Mała ćišćernja jeho žiwjenski skutk była

štwórtk, 29. oktobera 2015 spisane wot:

Myslu-li na Alojsa Deja, mam před sobu wobraz skromneho, w swojej profesiji nade wšo wobhonjeneho a za swój narod zasadźaceho so Serba. Jako je wón w awgusće 1992 w Njeswačidle hromadźe z ćišćerskim mištrom Johannesom Lißnerom swójsku ćišćernju DELANY wote­wrěł, měješe wjace hač połojcu powo­łanskeho žiwjenja hižo za sobu.

Gutenbergowe rjemjesło bě 30. awgusta 1940 w Radworju rodźeneho fascinowało, tuž nawukny wón w tehdyšej ćišćerni Domowiny Nowa Doba powołanje pismikistajerja. Wot meje 1964 dźěłaše w tamnišej mašinowej sadźbje, hdźež měješe tež manuskripty serbskeho dźenika stajeć. Stajnje wědylačny młody muž so najebać swójbu ze synomaj – Bjarnatom a Šćěpanom – dale kwalifikowaše. Z mašinostajerja sta so najprjedy technologa. Dalokostudij w Lipsku wotzamkny wón jako inženjer za polygrafisku techniku a bu 1981 za techniskeho nawodu ćišćernje powołany.

LEX 2015 młodej maćeri spožčili

štwórtk, 29. oktobera 2015 spisane wot:

Wojerecy (SN/JK). Organizatorojo wu­bědźowanja wo myto załožerjam eksistency Lex 2015 sčinichu wozjewjenje dobyćerja wčera wječor we Wojerowskej Łužiskej hali k napjatemu zarjadowanju. Na dobyćerja čakać je so wudaniło. Młoda Choćebuska mać Madlien Ernst je ze swojim konceptom „Pieni. – Moda za móličkich“, zhotowjenje přijomneje a praktiskeje drasćički za dočasnje narodźene dźěći, dobyła lětuše myto hospodarskeje iniciatiwy Łužicy (WiL). W swojej lawdaciji wuzběhny předsyda WiL Michael­ von Bronk angažement młodeje žony a jeje prócowanje, zesamostatnić so z ideju, kotraž ma bjezdwěla perspektiwu. Ideju zhotowić wosebitu drastu za dźěćatka, zrodźi dobyćerka LEX při dočasnym narodźe swojeje dźowki.

Wosebite myto za najlěpši koncept w IT-wobłuku zawěsći sej cyłk CADS & DOCS z Choćebuza. Młodźi mužojo zwičnjeja hižo njewužiwane architektoniske modele w formaće 3D.

Za strowe a wěste zastaranje

srjeda, 28. oktobera 2015 spisane wot:

Fachowcy CDU nowe směrnicy ratarskeje politiki strony nastajili

Strona CDU je nowe směrnicy nastajiła, z kotrymiž chce zwoprawdźić swoju přichodnu ratarsku politiku. Hłownje chce so zasadźeć za lěpše wuměnjenja plahowanja a dźerženja skotu, za kónc spekulacijow z ratarskej pódu a za to, zo maja plahowarjo skotu dopokazać, zo su kmani, so prawje wo skót starać.

Zwjazkowy fachowy wuběrk CDU bě njedawno zasadny dokument ze směrnicami k ratarskej a zežiwjenskej politice předpołožił. Z njeho wuchadźa, zo ma ratarstwo­ tež w přichodźe k derjeměću towaršnosće w Němskej bytostnje přinošować. Zakład toho měli być přiměrjene mzdy w ratarskej produkciji a wotpo­wědne wobłukowe wuměnjenja. Zwjazk a zwjaz­kowe kraje měli je zhromadnje zaručić.

Wosebite ćežišća přichodneje ratarskeje politiki budu wužiwanje pódy, plahowanje a hladanje skotu kaž tež wěda wo žiwidłach a wo jich zhotowjenju. Tež dopokaz pochada a zhotowjenja žiwi­dłow ma so dźeń a bóle wujasnjeć.

Hońtwy dale a trěbniše

srjeda, 28. oktobera 2015 spisane wot:

Wot oktobra hač do januara klinči wone „halali“ tež po łužiskich lěsach. Za hońtwjerjow je so hłowna sezona zahajiła. Při tym je wěstota hajnikow a honjerjow runje tak wažna kaž za wuchodźowarjow.

Nazymu a w zažnej zymje wotměwaja so hibanske hońtwy, tež honjenske abo tłóčace hońtwy mjenowane. Čerwjene třiróžki z napisom „Hońtwa“ abo „Kedźbu, hońtwjerjo“ skedźbnjeja při dróhach kaž tež­ při lěsnych a pólnych pućach na hońtwy. Němski hońtwjerski zwjazk prosy wuchodźowarjow, sportowcow, jě­charjow a přećelow přirody, tele znamješka wobkedźbować. Tež na powjaz přiwjazane banćiki abo lapki móhli pokazka na blisku hońtwu być.

Na wěstotu při hońtwach kładu při wukubłanju a w praksy wulku wažnosć.

Při hibanskich hońtwach ćahnu honjerjo z psami pomału po lěsach. Přez nastawacu haru spłóša woni sorny, dźiwje swinje a dalšu dźiwinu a honja (tłóča) ju pomału, ale wobstajnje do směra třělcow. Tak móža tući starobu, splah a konstituciju dźiwiny derje spóznać a wutřěl wěsće wusměrić.

Zymska lipa – štom lěta 2016

srjeda, 28. oktobera 2015 spisane wot:

Załožba Štom lěta je w Berlinje wuzwoliła zymsku lipu (tilia cordata) za štom lěta 2016. Załožba hódnoći tutu družinu jako štom z najwjetšej wšelakorosću wužiwanja, z najwyšim připóznaćom a najwje­t­šim wuznamom za mytologiju. Direktor załožby dr. Silvius Wodarz wopodstatni rozsud ze słowami: „Njeje žanoho druheho štoma, kotryž je wušo z lubosću čłowjeka zwjazany hač lipa. Hižo to je drohoćinka. Lipa je najčasćiši štom Němskeje a srjedźneje Europy.“ Wona je wosebje požadana jako štom za města. Njestaja žane wulke žadanja na pódu a městnosć, je rezistentna napřećo chorosćam a docpěwa starobu hač do 1 000 lět. Wosebje pčołarjo waža sej lipu jeje pózdnjeho kćenja a dobreho wunoška dla.

Lipa je znamjo mandźelskeje lubosće, dobroćiwosće, hospodliwosće a skromnosće. Tež najčasćiše pomjenowanje hosćencow­ so na lipu złožuje. Wjace hač tysac němskich hosćencow ma při pomjenowanju poćah k lipje.Jan Kral

Łužiska IT 4.0

srjeda, 28. oktobera 2015 spisane wot:

Wojerecyy (SN/JK). Saksko-braniborske IT-wiki za srjedźny staw wotměwaja so dźensa a jutře we Wojerowskej Łužiskej hali. W měsće wunamakarja kompjutera Konrada Zusy je to wjace hač jenož prezentacija předewzaćow, kotrež wěnuja so prašenjam načasneje informatiki a rozrisaja wične problemy komunikacije.

W dźěłarničkach kaž tež na fachowych přednoškach chcedźa so informatikarjo Łužicy publikumej předstajić a za swoje dźěło wabić. Někotre wobdźělene předewzaća hižo mjezynarodnje skutkuja. Jich nazhonjenja maja łužiskim firmam informaciskich technologijow puće do swěta runać. Na wikach wuznamjenja tež najlěpši předewzaćelski koncept IT-firmow Łužicy.

Z nowymi strukturami k energijowej změnje

wutora, 27. oktobera 2015 spisane wot:

Solna/Choćebuz (SN/JK). Energijowy koncern Vattenfall je dźensa dopołdnja w šwedskim sydle předewzaća předstajił hospodarski wuslědk lětušich prěnich dźewjeć měsacow. Wobrot koncerna je so porno lońšemu časowemu wotrězkej wo 2,75 milionow šwedskich krónow zwyšił a tak zdobom operatiwny dobytk koncerna.

Wrjós ze zelenych wikow

štwórtk, 22. oktobera 2015 spisane wot:
Na mnoho łužiskich zelenych wikach, kaž na přikład tu w Budyšinje, poskićeja nětko wrjós runje tak kaž alpske fijałki. Kaž Simone Dittrich z tudyšeje Steglichec zahrodkarnje zdźěli, su tele rostliny tuchwilu přewšo požadane. Ludźo wužiwaja wrjós w horncach rady tež za rowy, kotrež maja přichodne tydźenje na zymu přihotować. Na Budyske zelene wiki přińdu měšćenjo rady po čerstwe ratarske wudźěłki. Nimo sadu a zeleniny su to tež rostliny, měd a jeja. Foto: SN/Maćij Bulank

Historiske swědki zachować

srjeda, 21. oktobera 2015 spisane wot:

Wuwićowy koncept łužiskeje jězoriny wopřijima 134 projektow

Po cyłym lěće intensiwneho dźěła předleži nětko pisany regionalny wuwićowy koncept łužiskeje jězoriny (REK) za přichodne dźesać lět. „Wón njedźiwa jenož na turizm, ale wobhladuje cyły region jak­o cyłk. Koncept ma być zwoprawdźomna, strategiska směrnica za region“, podšmórnje wotrjadnik zawoda za projektowe wuwiće a planowanje wuwića městow w Drježdźanach Andreas Worbs. Na njedawnym wuradźowanju zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakska w Hamorje je wón koncept předstajił. Tón wopřijima 134 konkretnych naprawow ze 16 klučowymi projektami.

Ćežka technika přirodźe škodźi

srjeda, 21. oktobera 2015 spisane wot:

Spěchowanske towarstwo za přirodu hornjołužiskeje hole a hatow z.t. je so z listom na sakskeho statneho ministra za wobswět a ratarstwo Thomasa Schmidta (CDU) wobroćiło. W nim kritizuje ničenje přirody w biosferowym rezerwaće lutowanskich naprawow dla.

Mikow (SN). Spěchowanske towarstwo za přirodu hornjołužiskeje hole a hatow rozprawja w lisće sakskemu ministrej za wobswět a ratarstwo Thomasej Schmidtej wo ničenju přirody w biosferowym rezerwaće Hornjołužiska hola a haty w dotal njewidźanym rozměrje. Dokładnje jedna so wo hladanje škitanych łukow w biosferowym rezerwaće.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND