sakska to trjeba – tež zo by stronje AfD hranicy sadźała.“

Wo analfabetizmje njerěča

Plauen. Něhdźe 300 000 Saksow prawje čitać a pisać njemóže, kaž ze zwjazkoweho přepytowanja Leo 2018 wuchadźa. Po słowach Ingrid Ficker z Plauenskeho koordinowanišća alfabetizm – skrótka „Koalpha“ – je dwanaće procentow 18- do 65lětnych w ludnosći potrjechenych. Tući wo tym njerěča, skerje so za móžnosćemi w Sakskej wobhonjeja słabosće přewinyć. Njedźelu je swětowy dźeń alfabetizacije.

Robert Mugabe njeboh

Policija (06.09.19)

pjatk, 06. septembera 2019 spisane wot:

Lepjeny paduch so wobarał

Kamjenc. Cuzy muž bě předwčerawšim w zawodźe w zapadnym dźělu Kamjenca. Wón poda so do přestawkoweje rumnosće a přepyta tam toboły sobudźěłaćerjow. Nimo toho w předrasćerni do wšitkich kamorow pohlada a spakosći tam pakćikaj kofeja a EC-kartu. Při tym jeho sobudźěłaćerjej zawoda lepištaj, na čož chcyše paduch ćeknyć. Přistajenaj pak jeho kruće dźeržeštaj. Byrnjež so muž wobarać spytał, měještaj jeho zmužitaj dźěłaćerjej tak dołho w horšći, doniž policija njepřijědźe a 38lětneho njezaja. Wón změje so nětko rubježneho padustwa dla zamołwić. Kaž w nowinskej zdźělence Zhorjelskeje policajskeje direkcije rěka, so policija sobudźěłaćerjomaj za jeju zmužite zasadźenje dźakuje.

Před třomi tydźenjemi je so nowe šulske lěto 2019/2020 započało. Dwanatkarjo Budyskeho Serbskeho gymnazija (SGB) pak dawno hišće na wuknjenje njemyslachu. Woni podachu so zašły tydźeń na swoju wotchadnu jězbu do pólskeho Krakowa. Šěsćhodźinska jězba wjedźeše k hostelej blisko stareho města – wutroby Krakowa. Zbytk prěnjeho dnja zeznajomichu so šulerjo z wokolnej štwórću.

Při słóncu a wysokich temperaturach su sej woni nazajtra dopołdnja na wodźenju cyłe město zbližili. Nimo Marianskeje baziliki, Wawela a měšćanskeje uniwer­sity wopytachu tež židowsku štwórć. Někotři­ zwažichu so tohorunja do Schindlerskeje fabriki. Nimo tychle impresijow přiswojichu sej wjele noweje wědy wo stawiznach Krakowa. Tež wulět do podzemskeho muzeja wudobywanja sele Wie­liczka steješe na programje. 800 schodźenkow wjedźeše do hłubiny, hdźež wuhladachu krasne, wulke abo małe podkopki z kapałkami, postawami a wodźiznami.

Na jězbu njezabyć

pjatk, 06. septembera 2019 spisane wot:

Pančicy-Kukow. Čłonojo Domowinskeje skupiny Pančicy-Kukow a dalši přizjewjeni njech njezabudu na skupinsku jězbu jutře, sobotu, do Prahi. Bus wotjědźe w 7 hodź. wot busoweho zastanišća při šuli.

Běhaja po měsće

Budyšin. 26. Budyskeho měšćanskeho běha dla dóńdźe jutře, sobotu, w sprjewinym měsće k wobchadnym poćežowanjam. Start a cil budźetej před Serbskim domom na Póstowym naměsće, kotrež je wot 7 do 18 hodź. zawrjene. Tam tež žane parkowanske městna njejsu. Za­wrjene budu w mjenowanym času tohorunja Mukowa a Walska kaž tež zdźěla Sukelnska, Róžowa a Weigangowa.

Pokazaja zajimawostki

Podobneje předawarnje njebyło

štwórtk, 05. septembera 2019 spisane wot:

Něhdy bě w nimale kóždej wsy nakupowanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjesnjenjo rady k bjesadźe zetkawachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wob­chody dopominamy.

Dźensa: Radwor (20/kónc)


Hdyž rozhladuješ so dźensa w Radworju z jeho něhdźe 700 wobydlerjemi za wobchodom z tworami wšědneje potrjeby, to žane zbožo nimaš. Runje tak kaž we Worklecach, w Chrósćicach a druhdźe njemóža tež Radworčenjo w swojej wsy nakupować. W Młynskich chěžach bydlaca 94lětna Marja Wudyjowa, kotraž bě wot 1964 do 1976 zastupowaca wjesnjanostka Radworja, powěda, zo mějachu tam za čas jeje dźěćatstwa třoch pjekarjow. Mjeztym zo ludźo w Rječkec a Kubańkec pjekarni chlěb a całty kupowachu, mějachu w Bělkec pjekarni nimo toho wobšěrny poskitk kolonialnych tworow. Tež po Druhej swětowej wójnje je so tam Franc Čornak hišće dlěši čas wo dobry poskitk za zastaranje ludnosće starał. „Tam sy wšo dóstał, štož sy trjebał. Hač drjewjancy, kisykał abo jerje, hač piwo abo nowy kofejowy serwij“, so duchownje hibićiwa Marja Wudyjowa dopomina.

Předawarnje zbližił

štwórtk, 05. septembera 2019 spisane wot:
Z přinoškom wo bywšimaj předawarnjomaj w Radworju dźensa na 4. stronje swoju lětnju seriju wo něhdyšich wjesnych předawarnjach zakónčamy. W 20 artiklach je nam swobodny awtor Alfons Handrik znazornił, hdźe běchu w Židźinom, Běłym Chołmcu, Ralbicach a dru­hdźe twory wšědneje potrjeby poskićeli, štó je tam předawaše, pod kotrymi wobstejnosćemi wobchody wjedźechu a je zwjetša zawrěchu. Na konsumowe znamki a přidźělene twory za čas NDR so sam hišće dopominam. Zo pak su na přikład w Rakecach pjeć měsacow do politiskeho přewróta nowu předawarnju wotewrěli abo zo dyrbjachu w Róžeńće něhdy pincu za nowu předawarnju z ruku ryć, bě mi nowe. To je awtor w njeličomnych rozmołwach wuslědźił a sej za to zdźěla wjacekróć na wěste městno dojěć dyrbjał. Tak njeje čitarstwu jenož tójšto zajimawych faktow zbližił, ale redakciji SN w lětnim času tež dźěło wolóžił. Marian Wjeńka

Wobydlerjo Němcow, ale tež wšitcy ći, kotřiž minjene měsacy nadróžneho twarnišća dla přez wjes jězdźić njemóžachu, su so načakali.­ Kaž město Wojerecy zdźěli, chcedźa přichodnu srjedu, 11. septembra, popołdnju ponowjenu statnu dróhu S 95 přepodać. 1,1 kilometer dołhi wotrězk je dźewjeć tydźenjow prjedy hotowy hač planowane. Foto: Ulrike Herzger

Salow bjez předstejićerja

štwórtk, 05. septembera 2019 spisane wot:

Nowowuzwolena Kulowska měšćanska rada so skonstituowała

Kulow (AK/SN). Z 15 radźićelemi startuje 26. meje wuzwolena Kulowska měšćanska rada do wólbneje doby 2019–2024. To je jedne městno mjenje hač dotal. Přičina je, zo bě AfD při wólbach dosć hłosow za dwě městnje dóstała. Dokelž pak měješe jenož jednoho kandidata, wostanje jedne městno njewobsadźene. „Nadźijam so, zo wšitcy derje hromadźe dźěłamy“, rjekny wčera měšćanosta Markus Posch (CDU). Za prěnjeho zastupowaceho měšćanostu wuzwolichu Georga Szczepanskeho (CDU). Salowčan wot lěta 1994 parlamentej přisłuša a je wot 2009 zastupowacy měšćanosta. Druha zastupowaca měšćanostka je Kulowčanka Birgit Bjeńšowa (Powšitkowne wobydlerske zastupnistwo/ABV), kotraž prěni raz radźe přisłuša.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND