Nowy Choćebuski wyši měšćanosta Tobias Schick (SPD) je wčera swoje wopismo za zapokazanje w měšćanskim domje podpisał a tak zastojnstwo wot Holgera Kelcha (CDU) přewzał. Schick bě so w rozsudnych wólbach w oktobrje z 68,6 procentami přećiwo dalšemu požadarjej Larsej Schieske (AfD) přesadźił. Foto: Michael Helbig

Za zymu žane ćeže njewočakuje

štwórtk, 01. decembera 2022 spisane wot:

Dosahace a wěste zastaranje z energiju tuchwilu wjele ludźi na najwšelakorišich runinach zaběra. To bě tež tema na wčerawšim posedźenju Budyskeje měšćanskeje rady.

Budyšin (CS/SN). Z aktualnym połoženjam zastaranja z milinu a płunom je so Budyska měšćanska rada na swojim wčerawšim posedźenju zaběrała. Situaciju rozłožił je radźićelam jednaćel energijowych a wodowych zawodow Budyšin (EWB) Kai Kaufmann. Při tym zarjadowaše wón sprjewine město stajnje do cyłoněmskeho połoženja.

Mjez druhim jednaćel rjekny, zo je pře­trjeba miliny zašłe měsacy woteběrała, přichodnje pak wona zaso rozrosće. Kaufmann citowaše zwjazkowu syćowu agenturu, po kotrejž wójna na Ukrainje riziko tak mjenowaneho blackouta zwyšiła njeje. Kapacita w Němskej produkowaneje miliny wotpowěduje potrjebje. W lěće 2020 je kóždy přetrjebowar miliny přerěznje jědnaće minutow bjez miliny był. Za Budyšin je tale ličba hišće mjeńša. Krizowa situacija za wuchodnu Saksku nastupajo zastaranje z milinu a płunom je wěrje njepodobna, wuzamknyć pak so tajka tež njemóže.

Krótkopowěsće (01.12.22)

štwórtk, 01. decembera 2022 spisane wot:

Literarne myta spožćili

Drježdźany. Basnik Andreas Reimann je z lawreatom lětušeho Myta Lessinga Swobodneho stata Sakskeje. Wuznamjenjenje spožča jemu za „njezapřimliwje wobšěrne, mnohostronske, zwadliwe a stajnje znowa překwapjace poetiske dźěło“. Spěchowanskej myće přiznachu spěwytwórče Sarah Lesch a spisowaćelce Heike Geißler. 21. januara maja so wu­znamjenjenja w Kamjencu přepodać.

Wysoke wuznamjenjenje

Budyšin. Něhdyši Budyski wyši měšćanosta Christian Schramm budźe ze Zwjazkowym zasłužbowym rjadom počesćeny. Wón słuša k „směrodajnym pućrubarjam demokratiskeho přewróta w Hornjej Łužicy a skutkowaše jako mostytwarc mjez cyrkwinskej diakoniju a komunalnej socialnej politiku“. Wuznamjenjenski ceremoniel ze Zwjazkowym prezidentom Frankom-Walterom Steinmeierom wotměje so 8. decembra.

„Alkoholowy turizm“ we wizěrje

Wšitke towarstwa wiki wuhotowali

srjeda, 30. nowembera 2022 spisane wot:
Mjeztym zo běchu do korony zwjetša čłonojo kulturneho towarstwa Ćišćanske ­adwentne wiki wuhotowali, su so minjenu sobotu wšitke towarstwa na nich wobdźělili. Wjerški běchu paslenje za dźěći, program holcow a hólcow pěstowarnje a wězo wopyt rumpodicha a jeho jandźelow. Nimo kulinariskich poskitkow wabjachu tež wudźěłki za adwentnu dekoraciju. Foto: Johann Tesche

Seniorojo škotowali

srjeda, 30. nowembera 2022 spisane wot:

Kozarcy. . Jedna škotowarka a 26 ško­towarjow je so wčera na lětušim před­poslednim škotowym turněrje serbskich seniorow w Kozarcach wobdźěliło. Z 3 214 dypkami doby Achim Kral před Geratom Šmelingom (2 728) a Měrkom Šmitom (2 620). Po jědnaće turněrach nawjeduje Wolfgang Kühn před Herbertom Kretschmerom a Siegfriedom Rawu. Posledni lětuši turněr wotměje so 13. decembra w Budyšinje.

Premjera „Zernički“

Budyšin. Nowe serbske ewangelske spěwarske „Zernička“ změja njedźelu, 4. decembra, w 15.30 hodź. na Michałskej farje w Budyšinje swoju premjeru. Po kemšach (14.30 hodź. w Michałskej cyrkwi) předstaji so na slědowacej adwentničce zběrka z wjace hač 100 načasnymi kěrlušemi kaž tež z modlitwami za dźěći ­a młodźinu zjawnosći. Mjez druhim předleži nětko znaty němski kěrluš ­Dietricha Bonhoeffera „Von guten ­Mächten“ prěni raz w hornjoserbskim přełožku. Ilustrowała je „Zerničku“ ­grafikarka a molerka Jutta Mirtschinowa. Podate gitarowe akordy zmóžnja lochki instrumentalny přewod kěrlušow.

Policija (30.11.22)

srjeda, 30. nowembera 2022 spisane wot:

Nakupowane twory pokradnyli

Wojerecy. Ani twory wšědneje potrjeby před paduchami wěste njejsu. Tole ­dyrbješe rentnar předwčerawšim dopołdnja we Wojerecach nazhonić. Nawróćiwši so z kupnicy chcyše 85lětny ­jeno swoje koleso do pincy donjesć a swój wačok z kupjenymi tworami za tón čas před durjemi wotstaji. Jako so wón z pincy nawróći, bě wačok fuk. Kaž policija zdźěli, bě wuměnkar za něhdźe 20 eurow nakupował.

Připrajenu pomoc paruja

srjeda, 30. nowembera 2022 spisane wot:

Trjebinska gmejna dale w ćežkim pjenježnym połoženju

Trjebin (AK/SN). Tak kaž so lěto 2022 w Trjebinskej gmejnje skónči, tak w lěće 2023 dale póńdźe, rjekny komornica ­Dana Piehl na njedawnej wobydlerskej zhromadźiznje. „Pytnjemy wuskutki demografiskeje změny a přesydlenja Miłoraza“, komornica wuzběhny. Hišće spočatk 2000tych lět měješe Trjebin z Miłorazom něhdźe tysac wobydlerjow. 2011 bě jich 970, loni mějachu 820. Aktualna ličba je pod 800. „Budźe-li Miłoraz wopušćeny, zniži so ličba wobydlerjow na 620“, zdźěli wjesnjanosta Waldemar Locke (CDU).

Gmejna dyrbi z tymle wuwićom žiwa być. 2017 dóstachu wot Swobodneho stata Sakskeje hišće 364 000 eurow klu­čowych připokazanjow. Lětsa wučinješe tale suma jenož 134 000 eurow. Dale ­dyrbjachu w zašłosći 1,3 miliony eurow přemysłoweho dawka wróćić a 90 000 eurow financneho wurunanja. Wot zapósłancow zwjazkoweho a krajneho sejma dóstachu runje tak mało podpěry kaž wot sakskeho ministerskeho prezidenta. Hišće 2018 bě Michael Kretschmer (CDU) na wobydlerskej zhromadźiznje w Trje­binje rjekł: „Hdyž je někajki problem, móža mje Trjebinjenjo kóždy čas za­zwonić.“

Folklorny ansambl koncertował

srjeda, 30. nowembera 2022 spisane wot:

Pisany program serbskich nałožkow w běhu lěta dožiwi publikum minjenu njedźelu na žurli Slepjanskeho Serbskeho kulturneho centruma. Wothłós ­publikuma bě přewšo dobry.

Slepo (DFG/SN). Hač na poslednje městno běše minjenu njedźelu žurla Serbskeho kulturneho centruma wobsadźena. Telko ludźi chcyše adwentny program Slepjanskeho serbskeho folklorneho ansambla widźeć, zo dyrbjachu samo stólcy přistajić.

Adwentne wiki na Njeswačanskej nawsy su minjenu sobotu tójšto serbskich a němskich wopytowarjow přiwabili. Žurla Knježeho hosćenca bě přepjelnjena, jako šulerjo zakładneje šule wsy a pěstowarnje „Maks a Moric“ swój adwentny program spěwow poskićachu. Na nawsy předstaji so skupina Rejwace myški (na wobrazu). Horce wino a pječwa běchu jara požadane. W klubje ­seniorow poskićachu žony samopječene torty, tykanc a kofej. Foto: Feliks Haza

Wjace za strowotu činić

srjeda, 30. nowembera 2022 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Ludźi w Sakskej w starobje mjez 50 do 69 lětami dyrbja po studiji chorobneje kasy AOK plus wjace za swoju strowotu činić. Daty pokazaja, zo je „generacija 50 plus choriša hač prjedy“, zdźěli kasa wčera w Drježdźanach. Po tym su ­ludowe chorosće kaž schorjenja wutroby a diabetes hižo lěta dołho na wysokim niwowje abo přiběraja. „Mnozy su w zwisku z njestrowym zežiwjenjom, přemało ­pohibom a stresom schorjeli“, wuswětli Rainer Striebel z předsydstwa AOK.

Za analyzu je chorobna kasa daty wotličenja 626 780 zawěsćenych wuhódnoćiła, štož wotpowěduje podźělej 54 procentow wšěch něhdźe 1,16 milionow ludźi tuteje starobneje skupiny w swobodnym staće. Kóždy druhi zawěsćeny měješe wysoki krejny ćišć, dobrych dźesać procentow mylenje rytmusa wutroby, šěsć procentow insuficiencu wutroby a 8,4 procenty koronarnu chorosć wutroby. Kóždy třinaty zawěsćeny ćerpješe pod chorobnym składowanjom cholesterina a druhich tukow w arterijach, štož móže k infarktej wutroby wjesć. Mužojo su časćišo po­trjecheni, ličba žonow pak wot lěta 2016 přiběra.

słowo lěta 2022

nawěšk

nowostki LND