Jubilejlóštnje swjećili
Smjerdźečanska rejwanska skupina je minjenu sobotu w Chrósćicach 55. narodniny swjećiła. W „Jednoće“ pokazachu nětčiši a něhdyši čłonojo pisany program, kotryž staj Danko Handrik a Beno Šołta lóštnje moderěrowałoj. Po dołhim, ale jara zajimawym programje swjećachu hosćo hišće k rejam kapały Holaski. Wona wobsteji ze štyrjoch talentowanych Donatec bratrow, kotřiž zanjesechu zdźěla samokomponowane štučki. Jurij Bjeńš
foto: Darius Budar
Nowu meju sej wobstarali ...
Wobě rjanej: Serbska rěč a serbska rić
Klima, dorost a tradicije palace temy lětušeje schadźowanki byli
Kabarety tworja rjap kóždeje schadźowanki. Satirisce reflektuja studenća zjawnosć mjenje abo bóle zaběrace podawki minjeneho lěta. Wšitke přinoški tematizowachu klimu – dwójce w ekologiskim a dwójce w towaršnostnym zmysle.
Za Sorabiju Lipsk pokaza so serbska zhromadnosć předewšěm w radosći nad swjećenjom, za čož bě jej njewšědnje wulke mnóstwo jubilejow loni z přikładom. Wot jedneje fety na druhu, a chcyjo nochcyjo – takrjec jako wuraz w sociologiji tak mjenowaneje mechaniskeje solidarity – dyrbja wšitcy sobu. Serbstwo je – poselstwo to skeča – wosudne zhromadźenstwo. Tu a tam wšak so drjeboli: Symbolisce pochowachu Lipšćanscy studenća „serbsku etažu“ w Drježdźanach. Trochu abruptnje zakónčichu swój program z namołwu: „do přichoda na dorost twarić!“
„Tež serbskemu ludej nowy lěpši přichod hišće skhadźa.“
Prócowanja Arnošta Barta wo swójski serbski stat 1919 (1. dźěl)
Kónc Prěnjeje swětoweje wójny, najwjetšeje dotalneje wójny w čłowjeskich stawiznach, bě ludam Europy spočatk noweje epochi. Po tym zo běchu na bitwišćach w Francoskej a Belgiskej poslednje kanony womjelknyli, so wobličo wuchodneje a srjedźneje Europy dospołnje změni: Přez lětstotki zrosćene mócnarstwa so w běhu tydźenjow rozpušćichu. Z procha bywšich kralestwow zběhachu so zesamostatnjene (zwjetša słowjanske) narody a załožowachu sej swoje nacionalne staty, kaž Pólsku, Ukrainu a Čěskosłowaksku.
Na něhdyši, dawno spotorhany hosćenc dopominatej jenož hišće ...
Pohladnicy powědaja wo dawnych časach, swědča wo podawkach a ludźoch. Alfons Handrik wotkrywa nam swět, na kotryž smy w minjenych lětach nimale pozabyli.
Dźensa předstajena pohladnica dopomina nas na stawizny Hórkow a pokazuje na wšelke městnosće, kotrež spožčichu wsy swojorazny napohlad.
Hdyž přijědźeš z Chrósćic do bywšeje skałarskeje wsy, widźiš před sobu kaž před něhdźe dźewjeć lětdźesatkami w dole mjeztym tež nimo wšěch rjenje hladanych starych domow wjacore nowotwary. A kaž nam něhdyši wid z Hórkow do daliny pokazuje, su tež lětsa při rjanym wjedrje hladajo do sewjera za holu znazdala widźeć wěže milinarnje Čorna Pumpa a dale hišće te Hamorskeje milinarnje.
„Jeći nochcychu, njemóžachu čakać“
Prawiznikaj Gerda Queißerowa a Handrij Suchy zhladujetaj na swoju rólu posrědkowarja w stawku jatych 1989 w Budyšinje
Do podawkow politiskeho přewróta 1989/1990 w Budyšinje słuša zběžk jatych w jastwje, „Žołta běda“ mjenowanym. Stražnicy wuhladachu 30. nowembra 1989 wjacore namołwy k stawkej. Jeći so spjećowachu dźěło w produkciskich halach nastupić. Wobkrućichu stawk z njewupłaćenej mzdu. W rozmołwje z nawodu jastwa přepodachu katalog žadanjow, w kotrymž wusahowaše hnydomna amnestija. Dźeń na to, 1. decembra, wutworichu prowizoriske swójske zastupnistwo, tak mjenowany stawkowy komitej. Połoženje pak so dale přiwótřeše.
Pomoc wotwonka bu přiwołana, wo kotruž staj so dźensa 89lětna Budyska prawiznica Gerda Queißerowa a Handrij Suchy (nětko 61), tehdy prawiznik w Lubiju, starałoj. W rozmołwje ze Serbskimi Nowinami zhladujetaj Serbowka a Serb na wichorojte dny před 30 lětami:
Wulke zetkanje na gymnaziju
Poprawom je to kaž wulki swójbny swjedźeń. Dźeń wotewrjenych duri na Budyskim Serbskim gymnaziju je wulke zetkanje ludźi. Tak přińdu ći, kotřiž su tam jónu wuknyli, a nětčiši šulerjo. Wosebje pak wobhladuja sej gymnazij ći, kotřiž chcedźa tam jónu wuknyć. Michelle Meltke, Florentine Kahl a Clara Rauschmaier šulski dom hižo cyle derje znaja. Wone su nětko šulerki 5. lětnika gymnazija a su do toho hižo do Serbskeje zakładneje šule Budyšin chodźili. Tak njemějachu daloko na gymnazij, ale jenož runu smuhu přez šulski dwór. Holcy powědaja, zo su dotal wšitcy jara přećelni a zdwórliwi, wosebje wučerjo. Serbšćinu wone dale wuknu a hižo tójšto rozumja. Nětko chcedźa ju lěpje rěčeć nawuknyć. Wulke je wjeselo, zo wuknu nětko zhromadnje z přećelemi, kotrychž hižo z pěstowarnje znaja. A nowych přećelow su tež namakali. Po šuli hraja inline-hokej abo zwučuja z dźesać porstami na tastaturje pisać.
Nowa kniha so dźěćom spodoba
Hódanski kućik
Slědowace słowa z 3–11 pismikami dyrbiće tak zapisać, zo dospołna křižowka nastanje. Jako pomoc su někotre pismiki hižo podate. 3 pismiki: akt, bur, juh, Lea, one, RTL 4 pismiki: twar 5 pismikow: arena, całta, darmo, depot, drama,
Gorki, mjeza, nomen, pasle, sotra,
wrota, žonop 6 pismikow: antena, nalika, wobjed 7 pismikow: element, kosćiki, martrar, nablaku,
paradiz, patrona, přistaw 8 pismikow: łahodnje, narodowc 9 pismikow: samowrota, potrjebna 11 pismikow: gratulacija
Twori torty ze swójskim rukopisom
W Njechorńskej kuzłarni tortow nastawaja tykancy k najwšelakorišim přiležnosćam
Z wulkej zahoritosću kuzła Ingrid Tschipke najrjeńše torty a dźiwa na to, měć so po indiwidualnych přećach kupcow. W lěće 2006 bě wona w Njechornju swójsku konditarnju wotewrěła. Štyristronski statok běštaj sej z mandźelskim kupiłoj a přetwariłoj. Nětko błyšći so hłowny dom w módrej barbje, a w tam zaměstnjenej dźěłarni skići Ingrid Tschipke ludźom zajimawy dohlad do swojeho wuměłstwa. Předawarnja je mjenujcy tak koncipowana, zo móžeš konditarce přihladować, kak kreatiwne wudźěłki twori.
