Nuknica (SN/BŠe). Zo ma Łužica wulke ćeže z wjelkami, to wědźa tež za mjezami Němskeje. Tele dny přebywaja tu zastupjerjo ze Zwjazka wowčerjow a ratarskeje komory Delnjeje Awstriskeje, zo bychu so wo połoženju we Łužicy wobhonili. „Chcemy z potrjechenymi na jednej runinje rěčeć“, rjekny Daniel Heindl z delnjoawstriskeje ratarskeje komory. Wčera běchu woni na pastwje w Nuknicy, hdźež je jim wowčer Gerat Šmit zhromadnje z Koslowčanku Gabrielu Lebzynej ćeže z rubježnym zwěrjećom rozłožił. Mjez druhim předstajištaj peticiju, kotruž běchu lětsa w januaru sakskemu knježerstwu přepodali. „Njeńdźe nam jenož wo škit wowcow, kotrež k našej kulturnej krajinje słušeja, ale tež wo wěstotu wobydlerjow. Woni dźě chcedźa so dale bjez wobmyslenjow a stracha po krajinje pohibować móc“, Gabriela Lebzyna wu­zběhny.

Komisija dźensa we Łužicy

štwórtk, 11. oktobera 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/BŠe). Pod oficialnym mjenom „Komisija za rozrost, strukturnu změnu a dźěło“ wobsteji wot junija gremij zwjazkoweho knježerstwa. Tón wuradźuje wo naprawach w štyrjoch němskich brunicowych rewěrach, hdyž njebudźe tam wuhlo hižo wudobywane. Njedawno zetka so komisija, wobstejaca ze zastupjerjow z politiki, hospodarstwa, wobswětowych zwjazkow, regionow a krajow, w saksko-anhaltskej brunicowej kónčinje. Dźensa je Łužica na rjedźe.

Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) a jeho braniborski ­kolega Dietmar Woidke (SPD) stej komisiju dźensa w Běłej Wodźe witałoj a ju na jězbje po rewěrje přewodźałoj. W Ranju (Großräschen) smědźa potrjecheni potom gremijej, kotremuž předsyduje mjez druhim bywši sakski ministerski pre­zident Stanisław Tilich (CDU), swoje ste­jišćo wuswětlić. Předwidźane je, zo so jednaćel Domowiny Marko Kowar kaž tež sobustaw Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a Rady za serbske naležnosće Sakskeje Marko Kliman na internym ­wuradźowanju wobdźělitaj.

„Bolostnu ranu dyrbja wuhojić“

štwórtk, 11. oktobera 2018 spisane wot:

Zerzawe błóto z Wochožanskeje brunicoweje jamy wobydlerjow Miłoraza a z wokolnych wsow wulce starosći

Miłoraz (AK/SN). Wjacore sta metrow šěroka je woršta zerzaweho bruneho błóta. Hižo mnohe lěta so wone we wote­wrjenym pódlanskim pasmje Wochožanskeje brunicoweje jamy wotsadźa. Južnje Miłoraza postaja błóto wobraz krajiny. „To bě montažowe městno wuwozneho mosta F 60. Tam, hdźež steještej bager a wuwozny móst, je so Wochožanska brunicowa jama započała“, dopomina so Günter Cech z Miłoraza. Runje tam, hdźež je dźensa woršta błóta, steješe ródny dom jeho žony Elsy. W lěće 1966 bě tónle dom prěni wopor jamy, při čimž sta so wjesny dźěl Miłoraza, Nowo­měšćanski wutwar z 540 wobydlerjemi, z woporom wotbagrowanja. „Miłoraženjo a mnozy ludźo wokoliny wo zerzawym błóće wědźa. Starosćimy a bojimy so“, Günter Cech podšmórnje.

Myslić za generacije po nami

srjeda, 10. oktobera 2018 spisane wot:

Towarstwo Sukuma Arts skići Njebjelčicam filmowu platformu

Trajnje hospodarić – filmowe premjery 2018, tak rěkaše hesło zarjadowanja na Dnju němskeje jednoty 3. oktobra w Drježdźanskim kinje Schauburg. Tam předstajene krótkofilmy we wobłuku projekta Stories of Change powědaja wo rjekach a rjekowkach w dobje změny na polu hospodarstwa. Mjez wopytowarjemi zarja­dowanja běchu tež wjacori, kotřiž su pa­skej wo Njebjelčicach mjezwočo dali. Towarstwo Sukuma Arts je nošer projekta. We filmach skutkowacy hladaja z přeswědčenjom a trěbnym widom přez płót a kroča socialnje a ekologisce po trajnych pućach. Nimo Sukuma Arts je Stab za škit klimy filmowe zarjadowanje we wobłuku Umundu-festiwala za trajne wuwiće wuhotował. „Wšitke nam wažne naroki smy w Njebjelčicach namakali a so tuž po rešeršach poměrnje spěšnje roz­sudźili tam film wjerćeć“, rjekny koor­dinatorka projekta Stories of Change Anne­ Schuster. Mjeztym rozmysluja wo tym­, dlěšu dokumentaciju z na­hrawaneho filmoweho materiala zhotowić.

Prapremjera za serbsku gmejnu

Wobydlerjo a hosćo su jurorojo

póndźela, 08. oktobera 2018 spisane wot:

Hosćencow je w Hornjej Łužicy tójšto, a su tež derje wopytane. Štó dźě njeda so rady wot kucharjow ze słódnymi kreacijemi zapleńčić. Hač słódka, eksoti­ska abo domjaca kuchnja, kóždy ma zawěsće faworita, hdźež sej rady jědź popřeje. Wot spočatka nowembra móža ludźo wo swojim najwoblubo­wanišim hosćencu w Hornjej Łužicy wothłosować.

Budyšin (SN/BŠe). Turisća a domoródni stajeja často prašenje za najlěpšimi ho­sćen­cami w Hornjej Łužicy. Poskitki wšak su mnohostronske. Hač bara, ko­fejownja abo restawrant, za jedyn z nich so rozsudźić njeje scyła tak lochko.

Mjeztym hižo pjaty raz pyta Hornjo­łužiska app zhromadnje z kooperaciskim partnerom, Drježdźanskej DeHoGa, najwoblubowaniši hosćenc. Wobydlerjo a hosćo Hornjeje Łužicy maja sami rozsudźić a su tak zdobom jurorojo. Wot­hłosować smědźa wobdźělnicy pod www.oberlausitz-app.de, hdźež su tež wšitke trěbne informacije podate. Kóždy ma jenož jedyn hłós. Požadanski čas za hosćency je lětsa hač do 25. nowembra předwidźany. Hač do 2. januara maja potom ludźo wothłosować.

Z wuměny wuspěšne płody žnjeć

pjatk, 05. oktobera 2018 spisane wot:

Na temu strukturna změna we Łužicy přewjeduja tuchwilu wjacore zarjadowanja. Stajnje zaso fachowcy twjerdźa, zo su wědomostne institucije za region bytostne, dokelž zmóžnjeja wuměnu mjez wědomosću a praksu. Zo móža wuspěch a płody z toho žnjeć, pokazuje Łužiske transferne myto.

Choćebuz (SN/BŠe). Hospodarstwo a wědomosć wuspěšnje zwjazać je wažny zaměr za přichod Łužicy. „Hižo něšto lět pokazuja to napjate a kedźbyhódne projekty, prezentowane w minjenych wubědźowanjach“, wuzběhnje tež jednaćel Łužiskeje hospodarskeje iniciatiwy (WiL) Klaus Aha. WiL je tónle zaměr potajkim hižo dlěje spóznała. Mjeztym wosmy raz chcedźa tak mjenowane wědomostne transferne myto spožčić. Wotnětka hač do klětušeho 31. januara móža so kooperacije mjez uniwersitami, slědźenskimi institucijemi a předewzaćemi wo nje požadać a 10 000 eurow dotěrowane myto dobyć.

Emocionalna reakcija hnuła

wutora, 02. oktobera 2018 spisane wot:

Sobudźěłaćerjo energijoweho koncerna hłuboki zaćišć zawostajili

Janšojce (SN/BŠe). Za škit klimy su za­wčerawšim po cyłej Němskej tři bloki brunicoweju milinarnjow přistup k milinarnej syći wotpinyli. Wot njedźele stej dwaj blokaj milinarnje Niederaußem energijoweho koncerna RWE w porynskim rewěrje na wěstotnu rezerwu šal­towanej. Łužica z Janšojskej milinarnju bě prěni raz potrjechena. Cyłkownje wosom­ blokow po cyłej Němskej njebudźe přichodnje wšědnje milinu do syće dawać­. Na wěstotnu rezerwu šaltowane su hižo milinarnja w delnjosakskim Busch­hausu kaž tež dwaj blokaj milinarnje w Frimmersdorfje. Wobhospodarjerjo mjenowaneju zawodow dóstanu za to financne wurunanje.

Wot połnocy we wěstotnej rezerwje

póndźela, 01. oktobera 2018 spisane wot:

Blok F Janšojskeje milinarnje LEAG je wot połnocy w tak mjenowanej wě­stot­nej rezerwje, milinowej syći dlěje njepřipinjeny. Za wobhospodarjerja je tój­što­ techniskich a organizatoriskich naprawow trěbnych, zo móhł na krótko­dobny start k zawěsćenju zastaranja Němskeje z milinu přihotowany być. Porno tomu žadatej sej Klimowa alianca Němskeje a Zelena liga, Janšojsku milinarnju bórze dospołnje wotšaltować.

Janšojce/Choćebuz (SN/at). Krok njebě wobdźělenym w Janšojskej milinarni wče­ra lochki, hdyž su něhdźe w 17 hodź. 500megawattowy blok F ze syće wot­pinyli. Z měrnym protestom, k čemuž bě koncernowa zawodna rada namołwiła, přewodźachu sobudźěłaćerjo tule pro­ce­duru. Dalše dźěła běchu trěbne, zo bychu wo połnocy status wěstotneje rezerwy doc­pěli, kaž nowinski rěčnik LEAG w Choćebuzu Thoralf Schirmer zdźěli. „Lěto pozdźišo na samsnym dnju wospjetujemy wotběhi za blok E.“ Móže być, zo je blok F wčera posledni raz mi­linu produkował, njeje-li w přichodnych štyrjoch lětach hotowostneje doby trjeba jón wužiwać. 2022 slěduje doskónčne zawrjenje.

Zniža płaćiznu

póndźela, 01. oktobera 2018 spisane wot:
Hamburg (dpa/SN). Hladajo na tunje płaćizny kofeja na mjezynarodnych wikach je Hamburgski koncern Tchibo připowědźił, dźěl swojeho sortimenta potuńšić. Tři družiny kofeja budu přichodnje wo 40 centow na punt tuńše, kaž přede­wzaće zdźěli. Pozadk niskich pła­ćiznow su dobre žně wosebje woblubowanych kofe­jowych bunow Arabica w Brazilskej. Na wikach płaćeše punt njepraženeho kofeja zdźěla mjenje hač jedyn dolar. Tak leža płaćizny kofeja pod produkciskimi kó­štami, wuzběhny towarstwo TransFair na dźensnišim mjezynarodnym dnju kofeja. Kofej je tak tuni kaž nihdy do toho. Ratarjo a wobswět pak za to płaća. „Buram, kotřiž kofej plahuja, dyrbja wot­powědnu mzdu garantować, zo móža ­dale kofej plahować“, podšmórny Dieter Overath z towarstwa TransFair.

Wojuja zhromadnje přećiwo drogam

póndźela, 01. oktobera 2018 spisane wot:

Zhorjelc (SN/BŠe). Něhdźe 100 zastojnikow policije wojewódstwow Dolny Śląsk a Lubuskie kaž tež zastupjerjo Zhorjelskeje policajskeje direkcije su so dźensa tydźenja na zhromadnej konferency zetkali. W kulturnej piwarni rozjimachu wuslědki zhromadneho projekta k wojowanju přećiwo drogowej kriminaliće. Zmóžnił bě so projekt přez Europski spěchowanski program Interreg Pólska-Sakska. Minjenej dwě lěće běchu zhromadnje projekt pod hesłom „Ně k drogam!“ přewjedli a tak eficientnje na mjezy mjez Němskej a Pólskej hromadźe dźěłali.

Sakski sekretar za nutřkowne naležnosće prof. dr. Günther Schneider so wobdźělnikam za intensiwne prócowanja dźakowaše. Konsum drogow a z tym zwisowacu kriminalitu wobstaranja policija wšědnje we woběmaj krajomaj dožiwja. Maršal wojewódstwa Dolny Śląsk Cezary Przybylski zwurazni, zo je angažement zastojnikow přewšo wažny, skutkownje napřećo drogam kaž crystal, cannabis abo tak mjenowanych legal highs wo­jować.

nawěšk

nowostki LND