Přirodowa dožiwjenska šćežka „Hućinjanske haty a Olbaski jězor“ chcedźa hač do klětušich swjatkow znowa koncipować a twarsce wobdźěłać. Prěnje naprawy su w oktobrje hižo zahajili.
Hućina/Stróža (AK/SN). Přirodowa dožiwjenska šćežka „Hućinjanske haty a Olbaski jězor“ wupřestrěwa so mjez Malešanskimaj wjesnymaj dźělomaj Hućinu a Stróžu. Jeje koncept budźe wobsahowje předźěłany a z twarskimi naprawami wuhotowany, zdźěli biosferowy rezerwat UNESCO Hornjołužiska hola a haty na swojej internetnej stronje. Prěnje dźěła běchu zamołwići kónc oktobra/spočatk nowembra zahajili. Podłu šćežki nětko wšitke stare pućiki a platformy wotstronja. „Paralelnje pak přihotuja hnydom dźěła za nowe twarske naprawy. Wopytowarjo změja tuž přichodnje z haćenjemi ličić, dokelž njebudu jednotliwe elementy a stacije wužiwać móc“, zamołwići biosferoweho rezerwata informuja.
Za nastaće pohórnistwoweje krajiny z wjele jězorami je woda najdrohotniša. Zmysłapołne wodowe hospodarstwo je njeparujomne, za kotruž je wosebita přiliwowa centrala trěbna. Institucija je lětuše ličby nětko wozjewiła.
Zły Komorow (SN/BŠe). Wjac hač 58 milionow kubiknych metrow wody bu lětsa z łužiskich čisćenskich hrjebjow přez Łužisku a srjedźoněmsku towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) do bywšich brunicowych jamow wjedźenych. Wo tym informuje přiliwowa centrala LMBV, kotraž je najnowše ličby nětko wozjewiła. Cyłkownje sydom milionow kubiknych metrow wody su zamołwići ekologisce znjesliwje z Nysy brali. Hłowny darićel wody pak je rěka Sprjewja, z kotrejež bu 39 milionow kubiknych metrow přez cyłe lěto wotwjedźenych. Čorny Halštrow je z dwanaće milionami kubiknych metrow třeći najwažniši dodawaćel. Wosebje w měsacach z wjele spadkami wodu wottam bjeru. Tež ze swójskimi rezerwami je LMBV k zapławjenju jězorow přinošowała.
Drježdźany (SN/BŠe). Hižo třeće lěto za sobu maja lěsy po cyłej Sakskej wulku suchotu znjesć. Čim dlěje perioda traje, ćim wjetše a wočiwidniše su jeje wuskutki. Na zakładźe kóždolětneje lěsneje rozprawy statneho knježerstwa, kotruž stej sakski minister za energiju, škit klimy, wobswět a ratarstwo Wolfram Günther (Zeleni) a prezident krajneho lěsnistwa Utz Hempfling wčera w Drježdźanach předstajiłoj, bu 6 720 štomow wšelakich družin dokładnje přepytowanych. „Wuslědki nas jara starosća. Wjerški štomow maja štwórćinu mjenje lisća abo jehličkow. Něhdźe 35 procentow rostlin je masiwnje wobškodźenych“, Günther nowinarjam rozkładźe. Wosebje potrjechene su šmrěki, dokelž jich korjenje tak hłuboko njesahaja. Dale wobkedźbuja fachowcy zjaw, zo su tež duby wobškodźene. Dnowna woda dale a bóle woteběra, a tak so jeje staw w zymje hižo njewuruna. Wšitke družiny štomow trajneje suchoty dla ćerpja. Ćim lóšo je za škódniki, předewšěm skórniki, rostlinam škodźeć. Jeničce 21 procentow přepytowanych štomow žane škody njepokazuje.
Marketingowa towaršnosć Hornja Łužica-Delnja Šleska (MGO) lětuše zarjadowanja łužiskich rybowych tydźenjow najebać koronapandemiju dosć pozitiwnje hódnoći. Štyri swjedźenje, za kotrež běchu wabili, su wopytowarjo jara derje přiwzali.
Budyšin (SN/BŠe). Koronapandemija je so lětsa tež na łužiske rybowe tydźenje wuskutkowała. Najebać mnohe wotprajenja zjawneho wułójenja rybow z hatow je so MGO rozsudźiła, zaměrnje za zarjadowanja wabić. Tak rozdźělichu 15 000 lětakow, informowachu w radiju a nowinach wo nazymskej zwičnjenskej iniciatiwje. Předewšěm nowa wabjenska figura z mjenom Fischers Franzi bě zasadźena a je wosebje swójby informowała. „Něhdźe tři miliony ludźi smy z wabjenskimi akcijemi docpěli“, MGO ze sydłom w Budyšinje informuje. Zajim mjez ludźimi bě jara wulki a njedźiwajcy hygienowych naprawow a z tym zwisowacych wobmjezowanjow je dosć ludźi na swjedźenje přišło.
Tež serbske rjemjesło ma złote dno. Dokelž buchu wěda a kmanosće starych mištrow přez generacije dale dawane, nastachu zawody, kotrež su změny časow přetrali.
Kamjenc (BG/SN). Dlěje hač 160 lět – mjeztym w pjatej generaciji – je Zelnakec swójba w Pančicach-Kukowje a wokolinje synonym za solidne pjekarske rjemjesło. Z chlěbami, całtami, tykancami, tortami a wosuškami je tež Dominik Zelnak doma napřećo klóštrej wotrostł. Mjeztym wjedźe wón hromadźe z mandźelskej Sandru hižo dlěje hač 20 lět swójsku pjekarnju na Kamjenskej Goethowej. 23. nowembra su kulojty jubilej swjećili.
Pjekarski mišter móže na wobšěrny kruh kupcow zhladować. Woni sej předewšěm waža, zo wukonja Dominik Zelnak swoje rjemjesło bjez industrielnych přidawkow. „Dam swojim ćěstam telko chwile, kaž trjebaja, zo bychu porjadnje zrawić móhli“, wón wuswětla.
Smječkecy/Nowy Šěrachow (aha/SN). W lěsu Budyskeho tachantstwa južnje Noweho Šěrachowa sy předwčerawšim dopołnja při najrjeńšim pózdnjonazymskim wjedrje słyšał, zo so wjacori tam zhromadźeni tež serbsce rozmołwjeja. Přičina bě, zo su monterojo firmy z mecklenburgsko-předpomorskeho Malchowa pod nawodom hłowneho jednaćela Güntera Josta Smječkečanskej firmje Achima Bjarša za lěsne posłužby nowu mašinu přepodali. W Finskej produkowany nastroj typa John Deere Rückezug je jedyn z najwjetšich mjenowaneje serije. Wob dźeń zamóže něhdźe 80 do 150 kubiknych metrow rězaneho drjewa pod ekstremnymi wuměnjenjemi na kromu lěsa transportować. Achim Bjarš swoje mašiny hižo dawno z Malchowa bjerje, česćo sej tak wukony nastupajo poradźowanje a zastaranje z trěbnymi narunanskimi dźělemi. Wosebje pak je Smječkečan nazhonił, zo finske předewazaće hižo wot lěta 1973 wuběrne mašiny produkuje, a to z wysokej kwalitu. Wone su z wosebitej chorhojčku woznamjenjene, štož wězo napadnje.