Hotuja so do noweje sezony

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:
Z jutřišim pjatkom započnje so na mnohich městnach Hornjeje Łužicy póstniska ­sezona. W Kulowje su swoju 317. sezonu hižo minjenu sobotu z mjezynarodnym rańšim piwkom a 35. sezonu žónskich póstnic na torhošću (na wobrazu) zahajili. Nětko wjesela so w Kulowje sobotu na kapičkowy wječor z wólbami princowskeho pora. Samsny podawk wotměje so sobotu w Njebjelčanskej Bjesadźe, hdźež startuje Serbskopazličanske karnewalowe towarstwo do swojeje 51. sezony. Foto: Gernot Menzel

Cyrkej wobswětlić abo nic?

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Rozdźělne měnjenja wo lutowanju miliny w Njeswačanskej gmejnje

Njeswačidło (JK/SN). Žiwa diskusija wuwi so předwčerawšim na posedźenju Njeswačanskeje gmejnskeje rady, jako přednjese wjesnjanosta Gerd Schuster (CDU) namjet wobzamknjenja za kooperaciske dojednanje z prewenciskej skupinu Zhorjelskeje policajskeje direkcije. Tute dojednanje ma přinošować k zwyšenju wěstoty w gmejnach Budyskeho wokrjesa a zawěsćić hišće wuše poćahi mjez wobydlerstwom a policiju. Wjetšina Njeswačanskich radźićelow w dojednanju wužitk za gmejnu njespóznaje a steji tajkemu postupowanju skeptisce napřećo. Radźićel Frank Heidan mje­nowaše njedawne wobzamknjenja k redukowanju nadróžneho wobswětlenja jako kontraproduktiwne k namjetam policije. Mjenje wobswětlenja wjedźe po jeho měnjenju skerje k móžnemu zwyšenju kriminality a jej njezadźěwa. Tež wěstota so na tute wašnje njezwyši. Wjesnjanosta Schuster namjetowaše, dojednanje přiwzać a w přichodnym času wobkedźbować, kak so wone na wěstotu abo žiwjenje w gmejnje wuskutkuje.

Na wopyće w srjedźnej Łužicy pobyli

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Hromadźe z mandźelskej, rodźenej Smječkečanku, mějachmoj minjenu njedźelu składnosć, so na wulěće Smječ­kečanskeho wjesneho kluba do srjedźneje Łužicy wobdźělić. Hižo w busu nas Pětr Brězan na zajimawy program při­hotowaše.

Prěnja stacija bě Njepilic statok w Rownom. Historiski ratarski statok, hdźež je Hanzo Njepila swój čas žiwy był, su po politiskim přewróće dźakowano wulkomyslnym spěchowanskim srědkam restawrowali. Nětko knježi tam žiwa kultura, wo kotruž so spěchowanske towarstwo stara a tak statok ze žiwjenjom napjelnja. W něhdyšej wutwarjenej hródźi dachmy sej kofej, pomazki a warjeny twarožk słodźeć. Tam wobhladachmy sej tohorunja fota wo Slepjanskim regionje a tamnišich nałožkach kaž tež napisy w Slepjanskej serbšćinje. Lubili su so nam tohorunja historiska dobra stwa, stwica a kuchnja z wotpowědnej nadobu. Na hornim poschodźe dožiwichmy, kak na Njepilic statoku len předźěłaja a z njeho na krosnu płat nastanje. Derje, zo horstka aktiwnych tele tradicionalne rjemjesło dale pěstuje a přichodnym generacijam dale sposrědkuje.

25 metrow wysoku jědlu su dźensa na Budyskim Hłownym torhošću jako hodowny štom nastajili. Rano běchu ju w Kubšicach podrězali a na nakładne awto połožili. Swójba Wozniza je štom městu dariła. Něhdy bě to jeje hodowny štomik w małym ­bydlenju. Jako swójba do Kubšic přećahny, wona štomik do zahrodki sadźi, hdźež je jědla zboha narostła. Foto: SN/Hanka Šěnec

Tež w krizy nima hody ćma wostać

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Slepo (CK/SN). Tež za Slepjansku gmejnu je energijowa kriza wulke wužadanje. Dotal płaćeše wona wob lěto 28 000 ­eurow za přetrjebu płuna w Němsko-Serbskim šulskim kompleksu. Tola zrě­čenje kónc lěta wuběži. Wot 2023 žada sej najpřihódniši z třoch poskićerjow ­za to płaćiznu 150 000 eurow. Přiwšěm maja narok, šulu ćopłu dóstać, tak ­wjesnjanosta Jörg Funda (CDU). Za milinu wudawa gmejna dotal lětnje 60 000 eurow. Za přichod liči Funda z tym, zo budźe to trójce telko. Nimo toho su ­přemysłownicy hižo připowědźili, zo přemysłowy dawk woteběra. Ze wšeho toho sćěhuje po słowach wjesnjanosty deficit něhdźe poł miliona eurow. „Z tym dyrbimy někak wobchadźeć. Dyrbimy dokładnje hladać, zo w lěće 2023 do­społnje přehlad wo gmejnskich naležnosćach njezhubimy“, Jörg Funda napo­minaše.

Zo by so tomu zadźěwało, ma dźěłowa skupina „Energijowo-awtarkna gmejna“ namjety k zdźěłanju energijoweho a klimoškitneho managementa předpołožić. Wutworjenje tutoho gremija bě gmejnska rada na swojim oktoberskim posedźenju z jednym napřećiwnym hłosom wobzamknyła.

Wědu wo Serbach šulerjam zbližić

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Dźěłowy kruh za serbske naležnosće Budyskeje měšćanskeje rady bě na minjenym wuradźowanju bytostny deficit nastupajo sposrědkowanje wědy wo Serbach na němskich šulach w sprjewinym měsće zwěsćił. Tohodla su so čłonojo gremija na swojim wčerawšim posedźenju znowa z tematiku zaběrali.

Budyšin (CS/SN). Kubłanska referentka Domowiny Katrin Suchec-Dźisławkowa tam rjekny, zo měło město jako nošer najwjace kubłanišćow so na šulske wjednistwa wobroćić, zo by je za naležnosć sensibilizowało. Rěčny centrum WITAJ je dźěłowe materialije k temowym ćežišćam powšitkowne, nałožki, mytiske bytosće a serbski Budyšin wuwił. Tónle material je předewšěm za 3. a 4. lětniki na němskich šulach nastał a předleži wot lěta 2020 sakskemu kultusowemu ministerstwu, zo by jón dowoliło.

Krótkopowěsće (10.11.22)

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Dalše namjety trěbne

Budyšin. Dobu za zapodaće kandidaturow ze Sakskeje za přichodnu wólbnu periodu załožboweje rady hač do kónca nowembra podlěšić je prezidij Domowiny na swojim wčerawšim posedźenju jednohłósnje namjetował. Dotal pjeć personalnych namjetow předleži, trěbnych pak je znajmjeńša wosom za štyrjoch rjadnych a štyrjoch zastupowacych radźićelow. Jich wólby su na wurjadnym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa 13. januara 2023 předwidźane.

Budyšan předsydari kuratorijej

Drježdźany. Budyski kachlicarski mišter a wokrjesny radźićel Mike Hauschild předsydari kuratorijej Wilhelma Külzoweje załožby, liberalneho kubłanskeho skutka w Sakskej. Čłonojo gremija su jeho 5. nowembra wuzwolili.

Snadne wuskutki

Staraš-li so w swójbje abo přiwuznistwje wo staršeho čłowjeka, kiž so sam hižo tak zastarać njemóže, kaž bě to snano lětdźesatki zwučeny, je to nadawk, kiž móže će spěšnje přežadać. Bjez hladanskeho wukubłanja sej lědma štó přicpěwa, staršich ludźi doma hladać a jim wšu pomoc poskićeć, kotraž je we wotpowědnej starobje trěbna. W tajkim połoženju móžeš jenož dźakowny być, hdyž maš profesionelnych partnerow poboku, kotřiž ći w najwšelakorišich połoženjach pomhaja.

Dźakowano hladanskemu zawěsćenju je dźensa něštožkuli móžno, štož sam scyła financować njemóžeš abo časowje njezdokonješ. To započnje so při pomocnych srědkach w domjacnosći a wjedźe hač k jězbnym słužbam k lěkarskim ­a druhim terminam. Prjedy wšak hač móžeš tajke pomocy wužiwać, je dosć ­běrokratiskeho dźěła trěbne, doniž ně­chtó hladanski schodźenk připóznaty njedóstanje. Su-li pak papjery jónu wobdźěłane a schwalene, je wjele móžno.

Policija (09.11.22)

srjeda, 09. nowembera 2022 spisane wot:

Pěška so zraniła

Budyšin. Dokelž je 74lětny wodźer awta předwčerawšim w Budyšinje na wopačny pedal stupił, je so 52lětna žona snadnje zraniła. Na Serbskich hrjebjach chcyše muž wróćo z parkowanskeho městna wujěć. Město toho pak zajědźe wón doprědka. Tak bu 52lětna pěška mjez awtom a parkowanskim awtomatom za­tłusnjenja. Při tym so wona snadnje zrani. Žonu móžachu na městnje lěkarsce zastarać. Policija nětko přepytuje, hač bě muž pedalej w awće zaměnił abo hač bě so wot spinadła na płun wotsunył.

Popłatki wostanu stabilne

srjeda, 09. nowembera 2022 spisane wot:

Běrow zaměroweho zwjazka za wopłóčki we Wudworju dale dźěła

Porchow (AK/SN). Zaměrowy zwjazk ­za wopłóčki Při Klóšterskej wodźe (AZV) přirjaduje so 2023 Kamjenskemu zaměrowemu zwjazkej za pitnu wodu. Wšitke trěbne dźěła wobstara potom Kamjenska EWAG. Zjawnoprawniske zrěčenje mjez AZV a zaměrowym zwjazkom za pitnu wodu ma podrobnosće přirjadowanja rjadować. Wjetšina zhromadźizny AZV je na swojim wčerawšim posedźenju w Porchowje přirjadowanju kaž tež zrěčenju přihłosowała. Zastupjerjo Porchowskeje, Chróšćanskeje, Pančansko-Kukowskeje a Worklečanskeje gmejny běchu za to, zastupjerjo Ralbic-Róžanta hłosowachu přećiwo tomu.

„Jako AZV wostanjemy dale samostatni. To woznamjenja, zo dale samostatnje swój hospodarski plan zdźěłamy a wobzamknjemy“, podšmórny předsyda AZV a Porchowski wjesnjanosta Sebastian Hein. Přiwšěm je po jeho słowach zrěčenje trěbne, dokelž EWAG přichodnje wšitke trěbne dźěła wobstara.

nawěšk

nowostki LND