„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.
Tuž wěnuje so student mediciny Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je čitarjam trochu bliže rozłožował (14).
Požiwanski system je žiwjenjawažny rjećaz mnohich organow, kotryž zmóžnja čłowječemu ćěłu awtonomne zastaranje z wutkami, witaminami a dalšimi maćiznami. Předstajmy sej, zo kusnjemy do póstniskeho pampucha. To wšak njeby bjez prěnjeho ćělesa požiwanskeho systema, mjenujcy erta móžno było. Zuby su esencielne za rězanje, torhanje a rozkuskowanje cyroby, jazyk za póžěranje a wjacore žałzy za produkciju slinow. Sliny wobsteja k něhdźe 99 procentam z wody a jednoho procenta dalšich maćiznow. Su to předewšěm encymy, kotrež hižo w erće cyrobu předźěłać započinaja.
Přewjele alkohola pił
Kulow. Po wšěm zdaću trochu přehnawał je minjeny kónc tydźenja na žonjacych póstnicach w Kulowje 16lětny młodostny. Krótko do 2 hodź. wón njedźelu rano policistam napadny, dokelž bě z njewobswětlenym kolesom a dosć njewěsće po puću. Při kontroli zastojnicy zwěsćichu, zo měješe młody muž 1,88 promilow alkohola intus. Po tym zo dyrbješe wón krej „darić“, přepodachu 16lětneho jeho staršimaj.
Hdyž w časach skromnych komunalnych kasow něhdźe puć ponowja, je to poprawom přičina k wjeselu. W Drěwcach to hinak widźa. Tam je so po wšěm zdaću wjele zmylkow stało.
Drěwcy (AK/SN). Wjele lět je Drěwčanska wjesna rada z wobydlerjemi wo to wojowała, zo so mały puć z Drěwcow do Złyčina we Łazowskej gmejnje ponowi. Wón je wažny zwisk za wohnjowu woboru a wuchowanske jězdźidła, jeli je so na bliskej statnej dróze S 108 raz wobchadne njezbožo stało a přijězd do wsy wottam móžny njeje. Skónčnje je gmejna projekt zwoprawdźić dała. Nětko pak wjesna rada znowa wojuje, tónraz wo to, zo bychu so twarske njedostatki wotstronili.
Kulow. Z póstniskim ćahom žonow je 317. karnewalowa sezona w Kulowje sobotu dalši wjeršk docpěła. Po dwěmaj lětomaj přestawki móžeše pisany ćah zaso bjez wobmjezowanjow po měsće ćahnyć. Najebać pancate wjedro so tójšto přihladowarjow do Kulowa poda. Bě jich wjacore tysac ludźi, kiž do póstniskeho města přichwatachu. Centrum bě ćaha dla za jězdźidła zawrjeny, tak zo bě Kulow dokoławokoło nimale dospołnje z awtami zatykany.
Myće Liebeskindej a Baumej
Drježdźany. US-ameriski architekt Daniel Liebeskind je z lawreatom 14. mjezynarodneho Drježdźanskeho měroweho myta. Wčera přepodachu jemu myto w Semperowej operje. „Zda-li so wšitko nimo być – wójna, genocid, terorowy nadpad – zbywa spomnjeće. Za to trjebamy městna wopominanja, kotrež njehodźa so přewidźeć a kajkež Libeskind naćisnje“, we wopodstatnjenju rěka. Čestne myto přiznachu politikarjej Gerhartej Baumej (FDP).
Premjera ze serbskej hudźbu
Berlin. We wobłuku tele dny wotměwaceho so 73. mjezynarodneho filmoweho festiwala Berlin bu minjeny pjatk film režiserki Anna Zett „Es gibt keine Angst“ premjernje předstajeny. Pask wopřijima mjez druhim spěw „Rückkehr aus Ithaka“ skupiny SERVI. Hudźbnik a komponist Jan Bělk piše, zo je „jara hordy, z małym podźělom“ filmej přinošować móc.
Zahubny woheń na zahrodce
Hodźij. Składnostnje 100. posmjertnin něhdyšeho Hodźijskeho fararja a předsydy Maćicy Serbskeje Jana Pawoła Křižana přeprošuja Hodźijska wosada, Maćica Serbska, Serbske ewangelske towarstwo a Domizniske towarstwo w Hodźiju na wopomnjenske zarjadowanje. Wone wotměje so sobotu, 25. februara 2023, w 14 hodź. w Hodźijskim kantoraće (Při nawsy 2). Tam poskićuja tři krótkopřednoški. Wone zaběraja so ze žiwjenjom a skutkowanjom fararja Křižana (dr. Gerat Krawc, Hodźijska wosada), z fararjom Křižanom a Maćicu Serbskej (dr. Annett Brězanec, Maćica Serbska) a z burskimi statokami Křižanec swójby w Hodźijskej wosadźe w 19. lětstotku (Peter Beer, Domizniske towarstwo w Hodźiju). Přizamknje so počesćenje při rowje. Njedźelu, 26. februara, w 9.30 hodź. budu dwurěčne wopomnjenske kemše w Hodźijskej cyrkwi. Wšitcy zajimcy su wutrobnje přeprošeni.
Planuja wuprawu
Pozdatna rubizna w garaži
Wojerecy. Po wjacorych lětach bě 78lětna žona we Wojerecach předwčerawšim zaso raz w swojej garaži. Dokelž so kluč njehodźeše, da wona wrota wot klučoweho serwisa wočinić. Na to wuhladachu w garaži wjacore wěcy, kotrež žonje njesłušachu. Hač jedna so wo rubiznu, policija nětko přepytuje.
Hamor (AK/SN). W Hamoru hibaja so iniciatiwy za wjace zhromadnosće, kreatiwity a towaršliwosće. To je něhdyša wjelelětna šulska nawodnica Kristiane Wojcicki w aktualnym Hamtskim łopjenu gmejny Hamor podšmórnyła. „Měrimy so zhromadnje přećiwo samotnosći, wuměłsce dźěłajo a ze socialnym angažementom“, wona wujasni.
Wot septembra 2022 zetkawa so dźesać do dwanaće wuměłsce wobdarjenych staršich a młodych wjesnjanow, zo bychu zhromadnje dźěłali. W běhu krótkeho časa su sej rumnosće zarjadowali. Ze srědkami programa Leader bu projekt spěchowany. Bywši wjesnjanosta Achim Junker (CDU) bě jim rumnosće bywšeho frizerskeho salona přewostajił. Spochi konkretne předstawy zrawjachu. Wšitcy běchu najebać ćopłotu, dźěło w změnach a dalše wobmjezowanja zaměrnje barbili, šrubowali, znosyli, rjedźili a wuhotowali.
Kulow (SN/MWj). Najpozdźišo wot dźensnišeho wječora swjeća w Kulowje wjeršk tamnišeje 317. póstniskeje sezony. Po dwěmaj lětomaj nanuzowaneje přestawki smědźa nory zaso bjez wobmjezowanjow hejsować. Hižo jutře wočakuja tam tysacy wopytowarjow, hdyž poćahnu žony w swojich pisanych kostimach po měsće. Započatk budźe w 14 hodź. Wulki wjeršk docpěja potom róžowu póndźelu. Wot 13.30 hodź. budźe tradicionalny póstniski ćah z wjele wobrazami widźeć.
Karnewala dla přińdźe w Kulowje wot jutřišeho w 10 hodź. hač do wutory w 24 hodź. k wobmjezowanjam wobchada. W tym času wostanje nutřkowne město dospołnje zawrjene. Wokołopuć powjedźe přez Bebelowu, Dwórnišćowu a Salowsku dróhu. Za čas ćahow sobotu wot 13 do 16.30 hodź. a póndźelu wot 12 do 16.30 hodź. nutřkowne město hižo wot Schlegelec konjaceho dwora dospołnje zawru, tak zo so w tym času tež Bebelowa wužiwać móc njebudźe. Dwórnišćowa a Salowska budźetej tohorunja zawrjenej. Šoferojo měli so na wobjězdku wuwinyć.