Resursu sej zmysłapołnje spřistupnić

póndźela, 20. februara 2023 spisane wot:
Drježdźanski kompetencny centrum za wobdźěłanje drjewa ma tuchwilu zajimawu a wuspěšnu wustajeńcu „Wšitko drjewo“ Wienskeho dźěćaceho muzeja ZOOM přihotowanu. Tam dóstanu dźěći mnohostronski dohlad do potenciala rosćaceho materiala. Tohorunja spřistupnja so jim spomóžne wobchadźenje z klimje přichilenej resursu drjewo. Drjewo je wšak njesměrnje mnohostronske. Tak hodźa so meble a domy twarić. Tohorunja su zakładny material na přikład za papjeru. Dale pak wužiwa so drjewo tež za produkciju energije a ćopłoty. Wšitke informacije k wustajeńcy a poskitkam su na internetnej stronje www.allesholz.de podate. Foto: Jürgen Männel

Camp hižo njeje

pjatk, 17. februara 2023 spisane wot:

Ottendorf-Okrilla (SN/mb). Policija je hižo wčera rozpušćenje protestneho campa w Łužničanskej holi zdokonjała. Popołdnju su policisća poslednju „wobsadźerku“ z terena wotwjedli, hdźež dźěłaćerjo statneho zawoda „Sakski lěs“ nětko štomy porubaja, zo by šćerkownja KBO na zakładźe zrěčenja z 90tych lět tu šćerk wudobywać móhła. Žona běše so w mobilnym nuzniku schowała, kotryž so mjez štomomaj na paleće znošowaše. Po informacijach policije njebu při zrumowanju campa nichtó zranjeny.

W Lipsku su so štyri jězdźidła zawoda „Sakski lěs“ wotpalili, wěcna škoda wučinja znajmjeńša sto tysac eurow. Policija tuka na zapalerstwo a njewuzamkuje zwisk z połdra lěta trajacym a nětko z policajskimi srědkami zakónčenym protestom we Łužničanskej holi. Krajny kriminalny zarjad je přepytowanje pada přewzał. W Drježdźanach su sympatizanća protesta fasadu a wokna běrowa Zelenych z parolemi pomórali – woni z tym zdźeržliwosć sakskeho zeleneho ministra za wobswět, Wolframa Günthera, w tutym rozestajenju kritizuja.

Ottendorf-Okrilla (SN/mb). Statny zawod „Sakski lěs“ je we Łužničanskej holi z porubanjom 7,5 hektarow lěsa započał. Wot wčerawšeho je tysac policistow z wjacorych zwjazkowych krajow w třoch změnach z rozpušćenjom protestneho campa přećiwo wudobywanju šćerka zaběranych. Dźens rano bě hišće třiceći „wobsadźerjow“ lěsa přitomnych, kaž Serbskim Nowinam na naprašowanje rěčnica policije, Katharina Korch, zdźěli. Mjeztym pak su dalši dobrowólnje teren wopušćili. Na naprašowanje našeho wječornika, čehodla trjebaš na kóždeho aktiwista 33 policistow, wona wotmołwi: Je hač do dźesać stotkow kóždy dźeń 24 hodźin w lěsu, wězo nic wšitke samsny čas, kotrež nimaja jenož demontažu domčkow na štomach, ale mjez druhim tež zahrodźenje tych 7,5 hektarow na starosći, kotrež chce „Sakski lěs“ hač do kónca měsaca na zakładźe zrěčenja z 90tych lět šćerkowni KBO Ottendorf-Okrilla bjez štomow přepodać. Předewzaće je w rukach horstki swójbow z Badensko-Württembergskeje, po informacijach Sakskich Nowin je towaršnik z najwjetšim podźělom „Dom Württembergska“, kiž słuša do němskeho wysokeho zemjanstwa.

Towaršnik Běłowodźanskeho předewzaća SPIEGELART Steffen Noack ma nowy špihel w rukomaj. W zawodźe, hdźež tajke ­wudźěłki nastawaja, z modernej techniku dźěłaja. W Běłej Wodźe zhladuja lětsa na 150lětnu tradiciju zhotowjenja škleńcy. W zwisku z jubilejom wotewrěja dźensa w tamnišim muzeju škleńcy nowu wosebitu wustajeńcu. Foto: pa/Paul Glaser

Maćeršćina na dźěle

pjatk, 10. februara 2023 spisane wot:
Ženje njezabudu serbske wodźenje na probu w tworni TDDK w Nadróznej Hrabowce. Strowił bě naš kruh cyle oficielnje nowy japanski šef, kiž je nam wobšěrnje rozkładł, zo je jim respekt napřećo etniskim mjeńšinam jara wažny. Jeho němski wicešef, kiž běžnje japansce rěči a serbsce wuknje, je stejnišćo koncerna mjeztym ­jako swětłownju žiweje serbšćiny wšědny dźeń na dźěłowym městnje profilował. Dwurěčne wudaće časopisa za sobudźěłaćerjow, serbske wodźenje, nětko społnomócnjena za serbske naležnosće a – štož je to najwažniše – stajne pozbudźenje ­Serbowkow a Serbow, mjez sobu při dźěle a w přestawce cyle samozrozumliwje swoju maćeršćinu nałožować. Budźmy sprawni: Telko samozrozumliwosće z prezencu serbskosće bychmy sej wot wšěch domoródnych, wosebje wězo tych ze serbskimi korjenjemi přeli. Bytostny efekt je rozšěrjenje našeho słowoskłada, štož ­móžachmy pola Serbow w TDDK live dožiwić. Marcel Brauman

Łužiski kruh wobsteji z 58 městow a gmejnow w Braniborskej a Sakskej. Krajej přesahowace zwjazkarstwo zastupuje zajimy regiona wot lěta 2016. Wo faciće lěta 2022 je Andreas Kirschke z Christinu Herntier rěčał. Wona je njestronska měšćanostka Grodka a rěčnica delnjołužiskich komunow we Łužiskim kruhu.

Knjeni Herntier, kak posudźujeće lěto 2022 za Łužiski kruh?

Sobudźěłaćerjo LEAG zamyleni

pjatk, 03. februara 2023 spisane wot:

Choćebuz (SN/at). Zwjazkowy hospodarski minister Robert Habeck (Zeleni) chce hač do lěta 2030 tež we Łužiskim rewěrje wudobywanje a zmilinjenje brunicy zakónčić. Nětko je wón njewočakowanu podpěru z prominentneho městna dóstał. W njedawnym telewizijnym interviewje je Torsten Kramer, nawoda předsydstwa Łužiskeje energije a milinarnje (LEAG), rjekł: „Móžu sej wězo předstajić, zo njeje LEAG w lěće 2033 wjace wot wuhla žiwa.“ Wuprajenje sobudźěłaćerjow LEAG znjeměrnja a zamyla. Wšako běža jamy a milinarnje tuchwilu na hranicy wukonitosće a předewzaće dyrbješe tysac dźěławych přidatnje přistajić, zo by produkcija wšudźe zaručena była.

Swoje słowa je Kramer na informaciskim zarjadowanju sobudźěłaćerjow wutoru rano w „Suhlskim klubowym domje“ w Čornej Pumpje wujasnił. Wón je za sebje ličił. Radźenje planow za Gigawattowu factory a rosćace płaćizny za CO2-certifikaty su wuchadźišća za to, zo je lěto 2033 mjenował. Kramer na zarjadowanju zdobom rjekny: „My jako LEAG k lětu 2038 jako kóncom wudobywanja ­a zmilinjenja brunicy stejimy.“

Krynhelecy (AK/SN). We wjesce Krynhelecy, kotraž Hamorskej gmejnje přisłuša, je so póndźelu wječor něhdźe 30 wobydlerjow na dźěłarničce do přichoda wobdźěliło. Iniciator běše wjesnjanosta Hendryk Balko (Hamorske wolerske zjednoćenstwo). Před třomi lětami přebywaše wón we wsy Altgottern w Durinskej. Tam zezna wot gmejny a wobydlerjow realizowany projekt 24-hodźinskeho regionalneho předawanišća. „Podobne chcychmy w našim gmejnskim dźělu Rychwałd tež zwoprawdźić. Ideja pak zwrěšći na falowacych spěchowanskich srědkach,“ wón dźěłarničku wotewrě.

To wšitkim pomha

srjeda, 01. februara 2023 spisane wot:
Štyri łužiske UNESCO-městna a imaterielne kulturne namrěwstwo Serbow tworja zakład za zhromadny projekt w změnje strukturow UNESCO 5. Titl projekta pokazuje na kubłanje jako zwjazowacy zakład wobdźělenych zarjadnišćow. Biosferowymaj rezerwatomaj Hornjołužiska hola a haty a Błóta, Mužakowskemu parkej abo geoparkej Mužakowski zahork skići spočatk lěta zahajene předewzaće składnosć, serbske kulturne namrěwstwo jako pozadk za skutkowanje w swójskim wobłuku sobu wotbłyšćować. Tak móhli sej wopytowarjo regiona, ale runje tak tež Łužičenjo sami hišće lěpje wuwědomić, što před swojimi durjemi maja: Rjanu, wjelestronsku krajinu, kotruž škitać so na kóždy pak wudani. Kaž hižo tak husto w dotalnym procesu změny strukturow, je iniciatiwa z Braniborskeje wuchadźała. Prěnje wuslědki maja hižo lětsa předležeć. Serbska strona je dobyćerka projekta. Jeje wobsahi hromadźe z tamnymi specifiskimi šěrja. To wšitkim pomha. Axel Arlt

„Bjez lawgi by moje mydło jěsć móhł“

srjeda, 01. februara 2023 spisane wot:

Na wopyće w Bórkowskej mydłowej manufakturje

Bórkowy. Bjezposrědnje při hranicy mjez Radušom a Bórkowami – štož běše jónu hranica mjez Sakskej a Pruskej – je w prěnim rynku mała mydłownja zaměstnjena. Mydłarka (Seifensiederin) Anja Held je sej tam loni w aprylu són spjelniła. Tehdy w Tupcu (Teupitz) bydlaca, bě zhromadnje ze swojim mandźelskim za změnu pytała, powołansce, ale tež bydlenje nastupajo. Kaž to w žiwjenju tak je, je připad druhdy wosud: Lěta 1875 twarjeny bydlenski dom z pódlanskim twarjenjom bě w Bórkowach na předań. „Wšitko bě trochu stare a saněrowanja potrěbne, namaj pak zdobom nadawk – najskerje hišće na wjele lět“, zhladuje Anja Held na lěto 2015, jako sej dom kupi. Dom při baćonjacym hnězdźe dósta módru barbu, tak wón napadnje a je něšto za wóčko. Nimo jěducy kolesowarjo wuhladuja tam tafličku z wotewrjenskimi časami mydłoweje manufaktury.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo