Wobrazy Serbowkiwustajene

pjatk, 23. nowembera 2018 spisane wot:

Serbam je Dorothea Šołćina z Budyšina jako spisowaćelka a wuběrna debjerka jutrownych jejkow znata. Zamóže pak tež wulkotne wobrazy molować. To pokazuje wona ze šěsć wobrazami we wustajeńcy, kotraž bu składnostnje 25lětneho wobstaća molerskeje dźěłarnje a „Mal-Café“ dekoraciskeje molerki Kerstiny Roscher na Budyskej hrodowej hasy 7. awgusta w foyeru Zhorjelskeho financneho zarjada wotewrjena. 38 twórbow wjacorych lajskich molerjow tam wustajejeja. Předstajeja krajiny, motiwy z hornjołužiskich městow, ćišna a ludźi. Bohužel pak mjena lajskich wuměłcow podate njejsu.

Daloko za mjezami Łužicy znata je Gertrud Wincarjowa. Wona běše za čas NDR a po politiskim přewróće 17 lět wjesnjanostka Čorneho Chołmca, po tym wosom lět z wjesnej předstejićelku a předsydku serbskeje přirady Wojerec. Hišće znaćiša pak je jako załožićelka Krabatoweho towarstwa, spěchowarka serbskich tradicijow, hibićiwa a wuspěšna iniciatorka nastaća Krabatoweho młyna. Powědanje Wincarjoweje a dalšich Čornochołmčankow wo njej spisa Gabriele Kohlmann 104stronskeje němskorěčneje knižki „Dźiwje lěta Gertrud Wincarjoweje ...“, kotraž je lětsa wušła.

Babylěćo

pjatk, 23. nowembera 2018 spisane wot:

Křesćan Handrik

ležo w židźanym saku pawka

mje miły wětřik złaha koleba

nad nosom wisace žołdźiki

so mi šibale směja

lóštnje hrabnu za nimi a

padnu znak do móško-mjechkeho

wrjosa pod wulki hrib

kołowokoło mje lute kurjatka

kiž němje do so chichotaja

mjeztym zo pilne pawki nade mnu

njemylene nowe pawčiny pletu

Jutrowna woda na wójnje wina

pjatk, 23. nowembera 2018 spisane wot:

Łužica w inscenaciji „Sergej“ srjedźišćo mjezynarodneho konflikta

Dohromady 420 wopytowarjow je sej na cyłkownje dźewjeć předstajenjach hornjoserbsku inscenaciju Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła „Sergej“ wobhladało. W „humoresce ze zańdźeneho a dźensnišeho­ časa“, kaž awtor Jurij Koch swój kruch sam mjenuje, zwažištaj so Haškec mandźelskaj Regina a Werner (Petra-Marija Bulankec-Wencelowa a Jan Mikan) na zakładźe za sensaciju młodźaceje so nowinskeje rozprawy wo pječa z rowa stanjenym ruskim carom Iwanom Hroznym na eksperiment. Jeno z mocu ducha chcetaj wěstu wosobinu k sebi zwołać. Njejapcy zjewi so sowjetski seržant Sergej (Jurij Šiman), kiž bě minjene 25 lět w tajnym bunkru njedaloko Hornjeho Wujězda žiwy. Jeho wućek chowa tójšto zajimawostkow – a po spočatnym šoku a z někotrejžkuli škleńčku palenca je sej trójka spěšnje přezjedna tele pokłady zwičnić. Jako pak Sergej Haškec dźowku Silku (Katka Pöpelec) zeznaje, do kotrejež je so tež přetřasowaty rym pěstowacy wjesny pólcaj Erhard (Torsten Schlosser) zahladał, počinaja dawno zabyte podawki idylku zamućić.

Kak sprawnje dźělić?

pjatk, 23. nowembera 2018 spisane wot:

Žort wo mandźelskimaj: Na blidźe steji pónoj z rjenje wopječenymaj kruchomaj mjasa; jedyn je wulki, tamny małki. Muž bjerje sej wulki čwak. Žona jemu nahrabnosć porokuje: „Ja na twojim městnje bych sej skromnje mjeńši kruch wzała.“ Na to wón: „Što ha chceš? Ty jón tola maš!“

„Kral prěni bjerje.“, wě serbske přisłowo. Kak sej Hornjo- a Delnjoserbja dźěla? Před něšto lětami je tute prašenje Forum Delnja Łužica stajił. Diskusija w Serbskim domje w Choćebuzu je so po nješwarnym hroženju z Budyskeho Serbskeho domu zakónčiła. Dźěše wo próstwu, třećinu srědkow resp. wukonow institucijow na dobro delnjoserbskich potrjebow nałožić. Z reakcije sej z Budyšina wučitach, zo Delnja Łužica mjenje hač třećinu dóstawa, hewak dźě móhli tehdy ličby podać.

Kak pak tomu, zo třećinu? Wuchadźejo z njespušćomneje ličby, zo je pječa 40 000 Hornich Serbow a 20 000 Delnich Serbow, so wšo awtomatisce na poměr dwě třećinje a jedna třećina dźěli. Wot doma jenož znaju, zo smój – bratr z bratrom – na połojcu dźěliłoj: Jedyn dźěli, tamny prěni bjerje. Kóždy je so tuž zwoprědka wo sprawnosć prócował.

Přeprošenje do swěta fantazije

pjatk, 23. nowembera 2018 spisane wot:

Mysle k dźěćacej knize „Kuzło dejmantneje soniny“

Mystiske stworjenja maja přeco něšto potajneho, wabjaceho, a wosebje dźěći su tuž přeprošene do swěta, w kotrymž so fantazija a najwšelakoriše rjane předstawy jednotliwcej njezakazuja.

Pohlad do knižneje protyki Bórkowskeho­ domizniskeho towarstwa­

Na wopyće pola organista Chrystofa Mikławška w Serbskich Pazlicach

Kralownu instrumentow wobknježić je wulki dar. Dobry interpret zamóže přez nju ludźom do duše rěčeć, jich emocionalnje pozbudźeć a sensibilizować. Serbske katolske a ewangelske wosa­dy smědźa zbožowne być, zo maja wuběrnych organistow, kotřiž su sej na hudźbnej šuli a w priwatnym wukubłanju přiswojili hraće na krasnje klinčacym instrumenće.

Mjez tymi, kotřiž zamóža jako interpreća technisce a sensibelnje hudźbu pišće­low kemšerjam a připosłucharjam do wutroby rěčeć dać, je bórze 35lětny Chrystof Mikławšk ze Serbskich Pazlic. W dźěłarni jeho rjaneho, nowonatwarjeneho swójbneho domu hnydom začuwaš, zo je młodemu Serbej a nanej třoch dźěći – dźewjećlětneje Heleny, sydom­lětneje Luizy a dwulětneho Gabriela – hudźenje jara wažny žiwjenski eliksěr. Tutón zaćišć zwuraznjeja tam tři keyboardy, na blidźe ležace noty, při blidźe stejacy akordeon, na kamorje tačele a tačelak.

Wustajeja wuměłske twórby Wórše­ Lanzyneje w Budyskej SKI

Lědma druhi wuměłc abo druha wuměłča je před lětdźesatkami serbske tworjace wuměłstwo tak wobwliwowała a k serbskemu wuměłskemu kubłu přinošowała kaž Wórša Lanzyna. Wona je našu este­tiku wšědneho dnja sobu na načasny niwow­ zběhnyła.

Wórša Lanzyna je po studiju na Wy­sokej šuli za nałožowane wuměłstwo w Praze a naslědnje na Wysokej šuli za grafiku a knižne wuměłstwo w Lipsku wot 1956 do 1962 w Ludowym nakładnistwje Domowina serbske knihi wu­hotowała a po tym jako swobodnje skutkowaca wuměłča, zwjetša hromadźe ze swojim mandźelskim Steffenom Langu, tworiła, a to w Kole serbskich tworjacych wuměłcow.

Budyska Serbska kulturna informacija (SKI) je srjedź septembra składnostnje jeje­ 90. narodnin wustajeńcu wotewrěła, za čož sej dźak zasłuža. A čłowjek so dźiwa, zo njejstej so w Budyšinje muzej abo ga­le­rija namakałoj a so tworjenju wuměłče Lanzyneje składnostnje jubileja wote­wrěłoj. (K 75ćinam w Njeswačidle a k 80ćinam w Serbskim muzeju w Choćebuzu bě to hinak.)

Rozmołwa ze serbiskimaj basnikomaj na Budyskej nocy poezije

Na Budyskej nocy poezije, na kotruž je tu­dyše turistiske towarstwo 18 basnikow składnostnje staroměšćanskeho festiwala přeprosyło, běštaj tež serbiskaj basnikaj Ljubiša Simić z Frankobroda nad Mohanom a Slavomir Gvozdenović ze serbiskeje mjeńšiny w rumunskim měsće Timişoara. Wonaj wustu­pištaj w Starej wodarni. Čitanje moderěrowaše basnik Peter Gehrisch z Drježdźan. Wón je tež basnje Slavomira Gvozdenovića do němčiny přełožił. Alfons Wićaz je so po zarjadowanju ze ser­biskimaj basnikomaj rozmołwjał.

Knježe Gvozdenovićo, byšće so našemu čitar­stwu krótko předstajił?

S. Gvozdenović: Sym basnik serbi­ske­je mjeńšiny w Rumunskej. Narodźich so na lěwej stronje Dunaja. Dźěłam jako profesor za serbisku rěč a literaturu na Za­padnej uniwersiće w rumunskim měsće­ Timişoara. Běch wot 1992 hač do 2008 zapósłanc w rumunskim parlamenće, w kotrymž zastupowach zajimy našeje serbiskeje mjeńšiny.

Što su hłowne temy Wašeho basniskeho tworjenja?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbski komponist, hudźbnik a spěwar Měrćin Weclich je minjenu sobotu a njedźelu w Budyskim Kamjentnym domje přewšo wuspěšnje koncertował. Přeprosył bě sej za to mnohimi hosći kaž tež młodych talentow, kotřiž z nim zhromadnje na jewišću publikum zaho
  • Měrćin Weclich a Serbski młodźinski oktet - Martin Wetzlich und das Sorbische Jugendoktett
  • Měrćin Weclich a dźěćaca spěwna skupina Šumlabrum - Martin Wetzlich und die sorbischer Kindergesangsgruppe Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Měrćin Weclich a młody hudźbnik Chrystof Mikławšk (wotprawa) – Martin Wetzlich und Christoph Mikwauschk (von rechts)
  • Jamila Hórnikec - Jamila Hornig
  • Matteo Hórnik - Matteo Hornig
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudwor – Tänzerinnen und Tänzer des Sorbischen Folkloreensembles Wudwor
  • Live-hudźba je najlěpša - Live-Musik ist die allerbeste
  • Walentin Bjedrich při pianje - Valentin Bedrich am Piano
  • Kapała pod nawodom Malty Rogackeho (2. wotprawa) je live hudźiła - Malte Rogacki (2. von rechts) und Band spielten live
  • Měrćin Weclich a Měrko Brankačk (wotlěwa) – Martin Wetzlich und Mirko Brankatschk (von links)
  • Poradźenej kocnertaj - Zwei wirklich gelungene Konzerte

nowostki LND