Wochožanska jama dušu poćežuje

pjatk, 08. julija 2016 spisane wot:

Kak korčmarskaj mandźelskaj w Miłorazu brunicowe hórnistwo dožiwjataj

Serb Matej Maruš bě sprócniwy dźěłaćer. Jako wojak w Prěnjej swětowej wójnje zhubi wón jednu nohu. Zbrašeny wróći so do Miłoraza. Z mandźelskej Emmu załoži lěta 1925 „Korčmu k wotpočnjenju“. „Dołho je wón wo přemysłowu dowolnosć wojował. Wšako eksistowaše we wsy hižo jedna korčma, powěda Wolfgang Martin wo dźědźe swojeje mandźelskeje Reinhild.

Swójbny zawod w Sernjanach dźěła nastroje za načasnu produkciju miliny a energije

Blisko něhdyšeho Sernjanskeho rězaka pokazuje tafla nalěwo, do směra na Nowoslicy. Na tafli steja tři pismiki, za kotrymiž chowa so wuspěšne swójbne předewzaće: M-PT Matjeschk-PowerTools, štož móhło serbsce rěkać: Ma­tješkec sylne graty.

Dźensa wosebje za zhotowjerjow a monterow wulkich wětrnikow a w hórnistwje trěbne sylne šrubowaki, elektriske runje tak kaž hydrawliske, zhotowja, reparuje a rozšěrja Matješkec swójbny zawod. Předewzaće Michała Matješka je so wukmaniło na jednoho z mało zhotowjerjow sylnych šrubowakow za montažu wulkich dźělow, kotrež šruby najwjetšich dimensijow hromadźe dźerža.

W dole, cyle blisko Nysy w Zhorjelcu steja poměrnje wysoke, ale idyliske twarjenja – mjez nimi tež młyn, „Horni młyn“ mjenowany. To je hosćenc, hdźež mějićelka domu Susanne Daubner tež piwo wari. Wot lěta 1999 je na prěnim poschodźe młyna, kotryž tam hižo wot 14. lětstotka steji, mólička piwarnja zaměstnjena. Jako Daubnerecy młyn na hosćenc z pensiju přetwarichu, zrodźichu woni mysličku, swojim hosćom nimo słódneje jědźe tež jónkrótne domjace piwo poskićeć.

Wjele swobodnych městnow

srjeda, 06. julija 2016 spisane wot:

Šansa młodostnych na powołanske wukubłanje­ w regionje a tak na perspektiwu we Łužicy je jara dobra. Kóždy pak sej to hišće wuwědomił njeje, kaž Budyska agentura zdźěla.

Budyšin (CK/SN). Dźěłowa agentura wuchodneje Sakskeje registruje tuchwilu hišće 1 518 młodostnych bjez wukubłanskeho městna – 115 mjenje hač před lětom. Porno tomu je 1 291 wukubłanskich městnow njewobsadźenych.

„Wjele młodostnych wě, zo ma dobru šansu na wukubłanje w regionje. Mnozy maja zrěčenje w zaku a pytaja přiwšěm alternatiwu“, rozłožuje šef Budyskeje agentury za dźěło Thomas Berndt. Ryzy ličensce móže w gastronomiji kóždy zajimc mjez dwěmaj městnomaj wuzwolić, w kumštne maćizny předźěłacym přemysle samo mjez dwanaće. Lědma swobodnych městnow pak je w předźěłanju drjewa, w běrowowych powołanjach, w turizmje a za lěkarske pomocnicy. Rozrostło je naprašowanje za šulskimi wotchadnikami, kotřiž chcedźa so z industrijowym mechanikarjom stać. A z 79 ma agentura hišće wosebje wjele městnow za pozdźišich předawarjow, byrnjež so tele powołanje mjez přećemi młodostnych hižo lěta wosebje často jewiło.

Najwjetši po cyłej Němskej

wutora, 05. julija 2016 spisane wot:

Předstaja potenciale Choćebuskeho wuchodneho jězora „Baltiske morjo“

Choćebuz (SN/BŠe). Šansy a perspektiwy Choćebuskeho wuchodneho jězora „Baltiske morjo“ wotwisuja wot koncepcionelneho a planowanskeho nastajenja. Zo bychu so zakładne zaměry stejnišća přichodnje formulować hodźeli, přepytowachu nětko potenciale bywšeje brunicoweje jamy, kotraž ma so z jězorom stać.

Hižo loni w awgusće bě město Cho­ćebuz turistiskemu poradźowanskemu běrowej Projekt M a planowanskemu běrowej TOPOS nadawk dał, móžne potenciale analyzować. W zašłych dźewjeć měsacach stej so běrowaj intensiwnje z wuwićom jězora rozestajałoj a ćežišća zdźěłałoj. W srjedźišću stejachu při tym pra­- šenja kaž atraktiwnosć, wikowanske potenciale, wubědźowanje, turizm kaž tež wužitk noweho jězora. Tohorunja prašachu so planowarjo za wuwićom infrastruktury a jeje kwalitu.

Budyšin (CK/SN). Dźěłowe wiki we wuchodnej Sakskej so dale derje wuwiwaja. To je na tym widźeć, zo je ličba bjezdźěłnych w juniju znowa woteběrała, bóle pak hišće na tym, zo ličba dźěławych z winowatostnym socialnym zawěsćenjom přiběra. Šef Budyskeje agentury za dźěło­ Thomas Berndt je na dźensnišej nowinarskej konferency najnowšu statistiku podał. Po njej je w Hornjej Łužicy 192 173 dźěłowych městnow, za kotrež dźěławi a dźěłodawarjo do socialneje kasy płaća. Najwjetši dźěl ludźi dźěła w předźěłacym přemysle kaž tež w strowotnistwje a socialnistwje. Z tychle branšow přizjewichu wot spočatka lěta tež najwjace swobodnych městnow. Kaž z ličbow dale wuchadźa, je we wuchodosakskich přede­wzaćach nětko 10 000 sobudźěłaćerjow wjace přistajenych hač před pjeć lětami. Aktualnje maja w dźěłowej agenturje 3 376 swobodnych městnow přizjewjenych.

Znowa mjenje bjezdźěłnych

štwórtk, 30. junija 2016 spisane wot:

Budyšin (CK/SN). W Hornjej Łužicy bě w juniju 23 245 žonow a muži bjez dźěła, štož je 751 mjenje hač měsac do toho. Mjez nimi bě 1 137 wukrajnikow. Tole zdźěli dźensa Budyska dźěłowa agentura. Kwota bjezdźěłnosće za region, za kotryž je agentura zamołwita, wučinja tuž 8,1 procent. Přiwšěm su we wuchodnej Sakskej dale wulke rozdźěle. Mjeztym zo je w Radebergu ze 4,4 procentami a w Kamjencu z 4,9 procentami kwota w regionje najniša, leži wona w Zhorjelcu pola 12,4 procentow.

W juniju je so na Budyskej dźěłowej agenturje 2 284 žonow a muži z bjezdźěłnosće wotzjewiło. 982 z nich namaka nowe přistajenje. Zwjeselace je, zo we wšěch starobnych skupinach bjezdźěłnosć woteběra a njeje wuskutk někajkich demografiskich přičin, rozjasni šef Budyskeje dźěłoweje agentury Thomas Berndt dźensa dopołdnja na nowinarskej rozmołwje. Po jeho słowach je so ličba bjezdźěłnych lětsa štwórty raz porno ličbam spočatk 90tych lět pomjeńšiła.

Piwowe družiny kaž Freiberger, Wernesgrüner a Radeberger su po wšěm kraju prezentne. W Hornjej Łužicy pak su tež małe piwarnje, kotrež su lědma znate, a přiwšěm tam wuspěšnje piwo warja. Tele piwarnje chcemy w lětnjej seriji přichodne tydźenje předstajić.

Lěta 2006 su w Budyskim hosćencu Sprjewina pensija pod Mostom měra jako wosebitu atrakciju piwo warić započeli. Tam bě kolebka dźensnišeje piwarnje Frenzel Bräu. Dokelž pak so tam rozšěrić njemóžachu a dokelž mějachu nimo toho hižo nazhonjenja z wulkej wodu, přetwarichu na Humboldtowej bywše twarjenje zawoda Robur a zaměstnichu piwarnju tam. Wot kónca zašłeho lěta wona dźěła. Tole powěda Tobias Frenzel, kiž jako šef hromadźe z přistajenym a ze swojim nanom piwarnju wjedźe.

Powołanja předstajili

wutora, 28. junija 2016 spisane wot:

Łaz/Grodk (SN). Wjac hač 40 šulerjow 9. lětnika Wyšeje šule Łaz wopyta njedawno pjeć zawodow we wokolinje Grodka. Zarjadowanje powołanskeje orientacije organizowało bě Grodkowske předewzaće za hospodarske spěchowanje (ASG). „Chcychmy zawodam zmóžnić, swoje powołanske předstawy na městnje rozjasnić, hdyž wučomnicy zajimcam wočakowanja na powołanje wosobinsce wuswětleja“, potwjerdźi Arwed Obst z ASG.

Wobdźělili su so mjez druhim Čornopumpske transportne předewzaće, blidarnja Łužica a zawod Knauf, kotryž zhotowja wudźěłki z gipsa. Tež powołanja fy­zioterapeuta, socialneho asistenta, kubłarja a mechatronikarja su wopytowarjam předstajili. Předewzaćeljo kaž šulerjo běchu ze zarjadowanjom jara spokojom, wšako móžachu tak wosobinski kontakt nawjazać. Přewodźacy wučerjo běchu překwapjeni wo wukubłanskim potencialu regiona. Tu móža šulerjo mjez wjele powołanjemi wuzwolić. Klětu chcedźa zamołwići znowa zarjadowanje přewjesć.

Herberta Nowakowa kniha premjeru měła

wutora, 28. junija 2016 spisane wot:

Choćebuz (HA/SN). Dalša, lětsa w Ludowym nakładnistwje Domowina wušła kniha je minjeny pjatk w Choćebuzu swoju premjeru dožiwiła. W nowym měšćanskim­ muzeju předstajichu zběrku „Pisaŕ běch wót młodych lět“, a to na česć zasłužbneho delnjoserbskeho fararja a prócowarja Herberta Nowaka, kiž by lětsa w aprylu stote narodniny swjećił. W nowostce su wozjewjene literarne a publicistiske přinoški Nowaka. Wone wopřijimaja gymnazialny a studentski čas hač do wysokeje staroby fararja, štož wučinja něhdźe 75 lět.

W dohromady dźewjeć kapitlach je z fundusa na 300 stronach wotćišćanych 118 přinoškow z pjera Herberta Nowaka. W nich je wjele wěrnych dožiwjenjow awtora, ale tež trochu fan­tazije.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND