Krótkopowěsće (12.10.16)

srjeda, 12. oktobera 2016 spisane wot:

Towarstwo mytowane

Choćebuz. Towarstwo centrum za čłowjeske prawo Choćebuz bu wčera w Braniborskej radnicy z „Braniborskim mytom swobody“ wuznamjenjene. Zwjazkowy wonkowny minister Frank-Walter Steinmeier (SPD) česćowaše towarstwo a přepoda předsydce Sylvii Wähling myto, dotěrowane z 25 000 eurami.

Za lěpše kórki

Podstupim. Nowy wědomostny projekt ma kwalitu Błótowskich kórkow zawěsćić. K tomu su wědomostnicy Leibnitzoweho instituta a burja z regiona njedawno w braniborskej stolicy koncept předstajili, zdźěla rozhłós RBB. W přichodnych štyrjoch lětach chcedźa wuslědźić, kak móhli zničenjam přez škódnikow zadźěwać a twjerdše kórki plahować.

Znowa wjac studentow

Lipsk. Nawal studentow na Lipsčansku uniwersitu njewoteběra. Wjac hač 7 500 młodostnych tam lětsa w zymskim semestrje swój studij zahaji. Z tym leži ličba šěsty raz nad 7 000. Cyłkownje je so 44 700 ludźi na uniwersiće wo studijne městno požadało. Tuchwilu studuje tam 30 000 młodostnych w 157 studijnych směrach. 3 200 studentow pochadźa z wukraja.

Klětu nowy modus

Policija (12.10.16)

srjeda, 12. oktobera 2016 spisane wot:

86lětneho namakali

Kamjenc. Póndźelu bě napjatosć w Kamjencu wulka, jako pytachu tam 86lětneho, kiž bě so bjez slědow z domu na Christian-Weißmantelowej zhubił. Nimo policistow městneho policajskeho rewěra bě tež slědźacy psyk zasadźeny. Na zbožo bě patrulja starca na Jěžowskej nadešła.

Seniorka slubjenja „wučušliła“

Budyšin. Wobšudnicy spytachu w Budyskej Strowotnej studni 84lětnu zjebać. Kriminelni so pola njeje přizjewichu a slubichu seniorce něhdźe 30 000 eurow dobyća. Za to pak měła najprjedy za 900 eurow dobropis kupić. Rentnarka hnydom wopačne slubjenja „wučušli“.

Před 60 lětami abituru złožili

srjeda, 12. oktobera 2016 spisane wot:
Sobotu zetkachu so w Hrubjelčanskim hosćencu šěsnaće abiturientow, kiž złožichu 1956 maturu. Organizowałoj staj zarjadowanje Franc Kautzky a Helmut Haza­. Po tym zo su so 25 lět po abiturje 1981 prěni raz zetkali, činja to nětko nimale kóžde tři lěta. Najzdaleniši puć měješe něhdyši sobušuler z Erfurta, tamni wostachu wšitcy w blišej wokolinje. Wjetšina z nich, jako přińdźe 1952 na Serbsku wyšu šulu do Budyšina, njemóžeše serbsce. Tehdy bě nowačkow přijimał direktor dr. Frido Mětšk. Wón je ze swojimi kolegami zaměrnje młodych ludźi kubłał a spěšnje su serbšćinu tak nawuknyli, zo ju njejsu – štož sy sobotu móhł dožiwić – zabyli. Bjez dźiwa tuž, zo dopominachu so, zajimawe anekdoty powědajo, na swojich tehdyšich wučerjow a wosebje jich rjadowniskeho wučerja Rudija Sykoru. Do Hrubjelčic dojěła bě sej tež Ruta Wernerowa, rodźena Nawrotec. Wona powědaše wo napinacym, ale zajimawym sobuskutkowanju w 1. serbskej kulturnej brigadźe. Gerat Glósa, kotryž bě jako monter připrawow hižo w NDRskim času w tehdy tak mjenowanym kapitalistiskim wukraju, wědźeše zajimawe dožiwjenja z tehdyšeho časa powědać.

Huska (SN/mwe). Hušćanske kubło „Kubło lěćne duby“ Eriki Busch słuša k najwoblubowanišim prózdninskim burskim dworam Němskeje. Tole wuchadźa z 21. naprašowanja portala LandReise, kotrež dowole na burskich domicilach registruje. Tak su hosćo na posudkowych kartach kaž tež online wot septembra 2015 do awgusta 2016 zapodali, hdźe so w dowolu najlěpje čujachu. Hódnoćili su w štyrjoch kategorijach. Oficialnje gratulować budu dobyćerjam klětu na „Zelenym tydźenju“ w Berlinje.

Dźěći zela zeznali

Łaz (AK/SN). Wulke wjeselo mějachu dźěći w nazymskich prózdninach we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja ze zelami. Njedawno zhotowichu tam zelowy dresing. K tomu wužiwachu zela kaž tymian, koprik (Dill), majron, ławrjenc (Lorbeer) a tójšto dalšich. Bleše wostanu tu štyri tydźenje stejo, potom je dresing hotowy. Birgit Kieschnick, sobudźěłaćerka přirodoweje stacije w biosferowym rezerwaće hornjołužiske hola a haty holcy a hólcow nawjedowaše.

Praksa w dobrych rukach

Róžeńčanscy młodostni a přećeljo su minjenu sobotu na Kulowsku kermušu znowa w delnich Sulšecach tykancy spěwali. Wjesnjenjo hižo na nich čakachu a so nad spěwanjom wjeselachu. Jako dźak dóstachu młodostni tykanc, kofej a tam a sem tež dobru kapku, kaž tule pola Miklecow. Lětsa drje bě skupina spěwarjow mała, jenož dźewjećo běchu so na puć nastajili, dokelž bě wjetšina na kwasu. Na delansku kermuš wočakuja Sulšečanow w Róžeńće na tykancy spěwanje. Foto: Janek Wowčer

Žane skóržby wjelkow dla?

wutora, 11. oktobera 2016 spisane wot:

Kontaktny běrow ma torhanje skoćatow za sezonalny muster

Rěčica (SN/mwe). Tuchwilu wobkedźbowany přirost torhanja skoćatow w pózdnim lěću a nazymu wotpowěduje typiskemu sezonalnemu mustrej. To měni Rěčičanski kontaktny běrow „Wjelči region Łužica“. „To je w Němskej runje tak znate kaž w dalšich europskich wjelčich kónčinach. Tuž dóńdźe zwjetša w tym času k najwjace torhanjam, štož zwisuje pozdaću ze zwyšenej potrjebu žratwy nimale hižo wurosćenych wjelčich šćenjow“, zdźěla běrow w nowinskej zdźělence. Zdobom wobkrući wón, zo su pla­howarjo skotu w teritoriju Róžeńčanskeho wjelčeho stadła zašły tydźeń tři nadpady wjelkow na stadła wowcow přizjewili. „Sornjeća, jelenjowe ćelata a prosata dźiwich swini su mjeztym k spěšnje reagowacej dźiwinje wurostli a njedadźa so hižo tak lochko hrabnyć“, ma běrow za dalšu přičinu wjelčich nadpadow tež w Hornjej Łužicy. Skóržby a protesty poslednich nad­padow wjelkow dla w Konjecach a pola Ralbic do Rěči­čanskeho kontaktneho běrowa dóšli njejsu, rěka wottam na naprašowanje Serbskich Nowin.

Hamor (AK/SN). Hamorska gmejna registruje zwjeselace turistiske wuwiće. Tole podšmórny wjesnjanosta Achim Junker (CDU) wčera na posedźenju gmejnskeje rady. „W času wot januara do kónc julija 2016 je so w dwanaće registrowanych přenocowanskich městnosćach a stanowanišćach cyłkownje 5 848 hosći zapisało. Přirunujo z lońšim lětom je to stopnjowanje wo 29,3 procenty“, wjesnjanosta spokojny podšmórny.

Tuž móžachu při Bjerwałdskim jězoru lětsa w prěnim połlěće 18 589 přenocowanjow registrować. Loni bě to 12 609 a w lěće 2014 jenož 8 107 hosći. Wjele turistow je w minjenych měsacach turistisku informaciju „Bjerwałdski jězor“ při Hamorskim sewjernym přibrjóhu wopytało. Wot jeje wotewrjenja w aprylu 2014 naličichu 30 000 hosći z kraja a wukraja. Woni so přewažnje za jězor a wokolinu zajimowachu.

Klětnjan wulkeho suma hrabnył

wutora, 11. oktobera 2016 spisane wot:
Klětnjan Horst Piesker je zahorjeny rybar a je lědma jedyn z mnohich rybarskich swjedźenjow Klětnjanskeho hatnistwa zapasł. Tak je starc zašły kónc tydźenja na rybarskim swjedźenju zlochka nimale tři metrow wulkeho suma hrabnył. „25 lět na tutym swjedźenju hižo rybjacu poliwku warju a chcu to tež přichodne pjeć lět dale činić“, wón praji. Něhdźe 2 000 ludźi je swjedźeń wopytało a wułójenje Bergmannec hatnistwa w Maximilianowym haće sćěhowało. Foto: Joachim Rjela

Přizjewjenje dźěći noworjadowane

wutora, 11. oktobera 2016 spisane wot:
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Přizjewjenja za pěstowarni w Pančicach-Kukowje a we Wotrowje přijimuje wot spočatka přichodneho lěta gmejna a nic hižo jednotliwa pěstowarnja sama. To je gmejnska rada Pančicy-Kukow na swojim zašłym posedźenju wobzamknyła. Pozadk je, zo wočakuja z tym lěpši přehlad wo wućeženju kubłanišćow a zo móža lěpje na situacije reagować, hdyž su w jednej městna wobsadźene, w tamnej pak nic, wjesnjanosta Markus Kreuz (CDU) čłonam gmejnskeje rady rozłoži. „Njeńdźe wo to, zo smědźa jeno dźěći z Pančic abo Wotrowa do našeju pěstowarnjow chodźić, ale starši změja jednu městnosć, na kotruž móža so swojich dźěći dla wobroćić. Tak móže gmejna dołhodobnje reagować, hdyž je wotwidźomne, zo tu abo tam městna pobrachuja“, wjesnjanosta podšmórny. Po jeho słowach problem přemało pěstowarskich městnow přichodnje hišće dale přiběra. To chce gmejna po swojich předstawach rjadować.

Noze we fokusu

wutora, 11. oktobera 2016 spisane wot:
Wojerecy (SN/mwe). Derje wopytane bě wčera nawječor póndźelne čitanje we Wojerowskim Łužiskim jězorinowym klinikumje. Na zarjadowanju, kotrež so w chorowni prawidłownje wotměwa, wěnowaše so wyši lěkar klinikuma Radek Nowakowski k temje „Hdźe tłóči črij?“. Medicinar rozkładowaše přitomnym, kotřiž přijědu rady tež z wokolnych wsow na čitanje, kotre konserwatiwne a chirurgiske metody su móžne, zo bychu so noze škitałoj. Wyši lěkar za ortopediju, nje­zbožowu a ručnu chirurgiju zajimcow nimo toho informowaše, što móže so wšo stać nosyš-li wopačne črije. Nowakowski wujasnjowaše: „W klinikumje móžemy chore palcy a dalše schorjenja nohi z modernymi chirurgiskimi metodami lěkować“. Zo njeby to trěbne było, mějachu tež přitomni wčera rjad prašenjow na fachowca. Fokus ležeše na indiwidualnym žiwjenskim wašnju.

nowostki LND