Krótkopowěsće (08.09.15)

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Nowe třělby za wójsko

Berlin. Standardna mašinska třělba Zwjazkoweje wobory G36 budźe wumustrowana. Za nju chcedźa nowu bróń wobstarać, zakitowanska ministerka Ursula von der Leyen (CDU) dźensa po rozmołwje z wojerskim nawodnistwom wójska w Berlinje připowědźi. Po 20 lětach chcedźa „nowu generaciju třělbow“ zasadźić. Nadawk za to ma so wupisać.

Hospodarstwo spěšnišo rosće

Luxemburg. Hospodarstwo krajow europasma­ je so prěnje poł lěta lěpje wuwiło­ hač wočakowane. Nutřkokrajny bruttoprodukt wšitkich 19 krajow, w kotrychž­ płaća z eurom, je přerěznje wo 0,4 procenty přiběrało, kaž statistiski zarjad Eurostat zdźěla. Fachowcy běchu 0,3 procenty wočakowali. Španiska ma z jednym procentom wosebje sylny rozrost, Němska přińdźe na 0,4 procenty.

Miliony kopańcu hladali

Hannover. Kwalifikaciska hra němskeho narodneho koparskeho mustwa přećiwo Šotiskej je wčera hobersku ličbu přihladowarjow zajimowała. Nimale dwanaće milionow ludźi w přerězku je dobyće 3:2 chowancow trenarja Joachima Löwa w Glasgowje přećiwo Šotam na sćelaku RTL widźało.

Policija (08.09.15)

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Wojerecy. Takrjec „při dźěle“ lepi policija we wčerawšich rańšich hodźinach muža, kiž chcyše na terenje firmy na Nar­ćanskim puću we Wojerecach milinowód kradnyć. Wjacore metry w hódnoće 700 eurow bě sej hižo spřihotował, jako tam wobsadka policajskeho awta přijědźe. 34lětny drje spyta hišće ćeknyć, njeměješe pak žanu šansu. Zastojnicy jeho popadnychu. Wěcnu škodu wobliča priwatny zawod na 200 eurow.

Na jězbje šulsku hodźinu dožiwili

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Stróža (Kju/SN). Na swoju lětušu kubłansku jězbu podachu so čłonojo předsydstwa Domowinskeje župy „Michał Hórnik“ a dalši zajimcy zawčerawšim, njedźelu, do Stróže pola Hućiny, zo bychu tam šulski muzej „Korla Awgust Kocor“ wopytali. W nim witaštej jich županka Budyskeje župy „Jan Arnošt Smoler“ Jana Pětrowa a čłonka domizniskeho towarstwa Radiška Marlis Konjech­tec. Z njej dožiwichu ­zajimawu šulsku hodźinu kaž w dawnych časach. Wšitcy móžachu so při pisanju z pjerom wuspytać a dźěći samo­ rólu šulerja abo wučerja přewzać.

Přichodna stacija bě Dom tysac hatow, informaciski centrum biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty. Domowinjanow z Kamjenskeje župy přewodźejo předstaji Marlis Konjechtec dom, kotryž běchu hakle před třomi lětami wotewrěli. Ze zajimom sej wulětnikarjo tamnišu wustajeńcu wobhladachu.

Kadiš wobchowa dopomnjenje

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Kóžde lěto wopominaja Budyšenjo na židowskim­ pohrjebnišću zamordowanu židowsku wosadu sprjewineho ­města. Tež lětsa mějachu za to aktualny poćah.

Budyšin (CK/SN). Dopomnjenje wostanje žiwe, nic jako moraliska heja, ale jako žiwy móst k žiwym. Z tymle słowami je Hans-Eberhard Kaulfürst před lětami w Budyšinje modlitwu kadiš do žiwjenja zwołał. Nastork ke kóždolětnej nutrnosći prěnju njedźelu septembra bě dał Roman König, před dźesać lětami zemrěty předsyda Drježdźanskeje židowskeje wosady.

26. raz wotmě so kadiš wčera na Budyskim židowskim pohrjebnišću, zo bychu dopominali na wosud tudyšich ­židow, kotřiž buchu za čas nacionalsocializma wuhnaći abo zamordowani. Znowa klinčachu liturgiske hebrejske zwuki kantora Praskeje židowskeje kongregacije Bejt Simcha Michala Foršta po małym po­hrjebnišću. Nimale 40 ludźi bě přišło.

Filmowa nóc z premjeru

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:
Derje wopytana bě filmowa nóc, kotruž su župa „Michał Hórnik“, Hórčanske wjesne towarstwo a Rěčny centrum WITAJ minjeny pjatk w Hórkach organizowali. Najprjedy dožiwichu dźěći a starši na žurli Młynkec hosćenca premjeru hornjoserbskeho synchronizowaneho filma „Šmjatańca w raju bajkow“. Pod hołym njebjom pokazachu na to dalšej filmaj. Foto: Feliks Haza

Kak we wsy sobotu klinči

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Stare traktory jedyn z wjerškow na delanskim babylěću

Ralbicy (SN/MWj). Wot mokreje a wětřikojteje njedźele so Ralbičenjo wčera zatrašić dali njejsu. Połnje wobsadźeny bě popołdnju stan, w kotrymž wuhotowachu dźěći ze wsy a z Ralbičanskeje za­kład­neje šule, starše semestry Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny z mjenom Wotawa a wjesne žony ze skečemi program lětušeho babylěća. Takle mjenuja tam znajmjeńša hižo dźesać lět – dokładnje ličili to ani njejsu – swój wjesny swjedźeń. Něhdźe dźesać lět běchu jón do toho jako domchowanku swjećili, přeradźi moderatorka programa Hana Krawcowa, předsydka wjesneje rady. Jeje čłonojo swjedźeń kóžde lěto hłownje organizuja, poboku su jim wohnjowi wobornicy a młodźinski klub.

Budyšin (CS/SN). Dohromady dźesać dypkow wopřiješe program 6. dnja wotewrjeneje zahrodki wčera w Budyšinje a wokolinje. Najebać špatne wjedro wobdźěli so 140 ludźi na čitanju Christy Kämpfe. Wona předstaji Karla Augusta Rädu z Budyšina, kiž sta so w Budapesće z wuznamnym wuhotowarjom zahrodow. W sprjewinym měsće běštej nimo toho zahrodka organizatorki Anneka­thrin Bernstein a Franciskusowa zahroda w klóštrje klarisow přistupnej. Při Weigangec wili běchu małe wiki z rjanymi a wužitnymi wěcami za zahrodu natwarjene. Nimo toho tam nakładnik dr. Frank Stübner swoje knihi předawaše.

Wokoło Budyšina so dwě zahrodźe prěni raz wobdźělištej. Pola Jablonskec w Rodecach móžeš w duchu do Azije, Jendźelskeje a k Srjedźnemu morju pućować, Mörlec zahroda w Demjanach je skerje k wjeselu dźěći myslena. Bywši direktor Budyskeho jastwa Burkhart Jäckel je swój zeleny refugium w Hornjej Hórce druhi raz spřistupnił. Runje tak kaž loni darowaše wón wopytowarjam wšelake družiny swojich kerkow. Wopytowarjo wobdźiwachu nimo toho železniske suweněry na jeho ležownosći.

Krótkopowěsće (07.09.15)

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Myto stawiznarce

Kamjenica. Lětuši Mättigowy stipendij spožča historikarce Arianje Bartkowski. Myto 1 200 eurow ma słužić spisanju jeje doktorskeho dźěła. Studentka Kamjeničanskeje techniskeje uniwersity rozestaja so z wuznamom alchemije za wuwiće towaršnosće w 16. lětstotku. W srjedźišću jeje slědźenjow steji sakski kurwjerchski por Awgust a Hana.

Clemens Hrjehor zapokazany

Kamjenica. We wobłuku swjedźenskeje Božeje mšě su dotalneho Chróšćanskeho wosadneho fararja Clemensa Hrjehorja wčera oficialnje jako noweho propsta w Kamjenicy zapokazali. Na swjatočnosći wobdźěli so tež nahladna ličba serbskich wěriwych, kotrychž Clemens Hrjehor w jich maćeršćinje postrowi. Nadźiju na spomóžne zhromadne dźěło zwuraznichu zastupnicy ewangelskeje cyrkwje a Kamjeničanskeje židowskeje wosady.

Směrnicy wolóžili

Policija (07.09.15)

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Njeswačidło. Na zwjazkowej dróze B 96 pola Njeswačidła je so sobotu wječor ćežke­ wobchadne njezbožo stało. Z Bu­dy­skeho směra přijěducy 36lětny wodźer Opela zajědźe w prawej křiwicy blisko wotbóčki do Holešowa na lěwy bok ­jězdnje. Napřećo přijěducy šofer Mercedesa móžeše so runje hišće tak wuwinyć a zajědźe na zelenu kromu puća. ­Opel pak zrazy na lěwym boku do betonoweho sćežora a wosta po tym hakle w přirowje na prawym boku dróhi stejo. Jeho wodźer so při tym ćežko zrani. Jako přičina njezboža so pozdźišo wukopa, zo bě 36lětny dospołnje pjany. Pola njeho naměrichu mjenujcy tři promile alkohola w kreji.

Wobšěrne ponowjenje Budyskeje tachantskeje cyrkwje swjateho Pětra so poněčim nachila. Tele dny zaso prěnje ławki do Božeho domu zatwarjeja. Wot oktobra 2013 inwestowachu tule dohromady 2,12 milionow eurow, štož běchu zwjetša spěchowanske­ srědki. Ewangelska a katolska wosada přidaštej dalše 350 000 eurow. 14. nowembra chcedźa najstaršu a naj­wjetšu simultanu cyrkej Němskeje znowa wotewrěć. Foto: SN/Maćij Bulank

nawěšk