Po blišej domiznje pućowali
Radwor. Na mjeztym dźewjate Pućowanje wědy derjeměća je Radworske sportowe zjednoćenstwo tež lětsa 1. meje přeprosyło. Něhdźe 40 staršich, młódšich a cyle młodych zajimcow so tónkróć na něhdźe 14 kilometrow dołhu čaru zwaži. Zamołwići běchu wospjet zajimawy a informatiwny wulět po blišej wokolinje Radworja přihotowali. Z Radworja wjedźeše puć přez Bronjo ze swojim słowjanskim hrodźišćom a Kamjenej hač do Chrósta nad Módrej Adriju. Po puću stajnje zaso skrótka pozastachu. Při tym zhonichu mjez druhim wo starodawnej železniskej čarje z Lubija a Wósporka, kotruž su po lěće 1900 twarić započeli a kiž je Radwor wjele lět samo z Berlinom zwjazała. Zbytki starych železniskich nasypow do dźensnišeho wo tym swědča.
Nowoměšćanski forum lětsa dotwarja
Wojerecy (AK/SN). Twar Wojerowskeho Nowoměšćanskeho foruma „Nikolai Ostrowski“ derje pokročuje. Na swojim zašłym posedźenju je měšćanska rada dalši nadawk za saněrowanje a rozšěrjenje zetkawanskeho a kubłanskeho centruma dźěći, młodostnych a swójbow přepodała. Rakečanske předewzaće Martin Stolle ma so wo wonkowne připrawy starać.
„Hruby twar je hotowy“, rozłoži planowar Thomas Gröbe. „Nětko je nutřkowny wutwar na rjedźe. Předwidźany pjenježny a časowy budget móžemy dodźeržeć.“ Hač do kónca tohole lěta ma Nowoměšćanski forum hotowy być. Spočatnje měješe projekt dźewjeć milionow eurow płaćić. Dokelž pak su zarjadowanje planetarija přidatnje zapřijeli, stupachu kóšty na 12,8 milionow eurow. Wosom milionow eurow dóstanu wot Zwjazka spěchowanych, 220 000 eurow přida Sakska. Wjace hač štyri miliony eurow dyrbi město Wojerecy same zapłaćić. Bywši młodźinski klubowy dom chcedźa přetwarić a pódlanske twarjenja rozšěrić. Za planetarij je nowotwar trěbny.
Młodostni w Blunju su – runje tak kaž w někotrych dalšich wsach ...
Pisana zaběra mnohich wabiła
Krótkopowěsće (05.05.26)
Kurs slepjanšćiny pokročuje
Slepo. Kurs slepjanšćiny na Njepilic statoku w Rownom dźe dale: Manfred Hermaš je zamołwitosć za to wot Juliany Kaulfürstoweje přewzał, kotraž so po wjelelětnej dźěławosći w regionje redaktorstwu kulturneho časopisa „Rozhlad“ wěnuje. 14 wuknjacych wšelakich generacijow je so wčera na konwersaciju a čitanje zešło. Chcedźa so wotnětka kóždej dwě njedźeli zetkawać, přichodny raz póndźelu, 18. meje.
Kritizuja jednaćelku chorownje
Kamjenc. Radźićeljo Kamjenskeje měšćanskeje rady a Budyskeje wokrjesneje rady su w zhromadnym wozjewjenju wuprajenja jednaćelki Kamjenskeje chorownje Jany Uhlig kritizowali. Wona jednostronsce na debatu wo zawrjenju porodneje stacije a kliniki za gynekologiju reaguje. Zdobom skedźbneja woni na Sakski serbski zakoń, kotryž swobodny stat a wokrjesy zawjazuje, dalewobstaće Serbow w swojim sydlenskim rumje we wšěch žiwjenskich wobłukach škitać. To wopřijima bydlenju blisku porodnu pomoc.
Ponowja trasu pitneje wody
Štož čłowjekej bolosće bjerje, móže zwěrjeću žiwjenje wzać
Nic jenož na wsach, ale tež w městach maja mnozy doma skót. Něchtóžkuli nimo toho drobny skót plahuje. Wšitcy so wo strowotu swojich lubuškow prócuja. K tomu přinošować chce naša serija z pokiwami z weterinarneje mediciny. (79)
Jatra su jedyn z organow cycakow, kotryž ma wjele wšelakorych nadawkow. Najčasćišo słyšiš, zo jatra jědojte maćizny w ćěle znješkódnjeja (Entgiftung), kaž alkohol abo ćěłu cuze maćizny. Jatra pak su mjez druhim tež składowanišćo witaminow abo glykogena (forma składowanja wuhlikowych hydratow). Wone produkuja wšelake tuki a bělkowiny, kotrež su we wšelakich kołoběhach metabolizma (Stoffwechsel) njeparujomne.
Poćerpje-li organ škody, so tón spěšnje regenerěruje. Tohodla njedóńdźe hnydom k wupadej funkcijow jatrow. Hakle, hdyž jatra 80 do 90 procentow swojeje funkcije zhubja, dóńdźe k njedostatkam w kołoběhach metabolizma, za kotrež su jatra sobu zamołwite.
Policija (04.05.26)
W hosćencu so paliło
Běła Woda. Wšo druhe hač měrna bě 1. meja za wohnjowych wobornikow w Běłej Wodźe. Pjatk rano wołachu jich k hašenju na Berlinsku dróhu. Tam sapachu płomjenja z třěchi twarjenja, w kotrymž je hosćenc zaměstnjeny. Woheń poča so na susodny dom rozpřestrěwać. Kameradojo ewakuowachu šěsć wobydlerjow z twarjenja. Hašenja dla dyrbjachu Berlinsku dróhu nachwilnje zawrěć. Něhdźe 140 wohnjowych wobornikow bě zasadźenych. Jich podpěrachu pomocnicy Techniskeho pomocneho skutka. Hašenje traješe hač do pózdnich wječornych hodźin.
Meja w Radworju hižo padnyła
Dźěći a młodostni z wotměnjawym programom wjesnjanow zabawjeli
Radwor (SN/BŠe). Najebać dołhi kónc tydźenja měješe młodźina w Radworju zašłe dny ruce połnej dźěła. Štwórtk su na chodojtypalenju zastaranje wjesnjanow přewzali. Hižo sobotu wječor přeprosychu wobydlerjow znowa na natočenje piwa. Twarskich dźěłow dla, kotrež so dźensa na dróze dr. Marje Grólmusec w Radworju zahaja, dyrbješe Radworska meja lětsa hižo spočatk meje padnyć. Zdypkom w 15 hodź. Wulkodubrawscy dujerjo wčerawše popołdnjo na nawsy zahajichu. Za kulturny program bě tónkróć serbska katolska pěstowarnja wsy zamołwita. Dźěći, kiž lětsa a klětu do šule zastupja, zaspěwachu spěwy a přednjesechu hrónčka. Kubłarka Claudia Hejdušcyna wšitke dźěći do programa zapřiješe a je publikumej předstaji. Hudźo na instrumentach je chowancy horta podpěrachu.
Z přewodom hudźby skupiny Jankahanka ćehnješe po tym dźesać porow młodostnych na swjedźenišćo. Za lětuše mejemjetanje běchu nowu choreografiju nazwučowali, při čimž klasiske elementy znatych serbskich rejow zapřijachu.
Hudźba dźěći zwjazuje
Něhdźe 30 dźěći Serbskeje zakładneje šule Budyšin a zakładneje šule w čěskim Polevsku wobdźěli so tydźenja na wosebitym němsko-serbsko-čěskim hudźbnym a rěčnym projekće. Pod hesłom „Hudźba a rěč“ dožiwichu w Chołmje (Kollm) tři pozbudźowace dny połne kreatiwity, wćipnosće a interkulturneho zetkawanja.
Zhromadnje z kreatiwnymi twarcam instrumentow, fachowcom za pišćele a beatbox kaž tež z nazhonitymi rěčnymi animaterami zanurichu so dźěći hrajkajo do swěta nowych wurazow. Z recyclingowych materialijow nastachu hudźbne nastroje, kiž šulerki a šulerjo hnydom wuspytachu, kombinowachu a předstajichu. Při zhromadnym hudźenju, beatboxingu z pišćelemi a při rytmiskich hrach bě spěšnje jasne: Hudźba njetrjeba zhromadnych wokablow, zo by zwjazowała. Cyle připódla dźěći němčinu, serbšćinu a čěšćinu nałožowachu – a to smějo so, kleskajo a spěwajo.
Třěchu sportownje ponowja
Kulow (MKo/SN). W Kulowje přihotuja energetiske saněrowanje třěchi małeje sportownje w šulskim kompleksu. Wuběrk měšćanskeje rady je planowanskemu běrowej Gumpert z Brěžkow nadawk dał, planowanski proces zahajić. Nadawk ma wobjim něhdźe 93 000 eurow. Sportowa hala wobsteji z betonowych dźělow, kiž maja wosebitu formu. Zwjetša maja wone jenož minimalnu chiba scyła žanu ćopłotnu izolaciju. Saněrowanje třěchi drje budźe jedyn z prěnich projektow, kotrež chce Kulow ze srědkow spěchowanskeho programa Zwjazka a krajow „Žiwe centrumy – zachowanje a wuwiće měšćanskich a wjesnych jadrow“ financować. Loni nazymu bě město přizwolenje dóstało, zo smě w běhu 15 lět z tohole programa srědki wotwołać.
