Zběrka hrónčkowza wšědny dźeń

pjatk, 21. awgusta 2020 spisane wot:

Ludowe nakładnistwo Domowina poskića tučasnje we wšelakich předawarnjach pisane wudaće „Dźesać mojich porsćikow“. Kniha za 9,90 eurow je zestajenka Lydije Maćijoweje. Mjeno awtorki błyšći so prěni raz na wobalce nowostki. Z jeje pomocu nasta wulkotny wuběr hrow, hrónčkow a wuličenkow. Našła bě je w pěstowarnjach, we wobłuku maćernych kružkow abo při naprašowanjach w přiwuznistwje a přećelstwje. Na cyłkownje 21 stronach předstajene su moderne kaž tež hižo staroznate linki kaž „Myška běži dźěrku pytać“ za ćěšenki, małe dźěći a wězo tež za wšěch druhich zajimcow. Někotrym budźe te abo tamne hrónčko z němčiny znate, kaž na přikład klasikar „Himplašk a pimplašk“. Lóštne hrónčka wabja do zhromadneje zabawy a pohibowanja: porsćiki, humpawa – wšitko je prašane. Tak njejedna so tónkróć wo ryzy předčitanski eksemplar.

Moler měrnych městnow přirody

pjatk, 21. awgusta 2020 spisane wot:

Pokazuja 74 jónkrótnych akwarelow molerja Carla Graeba wo Mužakowskim parku

Železny pućnik pokazuje do směra na Zhorjelc a Budyšin. Po zdaću steješe tón njedaloko dźensnišeho železniskeho mosta na juhu Mužakowa. Na čole debitaj jón symbolej króna a law princa Friedricha von Oranien-Nassau. Princ Friedrich Nižozemskeje bě wot lěta 1846 do 1881 wobsedźer stawneho knjejstwa Mužakow z parkom a hrodom. Před pućnikom bachtaja tři žony w swjedźenskej Mužakowskej drasće po lětnim zliwku. Motiw je jedyn ze 74 akwarelow „Mužakowskich pohladow“ molerja architektury jewišćow, dekoracijow a krajiny Carla Graeba (1816–1884), kotrež su hač do 31. oktobra we wosebitej wustajeńcy Noweho Mužakowskeho hrodu „Něžna lochkosć barbow“ widźeć.

Kaž připadnje tež Serbowki zapopadnył

Drohoćinka bibliskich citatow

pjatk, 21. awgusta 2020 spisane wot:

Něhdźe dwanaće centimetrow wulka knižka „Słoty Schaz-Kaschcżik Tych Božich Džecži Kotrychż Schaz Wnjebjeßachje“ wuńdźe 1737 jako přełožk jara rozšěrjeneho „Güldene Schaz-Kästlein der Kinder Gottes“ (1. nakład 1718). Wudał bě němsku knižku Karl Heinrich Bogatzki, ze Šleskeje pochadźacy dušepastyr Hallesko-pietistiskeho razu a awtor wjacorych pozbudźacych spisow.

W tutej kolum­nje powědaja štyrjo redakciji SN znaći mjezynarodni awtorojo, wotměnjacy so pod pseudonymom „prof. Wink“, jónu wob měsac wo swojich­ nazhonjenjach a dožiwjenjach we wobłuku zetkanja kulturow, identitow, rěčow a narodnych­ mjeńšin.

Bě december 2007. Prof. Wink bě w Africe, na južnej kromje Sahary, konkretnje w Nigeru. Wot słónca zapleńčene město Ayourou bě na dnju wikow z ludźimi přepjelnjene. Žony rozšěrjachu swoje stejnišća a wikowachu z drjewom a pisanymi matami. Pódla nich prezentowachu rjemjeslnicy, kotrychž mjenowachu kowarjow, swoje błyšćace metalowe wudźěłki.

Zazběh to traš wulkotneho dnja.

Slubej dodźensa swěrny wostał

pjatk, 24. julija 2020 spisane wot:

28. julija 1970 pisach swojej přećelce a pozdźišej mandźelskej, zo sym so „wčera wječor“ w Chrósćicach pola hosćićela Ludwika Nowaka z Alfonsom Frenclom z Róžanta, Jurjom Mahrom z Budyšina, Jurjom Wałdu z Pěskec a – nic naposledk – z Alfonsom Wićazom zetkał. A w lisće z Noweje Wjeski do Erfurta dodach, štož smy sej na „tradicionelnej bjesadźe šěsć serbskich studentow“ slubili: „Kóždy z nas budźe přeco a wšudźe pomhać serbsku rěč zdźeržeć a rozšěrjeć, njech přińdźe, štož chce.“

Za swobodu awtorow rukował

pjatk, 24. julija 2020 spisane wot:

Dalokož wěm, běše kritiska přiłoha „Noweje doby“ z titlom „Wuměłstwo a literatura“ (pozdźišo rěkaše wona „Kultura & wuměłstwo“) tež ideja Alfonsa Wićaza. A hdyž sym ju we 80tych lětach samostatnje čitać móhł, da bórze zwěsćich, zo mějachu jeje awtorojo wjetše swobody hač recensenća a rozprawjerjo němskorěčnych nowin NDR. Woprawdźe: W nimale 200 kolumnach rjadu „Zboka widźane“ stej mi jenož dwě sadźe šmórnyli: jako wopyta kardinal Meisner jónu serbskich křižerjow. Hewak njeeksistowaše w kulturnym wobłuku žanažkuli censura ze stron redakcije.

Alfonsa Wićazowy poměr k nam hóstnym pisarjam bě nimo toho stajnje sprawny a spušćomny, do přewróta kaž po nim. A jeho wobšěrne, hłuboko sahace portrety wo wědomostnikach, spisowa­ćelach abo dalšej prominency njebych w přichodźe na žadyn pad parować chcył. Ad multos annos! Dietrich Šołta

Žórło optimizma

pjatk, 24. julija 2020 spisane wot:

Luby Alfonso,

hladajo na protyku widźu, zo sy zaso dalši kusk wot zelenych do zezrawjenych lět poskočił. Dopominam so, kak je Twoja energija do mojej mysli zastupowała a mje přeco do noweho dźěła za Serbske Nowiny a wšelake dalše naležnosće za Serbow alarměrowała. Nimale kóždy raz běše to wokomik, hdyž mějach wjele druheho dźěła. Nažel (abo skerje na zbožo) je Twoja naležnosć přeco nad mojimi planami dobyła. Dyrbju sprawnje rjec, zo bě to tež husto w mojim zajimje. Wobdźiwowach Twój nowinarski talent, na přikład Twoje artikle w přiłoze SN Kultura & Wuměłstwo. A nic naposledk imponuje mi Waju luby poćah z mandźelskej Wóršu. Tajki přikład je za mnje žórło optimizma.

K narodninam přeje Ći krutu strowotu Milan Hrabal

Smy zbožowni jeho za přećela měć

pjatk, 24. julija 2020 spisane wot:

Wo přećelu pisać je přeco rjany, přiwšěm žadyn lochki nadawk – wosebje, hdyž so wo wosobu zjawneho žiwjenja jedna. Nimo toho chceš telko dobrych fasetow kaž móžno wopisać, a to bjez podhladneje wysokeje retoriki. Měnju, zo móže kóždy, kiž je z Alfonsom Wićazom spřećeleny, so do zbožownych ludźi zarjadować. My znajmjeńša smy zbožowni, zo je wón hižo wjele lět dobry a sprawny přećel našeho Zwjazka ruskorěčnych awtorkow a awtorow Němskeje (SLoG). Často smy jeho empatiju a optimizm pytnyli, jeho entuziazm a wotewrjenosć dožiwili. Wjacore razy běchmoj z Borisom Samjatinom z hosćom na Mjezynarodnych swjedźenjach serbskeje poezije w Budyšinje.

Ma žiłku, kontakty nawjazać

pjatk, 24. julija 2020 spisane wot:

Z wulkim kwěćelom dźaka gratuluje Zwjazk serbskich wuměłcow swojemu wjele lět aktiwnemu čłonej a sobustawej předsydstwa a nade wšo wobdarjenemu a njesprócnemu organizatorej Alfonsej Wićazej.

Mnohe zarjadowanja našeho zwjazka w zańdźenych třoch lětdźesatkach njebychu bjez jeho njesebičneho angažementa móžne byli. Alfons Wićaz ma wony talent, tu přinarodźenu žiłku, kontakty mjez ludźimi nawjazać, jich za wosebite přede­wzaća zahorić a wuměłske projekty hač k wuspěchej wjesć.

Hižo jako młody hólčec sym jeho dožiwił, hdyž běch w prózdninskim lěhwje „Płomjenja“ kónc 60tych lět. Na Minakałskim hrodźe čakachu na nas wšědnje nowe dyrdomdejstwa, hač w hrodowym parku, na sportnišću abo hdyž pěškowachmy na słónčnych dnjach zhromadnje do bliskich Minakałskich hatow, zo bychmy so tam kupali. Alfons Wićaz bě bobriji serbskich dźěći pomocnik, měješe stajnje pryzle we hłowje a runje tak wotewrjene wucho za naše małe starosće.

Přećeljo, kolegojo a towaršojo gratuluja žurnalistej, publicistej a čłonej Zwjazka serbskich wuměłcow Alfonsej Wićazej

Alfons Wićaz organizowaše z pomocu tehdyšeho wulkopósłanca Ruskeje federacije Wladimira Michajlowiča Grinina (napr.) za Zwjazk serbskich wuměłcow w meji 2013 w Moskwje Dny serbskeje kultury, kotrež su so w nowembrje samsneho lěta w Berlinskim pósłanstwje Ruskeje federacije wuspěšnje zakónčili. 15. apryla 2016 je w Berlinskim pósłan­stwje wjace hač 400 Serbow, Němcow a Rusow dožiwiło prapremjeru Stalingradskeje sinfonije serbskeho komponista Hinca Roja. Foto: SN/Maćij Bulank

Alfons Wićaz organizowaše z pomocu tehdyšeho wulkopósłanca Ruskeje federacije Wladimira Michajlowiča Grinina (napr.) za Zwjazk serbskich wuměłcow w meji 2013 w Moskwje Dny serbskeje kultury, kotrež su so w nowembrje samsneho lěta w Berlinskim pósłanstwje Ruskeje federacije wuspěšnje zakónčili. 15. apryla 2016 je w samsnym domje wjace hač 400 Serbow, Němcow a Rusow dožiwiło prapremjeru Stalingradskeje sinfonije serbskeho komponista Hinca Roja.

Foto: SN/Maćij Bulank

nawěšk

nowostki LND