Dobyćer so dotal njepřizjewił

wutora, 19. meje 2015 spisane wot:

Praha (dpa/SN). W Čěskej dale wo tym spekuluja, štó móhł dobyćer hoberskeho eurojackpota 90 milionow eurow być a čehodla njeje so dotal přizjewił. Njeznaty dobyćer bě swój tipowanski lisćik we wuchodočěskej zarjadniskej kónčinje Pardubice wotedał, kaž loterijowa towaršnosć Sazka dźensa w Praze zdźěli. „To pak njerěka, zo tam tež bydli“, rjekny rěčnik loterijoweho předewzaća Václav Friedmann. Industrijne město Pardubice leži sto kilometrow wuchodnje Prahi.

Přizjewił so zbožowny dotal njeje. Za to zwostanje jemu hišće 32 dnjow. Po słowach Friedmanna njeje njewšědne, zo so dobyćerjo wulkich sumow hakle po dwěmaj abo třoch tydźenjach přizjewja, dokelž chcedźa so najprjedy zaso změrować. W Čěskej zasłužeja ludźo přerěznje tysac eurow měsačnje. Dźeń do wozjewjenja dobyćerskich ličbow bě pozdźiši dobyćer 400 krónow, nimale 14,60 eurow za lisćik wudał. Jako jenički tipowaše wón wšitke ličby prawje. 22 milionow eurow druheje klasy dźěla sej dobyćerjo z Durinskeje, Španiskeje a Litawskeje.

Pólska płaći wotškódnjenje

wutora, 19. meje 2015 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Wotpowědujo wusudej Europskeho sudnistwa za čłowjeske prawa je Pólska něhdyšimaj jatymaj, kotrajž sedźeštaj dla terorizma podhladnaj w tajnym jastwje ameriskeje tajneje słužby CIA w sewjerowuchodnej Pólskej, wotškódnjenje wupłaćiła. Sudnistwo bě Pólsku loni zasudźiło, kóždemu 100 00 eurow přepokazać. Při tym jedna so wo Palestinjana a wo muža ze Sawdi-Arabskeje. Po měnjenju sudnistwa je Pólska moralisce sobuzamołwita a sobuwinowata, zo buchu mužojo při přesłyšowanjach přez fachowcow CIA krjudowani. Po informacijach pólskeho wonkowneho ministerstwa we Waršawje su pjenjezy mjeztym přepokazali. Zdobom w Pólskej dale wobstejnosće wokoło tajnych jastwow CIA přepytuja, byrnjež njezjawnje. Wčera zdźělichu, zo su přepytowanja po­dlěšili a zo maja prawdźepodobnje w oktobru wotzamknjene być. Při tym dźe tež wo prašenje, što je tehdyše pólske knježerstwo wo tajnych lěhwach CIA na teri­toriju Pólskeje wědźało. Tehdyši politi­karjo twjerdźa, zo njeběchu informowani.

Jědnaće kandidatow nastupi

pjatk, 08. meje 2015 spisane wot:

Pólske medije nastupajo wólby w prašenju noweho prezidenta pačene

Waršawa. Pólska hotuje so na wólby prezidenta přichodnu njedźelu, 10. meje. Cyłkownje jědnaće kandidatow k tomu nastupi. Medije kraja su přede­wšěm w prašenju pačene, hač dyrbjał dotalny prezident Bronisław Komorowski w zastojnstwje wostać abo nic.

Tak zaběra šefredaktor tydźenika Newsweek Polska Tomasz Lis jasne ste­jišćo za Komorowskeho. „Prezident njeje drje so w zastojnstwje ,wulce błyšćił‘“, Lis we wjacestronskim přinošku piše, „při­wšěm je Polakam garant wěstoty a měrneho spara.“ Komorowski móže so po najnowšich naprašowanjach při njedźelnych wólbach 40 procentow hłosow nadźijeć. Jeho najrazniši konkurent je kandidat opoziciskeje strony Prawo a sprawnosć Andrzej Duda. Jeho by wokomiknje 25 procentow Polakow woliło. W rozmołwje z tydźenikom Do Rzeczy Duda jasnje zwuraznja: Čas Komorowskeho je nimo. „Wón bě prezident rjaneho wjedra a so do noweho časa njehodźi, wšako wěje z wuchoda zymny wětřik.“ Duda no­chcył być prezident, kiž swój čas w prezidentskim palasće we Waršawje wotsyda.

Bartoszewski mostytwarc był

wutora, 05. meje 2015 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Z hnujacej swjatočnosću je so Pólska wčera z něhdyšim wonkownym ministrom Władysławom Bartoszewskim rozžohnowała. Politikarja, wojowarja za čłowjeske prawa a jateho w koncentraciskim lěhwje Auschwitz pochowachu ze statnym aktom na Waršawskim wojerskim pohrjebnišću. Na swjatočnosć w katedrali přichwata tež němski zwjazkowy prezident Joachim Gauck. Bartoszewski bě 24. apryla 93lětny­ zemrěł. Gauck mjenowaše jeho „drje najwažnišeho mostytwarca“ při wujednanju mjez Němcami a Polakami. „Wón je nam ruku zawdał w času, jako­ mějachu mnozy w našimaj ludomaj k tomu hišće wulke wobmyslenja Za to smy jemu njesměrnje dźakowni.“

Strona smer so njepřesadźiła

póndźela, 04. meje 2015 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za SN

Wulke twarske předewzaće Váhostav, kotrež je tuchwilu nowu awtodróhu do Košic sobu twari, bě před měsacom wozjewiło, zo dyrbi špatnych ekonomiskich wuslědkow dla swoje struktury dospołnje změnić. Před štyrjomi lětami bě Váhostav pod­pisał zrěčenje, wobsahowace za sebje tež njepřihódne wuměnjenja, tak zo njemóžeše zličbowanki swojich mjeńšich subdodawarjow hižo płaćić. W běhu časa nahroma­dźi so tuž dołh wjacorych milionow eurow. We wobłuku naprawow wustrowjenja chce Váhostav małym firmam jim dołžacu sumu po 15 procentach zarunać, štož pak wone wotpoka­zuja, dokelž bychu tak do financielnych wuskosćow přišli.

Woidke: Dobreho přećela zhubili

póndźela, 27. apryla 2015 spisane wot:

Waršawa (dpa/SN). Braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) je zasłužby něhdyšeho wonkowneho minist­ra Pólskeje a społnomócnjeneho za němsko-pólske poćahi, Władysława Bartoszewskeho, wulce hódnoćił. „Němska zhubi z nim dobreho přećela a zastupnika“, rjekny Woidke, kiž je zdobom koordinator zwjazkoweho knježerstwa za němsko-pólske zhromadne dźěło, k smjerći něhdyšeho pólskeho politi­karja. 93lětny Bartoszewski bě minjeny pjatk zemrěł.

Bjezposrědnje do toho bě pólski poli­tikar hišće manuskript narěče skład­nostnje dźensnišich němsko-pólskich knježerstwowych konsultacijow zdźěłał. „Při naju poslednjej rozmołwje wón wo tym rozprawješe“, rjekny pólska minis­terska prezidentka Ewa Kopacz nowinarjam. „Wón samo hišće žortowaše, zo dyrbjała jemu znamjo dać, hdyž pře­dołho rěči“, Kopacz rjekny. Wurězki teksta chcychu tuž dźensa na zetkanju ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU) a jeje kabinetom předčitać.

Prěnja rada Romow

pjatk, 24. apryla 2015 spisane wot:
Ostrava (ČŽ/K). W morawskej metropoli bu prěnja rada Romow załožena. Zaměr jeje skutkowanja ma być, zwyšić zdźěłanosć ludźi romaskeje mjeńšiny a polěpšić jim bydlenske wobstejnosće. Nic naposledk zaleži radźe na spomóžnym poměrje­ z ludnosću etniskeje wjetšiny. Rada je poradźowacy organ wyšeho mě­- ­šćanosty Zbyněka Pražáka. Ma so za to, zo bydli w Ostravje wjace hač 30 000 Romow.­ Předsyda pjećčłonskeje rady, předewzaćel Vladimír Leško, chcył, da­lokož móžno přewinyć napjatosće a njepřećelskosće, wobstejace mjez nimi a njemałym dźělom wjetšinoweho wobydlerstwa. „W Ostravje smy doma. Nochcemy, zo ludźo na nas křiwje hla­daja abo nam z puća du. Rada změje hromadźe z městom při rozrisanju pro­blemow pomhać. Najprjedy zaměrimy so na kubłanje, bydlenja a dźěłowe městna“, zrysowa Leško hłowne zaměry swojeho skutkowanja. Wutworjenje rady Romow je Kateřina Valachová, naměstnica mi­nistra za čłowjeske prawa, naležnje wi­tała a přilubi swoju podpěru.

„Nócne wjelki“ w Pólskej

pjatk, 17. apryla 2015 spisane wot:

Klub ruskich rockerow-motorskich planuje jězbu z Moskwy do Berlina

Waršawa (JBR/SN). Pólska je znjeměrnjena. Składnostnje 70. róčnicy zakónčenja Druheje swětoweje wójny planuje klub ruskich rockerow-motorskich „Nócne wjelki“ 6 000 kilometrow dołhu jězbu z Moskwy, hdźež 24. apryla startuja, po wjacorych krajach hač do Berlina, hdźež chcedźa 9. meje dojěć. Při tym budu tež něšto dnjow w Pólskej po puću.

Klub z něhdźe 5 000 čłonami ma wočiwidnje dobre zwiski k ruskemu prezidentej Wladimirej Putinej. Woni politiku Putina podpěruja a přizamknjenje połkupy Krim k Ruskej wuraznje witaja. Někotři­, kotřiž tež zwonkownje po přikładźe europskich rockerowych klubow dosć brutalnje wustupuja, su samo poboku proruskich separatistow na wu­chodźe Ukrainy wojowali.

110nica najstarša narodninarka

srjeda, 15. apryla 2015 spisane wot:

NAJSTARŠA wobydlerka Čěskeje je tele dny žohnowane 110. narodniny dožiwiła – Plzenjanka Marie Behenská. Zawěrno přewšo žadny jubilej woswjeći staruška doma w kruhu syły swójbnych a přiwuznych, ma dźě jako mać syna a dźowki horstku wnučkow, tři prawnučki a samo hižo dwaj praprawnučkaj. Hdyž wnučka Jindřiška Jicovovcá narodninarce přispomni, „wowka, swjećiš dźensa 110ćiny“, wopraša so ju ta zadźiwana „kak da je tole móžno?“. Z posměwkom dósta na to wotmołwu, „maš dobre geny“, piše nowina Mladá fronta dnes. Gratulować přišłoj běštaj tež starosta měšćanskeho dźěla Plzeň-Slovany a senator Lumír Aschenbrenner. Wšěch je jubilarka w přijomnym křesle sedźo witała. Rědku starobu docpěwši drje Marie Behenská hižo njewidźi, špatnje tež słyši a mało powěda. Njetrjeba pak łožo pasć a móže so z pomocu zepěry w bydlenju sama pohibować. Dźakowano swójbnym móže wona trajnje doma přebywać. Při jeje zastaranju podpěruje swójbnych hladarka z měšćanskeho zarjada socialnych słužbow. Kedźbyhódne wšak je, zo njewužiwa knjeni Behenská hač do dźensnišeho dnja žane lěki.

Strowše jědźe na postupje

štwórtk, 09. apryla 2015 spisane wot:

KNEDLIKI ze swinjacej pječenju a kisy­ka­łom – abo „vepřo-knedlo-zelo“, kaž Češa swojej daloko a šěroko drje najznaćišej a přisamom narodnej jědźi rěkaja – njejsu hižo čisło 1 na jědźnej karće. W zašłych pjeć lětach je dóšło k bjeze wšeho spomóžnej změnje do toho směra, zo požiwaja ludźo zaměrnišo lóše a strowše žiwidła. Tak jědźa husćišo rybu abo běłe mjaso a k tomu čerstwu zeleninu. Tež wo běrny hižo tak jara njerodźa kaž hišće před poł lětdźesatkom a faworizuja nětkole­ bóle łušćinowe płody chiba rajs. Časćišo zajimuja so tohorunja wo to, hač su so za jědźe kwalitne a čerstwe surowizny wužiwali. Tole wujewi so po medijach z programa FOOD, organizowaneho wot Europskeje unije. Za to su w Čěskej w přibližnje 700 hosćencach dopóznaća zběrali a na wšěch 8 500 ludźi so prašeli. W jědźernjach a hosćencach wobjeduje bjezmała 66 procentow wšěch čěskich dźěławych wobydlerjow. To je europski rekord, dźiwajo na to, zo wučinja tónle podźěl w druhich statach jeničce 40 procentow. Najebać to pak Češa wjace swinjaceho mjasa a mjenje zeleniny hač zapadni Europjenjo jědźa.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND