W Choćebuzu abibal swjećili

póndźela, 03. junija 2019 spisane wot:
Absolwenća Choćebuskeho gymnazija Wjercha Pücklera su sobotu w Choćebuskich wikowych halach abibal woswjećili. Cyłkownje 73 maturantow zaćahny na žurlu, hdźež jich něhdźe 500 swójbnych wočakowaše. Mjez lětušimi wotchadnikami su třo ze znamku „1,0“ wobstali. Po oficialnym dźělu předstajichu maturanća widejo, kotryž­ běchu sami nahrawali. W nim zwobraznjeja we wobłuku kulturneho projekta swój dwanaće lět trajacy šulski čas, za čož wužiwachu srědki dźiwadła, molerstwa, fotografije, klankodźiwadła a hudźby. Wo dobru naladu we wikowych halach při Měšćanskim­ kole staraštej so dwě diskotece. Foto: Michael Helbig

Budyšin (SN/MiR). Awdioguide „Nastajej wuši!“ w Budyskim Serbskim muzeju měri so wosebje na dźěći w šulskej starobje. Runje tak młodostni a starši wopytowarjo składnosć wužiwaja, sej na te wašnje wustajenišćo wotkryć. Srjedu móžachu šulerjo 6. a 8. lětnika Zgorzelecskeje šule z mjenom Tučel nazhonić, kak wodźenje ze słuchatkami po muzeju skutkuje. Wšako maja w Budyšinje tež pólskorěčnu wersiju awdioguida. Tak móža nětko přiběrajcy wopytowarjo z Pólskeje wo zažnym zasydlenju Łužicy słyšeć, runje tak kaž wo načasnym wuměłskim tworjenju. „Nawodnica muzeja Christina Boguszowa je spěchowanske srědki za to wobstarała, zo su awdioguide do pólšćiny přełožić a nahrawać móhli. Hewak předleži wón hišće hornjoserbsce, němsce a jendźelsce. Šulerjow, kotřiž su pólskorěčne teksty nahrawali, bě wona w Zgorzelecu namakała“, rozłožuje zamołwita za kulturne spo­srědkowanje a zjawnostne dźěło w Serbskim muzeju Mónika Ošikowa. W Symankec filmowym studiju w Budyšinje su třo šulerjo a dwaj dorosćenaj w aprylu teksty natočili.

Přećiwo pokradnjenemu přichodej

póndźela, 27. meje 2019 spisane wot:

Budyšin (CS/SN). W Budyskim nutřkownym měsće běchu pjatk popołdnju mnohe hłosy słyšeć. Něhdźe 400 ludźi je tu na prěnjej demonstraciji Fridays for future stajnje a zaso wołało: „Smy tu, smy wótře, dokelž nam wy naš přichod rubiće.“ Předewšěm młodźi ludźo postupowachu w ćahu po Schillerowych zelenišćach dale přez Póstowe naměsto, Karla Marxowu, Žitne wiki a Serbsku hasu hač na Hłowne torhošćo. Tam běchu słyšeć wjacore narěče. Mjez druhim rěčeše Katja Hrjehorjec, šulerka 12. lětnika Budyskeho Serbskeho gymnazija. Wona je čłonka Młodych Lěwicarjow a iniciatiwu Šwedowki Grety Thunberg podpěruje. „Dyrbimy na změnu klimy skedźbnić a zamołwitych nuzować, zo skónčnje jednaja“, wona wuzběhny. Plakaty, kotrež Katja a dalši něhdźe dwacećo gymnaziasća sobu njesechu, běchu woni we wučbje wuměłskeho kubłanja zhotowili. Hesła běchu połne fantazije a koncentrowachu so na bytostne, kaž „Žadyn lět mudry njeje“ abo „Něhdy bě ryba do plasty zawalena, dźensa je plasta w rybje“. K wobdźělnikam słušachu dale šulerjo a šulerki Schilleroweho a Melanchthonoweho gymnazija kaž tež Goethoweho z Biskopic.

Z hosćom RCW a Domowiny

štwórtk, 23. meje 2019 spisane wot:

Budyšin (SN). Dwaceći wobdźělnikow z dwanaće wšelakich krajow je so wčera w Rěčnym centrumje WITAJ a w Domowinskim zarjedźe wobhoniło wo połoženju Serbow, wo jich rěči a prócowanjach, hornjo- a delnjoserbšćinu wšědnje nałožować a zakótwić. Hosćo přebywaja tuchwilu na přeprošenje Goethoweho instituta w Němskej. Nawodnica dr. Beata Brězanowa a wědomostnej sobudźěłaćerce RCW Jadwiga Kaulfürstowa a Manuela Smolina su jim serbskorěčne kubłanje w dźěćacych dnjowych přebywanišćach a šulach Hornjeje a Delnjeje Łužicy rozłožili. Runje tak předstajichu dźěławosć a wšelake wudźěłki RCW. W rozmołwje z wobdźělnikami, kotřiž wuwučuja přisłušnikow němskeje narodneje mjeńšiny we wšelakich krajach, wuměnjachu sej mysle wosebje tež k standardam resp. ke kwalitnemu managementej we wobłuku bilingualneje wučby. Zhro­ma­dne dźěło mjez Rěčnym centrumom WITAJ, kaž zarjadnišćo zdźěla, a Goethowym institutom w druhich krajach chcedźa tež w přichodźe dale wjesć.

Stawk za klimu nětko w Budyšinje

srjeda, 22. meje 2019 spisane wot:

Něšto dlěje hač třištwórć lěta tomu je, zo bě Šwedowka Greta Thunberg loni 20. awgusta prěni króć před twarjenjom Šwedskeho rajchstaga za lěpšu klimu stawkowała.

Budyšin (SN/MiR). Zajutřišim, pjatk, chcedźa nětko w Budyšinje šulerjo prěni króć přikład 16lětneje Grety sćěhować a stawkować. Akcija je zapřijata do globalneho klimoweho stawka k wólbam Europskeho parlamenta. Budyska městna skupina Fridays-for-future chce zhromadnje z wobdźělnikami stawka na to pokazać, zo ma so politika hibać, chcedźa-li nětko rozsudźacy swět přichodnym generacijam zachować.

Namjety zběrali

srjeda, 22. meje 2019 spisane wot:
Choćebuz (AnK/SN/MiR). 21 wučerkow a wučerjow z 13 šulow Choćebuskeho regiona je so zaběrało z eksternej ewaluaciju serbskich poskitkow w primarnym, to rěka zakładošulskim schodźenku wot lěta 2015 do 2017 w Braniborskej. Na njedawnu cyłodnjowsku dźěłarničku běštej Statny šulski zarjad Choćebuz a tamniše Dźěłanišćo za serbske kubłanske wuwiwanje (ABC) přeprosyłoj. W rumnosćach šulskeho zarjada roz­jimachu přitomni w skupinach prašenje, kak aktualnu situaciju wučby delnjoserbšćiny polěpšić. Poćahowachu so při tym na pozitiwne nazhonjenja a perspektiwy serbskorěčneho kubłanja na primarnych šulach. Wobdźělnicy zběrachu tuž namjety za wuwučowanje. Na dalši dźěl dźěłarnički bě ABC přeprosyło dr. Fabiana Kaulfürsta z Choćebuskeho Serbskeho instituta. Wón rozjasni přitomnym najnowšu prawopisnu reformu. Přikład za to je wužiwanje mjechkeho pismika „ŕ“ w delnjoserbšćinje, kotryž pisa so zaso tež wosrjedź słowa wotpowědnje prawemu wurjekowanju a po tradiciji.

Poskitk nětko wužiwać

wutora, 21. meje 2019 spisane wot:
Z rjadowanjom wo lěkarskim přepytowanju šulskich nowačkow su zajimcy dlěši čas trjebali, prjedy hač su so zhromadnje wuradźowali. Na kóncu je dojednanje wušło na dobro serbskich předšulskich dźěći. Dyrbja-li wone na přepytowanje, móža wotnětka bjez někajkich wobmyslenjow z lěkarjom abo lěkarku serbsce rěčeć, kiž drje jim zawěsće jeno zrědka serbsce wotmołwi. Za to pak ma přełožowarja poboku. Ale tež starši sami móža rěčny posrědkowar być. Hač tale njewšědnosć předšulske dźěći přeswědča? Ja mam tele postupowanje za wotkryće noweho wobłuka rěčneje komunikacije za naše dźěći a zdobom za nowy serbskorěčny rum. Nětko jenož hišće na staršich zaleži sej poskitk zbližić a jón wužiwać. Woni njedyrbjeli so bojeć na přizjewjenski formular napisać, zo bychu přepytowanski termin rady ze serbskorěčnym přewodom měli. Skerje měli sej wosebitu zamóžnosć swojich dźěći wuwědomić. MilenkaRječcyna

Erasmusowy program w Mělníku

pjatk, 17. meje 2019 spisane wot:
Skupina šulerjow Ralbičanskeje wyšeje šule přebywa we wobłuku spěchowanskeho programa Europskeje unije Erasmus hač do jutřišeho w čěskim Mělníku. Dźesać holcow a hólcow 6., 7. a 8. lětnika zaběraše so cyły tydźeń we wuměnje z čěskimi šulerjemi a ze šulerjemi srjedźosłowakskeho Zvolena ze wšelakimi eksperimentami wokoło­ temy woda. Powučne, zajimawe a wočerstwjace běchu ekskursije do wodoweje a jadroweje milinarnje runje tak kaž rafting při „aprylskim wjedrje“ po Wołtawje wot Noveho Broda do Českeho Krumlova. W oktobrje přewjedu druhi dźěl projekta w Zvolenje a klětu dalši w Ralbicach. Foto: Julija Serbinec

Budyski Serbski muzej chce z wosebitej wustajeńcu na dźeń wotewrjeneho muze­ja wabić. Za to su muzejownicy hłuboko w archiwach ryli a dotal nje­widźane wosebitostki wupytali.

Budyšin (SN/MiR). Zapřijaty do Mjezy­narodneho dnja muzejow budźe z poskitkom na jedyn dźeń tež Budyski Serbski muzej. Zastup do zarjadnišćow za poskitk, wotměwacy so po cyłym swěće, je darmotny. „Smy sej za njedźelu, 19. meje, wupytali twórby Budyskich serbskich gymnaziastow“, praji zamołwita za po­srědkowanje kultury a zjawnostne dźěło w muzeju Mónika Ošikowa. „Wjetšinu dźěłow běchmy hižo před dlěšim časom za naš archiw nakupili, dalše su hakle njedawno nastali, a muzej dósta je jako požčonki. Pokazali pak je dotal njejsmy.“

Michaela Koschak je připowědźerka wjedra za telewiziju MDR. Na přeprošenje Friedricha Ebertoweje załožby debatowaše wona njedawno w Budyskim Dźiwadle na hrodźe z wulce zajimowanym publikumom.

Budyšin (CS/SN). W srjedźišću diskusije steješe prašenje, z kotreje přičiny měli nětko aktiwity wuwiwać, zo bychmy woćoplenju zemje zadźěwali. Kaž Michaela Koschak rjekny, stej klima a wjedro chaotiski system, a njeje móžno rjec, kak so wonej přichodne 30 do 40 lět dale wuwijetej. Fakt je, zo temperatury wobstajnje stupaja, specielnje w zašłych 40 lětach. Klima drje je so přeco hižo měnjała, wot lěta 1880 pak, potajkim wot časa industrializacije, stawa so to ekstremnje spěšnje. Klimowa změna ma pozitiwne efekty, negatiwne pak přewažuja. Moderatorka mjenowaše najwažniše faktory wobwliwowanja změny klimy. „Su to rozrost wobydlerstwa, wužiwanje fosilnych tepiwow a zničenje tropowych lěsow. Połojca wobydlerstwa swěta rajs zakładnje za zežiwjenje wužiwa, štož sylny wustork metana wuskutkuje.“

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo