Lejno wo starožitnosć chudše
W nocy wot 28. na 29. junij stej sylny wichor a dešć dopomhałoj, zo so Henčlec dodźeržana pólna bróžnja w Lejnje doskónčnje sypny. Nětko je wjes wo markantny a historiski twar chudša.
Idylisce steješe bróžnja w dolinje Małowosyčanskeje rěki, wobdata wot polow a łukow mjez Lejnom a Wučkecami (Auschkowitz). Znowa natwarić dał bě ju bur Otto Lein, pochadźacy z Porchowa. Wón je 1927 Lejnjanske ryćerkubło II kupił a z nim pólnu bróžnju z lěta 1912, kotruž bě serbski bur a tehdomniši wobsedźer Lejnjanskeho ryćerkubła II Mikławš Ješka natwarić dał. Po tym zo so wona při młóćenju žita wotpali, skaza Lein w Čornym lěsu nowu modernu bróžnju. Drjewo bu tam pušćene, wobdźěłane a na měru přirězane. Cyły twarski material kaž hrjady, łaty a deski bu z nakładnym ćahom do Porchowa transportowany, zwotkel jón potom ze zapřahami na twarnišćo do Lejna wjezechu. Tam nastajichu ćěslojo drjewjany kosćowc z rjadow. Na njón přišrubowachu dokoławokoło deski, a drjewjana třěcha bu z blachom kryta.
Maja rjane městno zetkawanja
Za nowe hrajkanišćo loni najwjace ludźi hłosowało
Wojerecy (AK/SN). Prěni raz wužiwali su dźěći we Wojerowskim starym měsće wčera hrajkanišćo na Kocorowej w Małej Nydeji. Projekt zwoprawdźić móžachu ze srědkami wobydlerskeho etata 2020. „Tónle namjet dósta loni z idejow za nutřkowne město najwjace hłosow. Něhdźe 1 500 wobydlerjow bě so za hrajkanišćo wuprajiło“, rozłoži sobudźěłaćerka měšćanskeho zarjadnistwa Korina Jenßen. Płaćiło je hrajkanišćo 26 000 eurow. Financowali su to z 11 500 eurami z wobydlerskeho etata, zbytk zarunachu ze swójskim dźěłom twarskeho zawoda.
Betonuja wodnjo a w nocy
Woponowy kamjeń postajili
Mjeztym 8. króć woswjećichu minjenu njedźelu dźeń Hornjeje Łužicy, z kotrymž dopominaja na załoženje zwjazka šesćiměstow w lěće 1346. To je zamołwitych k wosebitej akciji pohnuło.
Wulki Šunow (ES/SN). Róčnica bě komunje Wulki Šunow w Žitawskich horinach přičina, na najwyšej horje kónčiny, na 793 metrow wysokej Łysy, z nastajenjom a poswjećenjom noweho woponoweho kamjenja a kamjenja za hórsku knihu prěnju róčnicu wotewrjenja noweje wuhladneje wěže 21. awgusta 2020 wopominać. Nimo toho je wotnětka rumnosć přistupna, w kotrejž dokumentuja twarske stawizny na horje. Wjesnjanosta Frank Peuker (njestronjan) hódnoćeše w swojej narěči wuspěšny přetwar a nowowuhotowanje wjerška, kiž je nětko samo wo sydom metrow wyši. Přičina toho je, zo je wuhladna platforma wěže dokładnje 800 metrow nad mórskim špihelom.
Pjekar tež wšědne twory poskića(5)
Na wsy wobchod měć dźensniši dźeń wjace samozrozumliwe njeje. We wobłuku lětušeho lětnjeho seriala smy so na wsach rozhladowali, zo bychmy swojim čitarjam tón abo tamny wjesny wobchod předstajili.
Před sto lětami mějachmy na teritoriju tehdyšeje Budyskeje Amtshauptmannschafty něhdźe 250 pjekarjow. Tak bě tehdy faktisce w kóždej wsy pjekar chlěb a całty pjekł. Mjeztym je so to jara změniło a wjele pjekarnjow so zhubiło. Zdźěrjenjo kaž tež ludźo wokolnych wsow njemóža sej tuž dosć wažić, zo maja hišće móžnosć sej wšědnje we wsy čerstwe pječwo kupić a samo twory wšědneje potrjeby dóstać.
Krótkopowěsće (25.08.21)
Sten Nadolny w Haninej cyrkwi
Kamjenc. 8. Kamjensku narěč změje w Berlinje bydlacy spisowaćel Sten Nadolny. Zarjadowanje budźe 1. septembra w 19 hodź. w Haninej cyrkwi Lessingoweho města, kaž organizowace dźěłanišćo za recepciju Lessinga zdźěli. Jedne prašenje, kotremuž chce so Nadolny přiwobroćić, je: „Móže tónle Lessing nam dale abo snano wróćo pomhać?“ Zastupne lisćiki su w Kamjenskej informaciji na předań.
Župna „hłowna“ simultana
Wojerecy. Přichodna hłowna a wólbna zhromadźizna župy „Handrij Zejler“ Wojerecy budźe pjatk, 17. septembra, w załoženskim domje Domowiny, na žurli Kulturneje fabriki při torhošću stareho města. Prěni raz chce župa „hłownu“ ze simultanym tołmačenjom přewjesć, zo móhli wjac Domowinjanow regiona do sobudźěła zapřijeć. Župne předsydstwo je na wčerawšim wuradźowanju hłownu zhromadźiznu přihotowało.
Połoženje dale wotputane
Na Sprjewi so zmijowe čołmy wubědźowali
Grodk (JoS/SN). Kanuwowe sportowe towarstwo w Grodku je minjenu sobotu na dźeń wotewrjenych duri z lěćnym swjedźenjom přeprosyło. Zo je telko wopytowarjow na towarstwowy teren přišło, drje měješe wjacore přičiny. Wjedrarjo běchu rjane wjedro připowědźili. Na Sprjewi wotměchu so tradicionalne wubědźowanja zmijowych čołmow, a skónčnje chcychu mnozy prosće zaso raz won. Wšako nichtó njewě, što jutře abo zajutřišim budźe.
Wulka atrakcija bě wubědźowanje zmijowych čołmow z 18 mustwami. Cyłe popołdnjo dožiwjachu přihladowarjo napjate napřemojězdźenje. To njebě nikomu wostudłe, wšako kóždy swoje mustwo pohonjowaše. Nastajili běchu je Grodkowske zawody, zarjadnistwa, sobudźěłaćerjo starownjow, priwatne přećelske kruhi a samo mustwo z mjenom Erwin Strittmatter bě pódla. Te wobsteješe ze šulerjow Grodkowskeho gymnazija. Dobyćerske medalje je po zwučenym wašnju Grodkowska lijernja zhotowiła.
Towarstwa změja perspektiwu
Prěni wažny krok za wožiwjenje Hórnikečanskeho jězora
Wulke Ždźary (AK/SN). Na južnym pobrjohu Hórnikečanskeho jězora pola Wulkich Ždźarow maja so zaso towarstwa zaměstnić a tam dołhodobnu perspektiwu dóstać. To wuzběhny Łazowski wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU) wčera při symboliskim prěnim zarywje za infrastrukturne wotkryće.
Wšitke medije přizamknyć a dalše naprawy zwoprawdźić płaći něhdźe 1,1 milion eurow. Z toho zapłaći gmejna 15 procentow, 85 procentow dóstanje spěchowane. Wotkryće wopřijima wodowód, roły za wopłóčki a dešćikowu wodu, nadróžne wobswětlenje, přizamknjenje ke kolesowanskemu kołopućej kaž tež 30 parkowanskich městnow. Hač dosrjedź lěta 2022 maja wšitke dźěła wotzamknjene być. Potom móhli towarstwa na swojich parcelach twarić. Město centralneho towarstwoweho domu maja jednotliwe mjeńše twarjenja towarstwow nastać. „Poselstwo je, zo je Hórnikečanski jězor dale žiwy a zo maja towarstwa tule dobre móžnosće“, rjekny wčera tež twarski zamołwity Łazowskeje gmejny Jens Kieschnick. Wón je zdobom wjesny předstejićer Wulkich Ždźarow a Koblic.
Policija (24.08.21)
Traktor do awta zrazył
Njeswačidło. Wobchadne njezbožo z traktorom sta so wčera rano w Njeswačidle. 64lětny šofer wjele tonow ćežkeho jězdźidła bě z dotal njeznateje přičiny w křiwicy na lěwy bok puća zajěł. Tam drje spyta so wodźerka wosoboweho awta wuwinyć, njemóžeše pak zražce hižo zadźěwać. 63lětna so snadnje zrani. Ju dowjezechu do chorownje. Wěcna škoda na awće a traktoru wučinja dohromady něhdźe 15 000 eurow.
Někotryžkuli promi tu był
Hosćency a korčmy su za towaršnostne žiwjenje wažne městna, wšako so tam ludźo rady zetkawaja. Často maja tež zajimawe stawizny. W swojej lětnjej seriji tajke gastronomiske předewzaća předstajamy, dźensa Młynkec hosćenc w Hórkach. (13)
Hdyž su pilni Hórčenjo před 60 lětami přewažnje w dobrowólnym dźěle na idyliskim městnje zwonka wsy swój stadion natwarili, bě to spočatk dožiwjenja połnych a njezapomnitych sportowych podawkow. Runočasnje pak započinaja so z tym tež stawizny daloko a šěroko znateho woblubowaneho Młynkec hosćenca. Přewažnje na iniciatiwu Bena Młynka běchu tehdy tež trěbne předrasćernje za sportowcow a kehelerjow natwarili. Jeho mandźelska Kätha pak so wo to staraše, zo njetrjebaše na sportowych zarjadowanjach nichtó lačny być. Bórze dyrbjachu objekt powjetšić.
