We wobłuku swjatočneho rozžohnowanja wjelelětneje předsydki Serbskeho šulskeho towarstwa (SŠT) Ludmile Budarjoweje 17. septembra w Budyskim Serbskim domje (Serbske Nowiny rozprawjachu) jimachu so tójšto wosobinow zjawneho žiwjenja słowa. Na tym městnje wozjewimy narěč Benedikta Dyrlicha kaž tež list sakskeho statneho ministra za kultus Christiana Piwarza. Nimo toho publikujemy wujimki z dźakneje narěče Ludmile Budarjoweje.
Česćena bywša předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa knjeni Ludmila Budarjowa, luba Ludmila!
Česćena nowa předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa knjeni Katharina Jurkowa! Waženi přitomni!
Na tajkim dnju rozžohnowanja kaž dźensa zhladuje čłowjek najprjedy jónu dozady, zo by sej wuwědomił wukony, wunoški a zasłužby čłowjeka, z kotrymž so rozžohnuje. A to je Ludmila Budarjowa w swojej funkciji jako dołholětna předsydka lěta 1991 załoženeho Serbskeho šulskeho towarstwa.
Werner Sroka bě wot swojeho prjedawšeho dźěła jako referent w Domowinskim zarjedźe zwučeny, materialije za hłowne zhromadźizny z kritiskim widom pruwować. Čitajo namjetowany wólbny porjad za hłownu wólbnu zhromadźiznu župy „Handrij Zejler“ před połdra tydźenjom we Wojerecach jemu tam schowana nowosć hnydom do wočow biješe: „Za zastojnstwo župana smětaj so tež dwaj kandidataj jako županaj-dwójnikaj k wólbam stajić. Wolitaj so zasadnje jako dwójka“, rěkaše tam w dypku 5. „Měł na hłosowanskim lisćiku wobeju nakřižować, a što so stanje, hdyž jenož jedne mjeno nakřižuju?“, chcyše wón wědźeć. Wšako njebě jemu dotal znate, kak hłosowanski lisćik wupada. „Hdyž jednu wosobu z duwa nochceš, da žanoho z njeju wolić njemóžeš“, jemu nawoda zhromadźizny Marcel Brauman wotmołwi. Při schwalenju wólbneho porjada so Werner Sroka na to hłosa wzda, wšitcy druzy naćiskej přihłosowachu. Hač župne wustawki tajki krok scyła dowoleja, za tym so w tym wokomiku nichtó prašał njeje.
Flensburg/Budyšin (SN/at). Wizija strategow Južnoschleswigskeho wolerskeho zwjazka (SSW) je so zwoprawdźiła. Z 55 330 lisćinowymi hłosami je načolny kandidat strony Danow a Frizow Stefan Seidler po njedźelnych wólbach do noweho zwjazkoweho sejma zaćahnył (SN informowachu). Wón je po Hermannje Clausenje (1949–1953) druhi zapósłanc SSW w parlamenće Němskeje.
Mandat SSW w zwjazkowym sejmje mjenowaše předsyda Domowiny Dawid Statnik wčera w rozmołwje z powěsćernju dpa „hłós za wjace mjeńšinoweje politiki w Němskej“. SSW je w swojim wólbnym programje na serbsku tematiku nawjazał, hdźež rěka „Chcemy, zo Zwjazk dźěło Domowiny – Zwjazka Łužiskich Serbow – a Załožby za serbski lud za serbsku rěč a kulturu dale dosahajcy financuje a podpěra“.
Domowina chce kaž dotal ze stronu Danow a Frizow hromadźe dźěłać, zo byštej lobbyjowe dźěło pokročowałoj. Spomóžny instrument za to je Mjeńšinowa rada awtochtonych narodnych mjeńšin při Zwjazkowym ministerstwje nutřkowneho.
Choćebuz (SN). Braniborska kulturna ministerka Manja Schüle (SPD) je so minjeny pjatk w Choćebuzu ze zastupnikami Domowiny zetkała (SN informowachu). W rozmołwje informowachu předsyda Domowiny Dawid Statnik, městopředsyda Hartmut Leipner a zastupowacy jednaćel Marcus Końcaŕ ministerku wo dźěle zastupnistwa zajimow braniborskich Serbow. Ministerka Schüle potwjerdźi, zo ma serbsku rěč a kulturu kaž tež tradicije Serbow za njewšědne bohatstwo Braniborskeje kaž tež za dźěl imaterielneho kulturneho herbstwa a za centralny wobstatk identity ludnosće na juhu zwjazkoweho kraja. Wona dźakowaše so Domowinje za jeje prócowanja, tute herbstwo zachować a do přichoda wjesć.
Dawid Statnik na to pokaza, zo je braniborske krajne knježerstwo kruty parter Domowiny. Wopyt ministerki je Statnikej dopokaz, zo je sej krajne knježerstwo swojeje zamołwitosće Serbam napřećo wědome. Zdobom Statnik potwjerdźi, zo su ze stron knježerstwa dalše iniciatiwy a přidatne pjenježne srědki trěbne.
Budyšin (SN/bn). Judit Šołćina naslěduje Marka Kowarja jako jednaćelka Domowiny. Zwjazkowe předsydstwo třěšneho zwjazka Serbow bě ju minjeny pjatk w tajnym wothłosowanju jednohłósnje wuzwoliło. Dźensa je so Šołćina we wobłuku nowinarskeje konferency w Budyskim Serbskim domje zjawnosći předstajiła. Swoje dźěło nastupi wona 1. januara 2022 a chce ju wotpowědujo wustawkam Domowiny znajmjeńša hač do lěta 2028 wukonjeć. Jeje poboku budźe zastupowacy jednaćel Marcus Końcaŕ, kotrehož zrěčenje za tule funkciju je předsydstwo tohorunja bjez napřećiwneho hłosa wo dalše sydom lět podlěšiło.
Bjarnat Cyž zastupuje serbski lud w Rozhłosowej radźe MDR a Werner Sroka je čestnohamtski społnomócnjeny Domowiny za Wendland. Woboje je zwjazkowe předsydstwo wobzamknyło.
Choćebuz (SN/at). Zwjazkowe předsydstwo deleguje bywšeho jednaćela Domowiny Bjarnata Cyža jako zastupjerja serbskeho ludu do Rozhłosoweje rady MDR. To je nowowoleny gremij w njezjawnym dźělu swojeho prěnjeho posedźenja zašły pjatk w internaće Delnjoserbskeho gymnazija w Choćebuzu rozsudźił. W nowinarskej zdźělence Domowiny k tomu rěka, zo „je wón přisłušał gremijej hižo wot 1998 do 2010, doniž so ,serbske městno‘ njezhubiło.“ Nimo Cyža bě so tež wot Zwjazka serbskich wuměłcow namjetowana Cosima Stracke-Nawka požadała. Ju bě zdobom Serbski sejm za tele zastojnstwo faworizował.
Budyšin (jwo/SN). Serbske młodźinske towarstwo Pawk je swój štyridnjowski seminar z młodostnymi němskich narodnych mjeńšin spočatk tydźenja zakónčiło. Póndźelu su so posledni wobdźělnicy na dompuć podali. Mjez cyłkownje sydom wobdźělnikami běchu zastupjerki a zastupjerjo mjeńšiny Danow w Němskej a Saterskich Frizow.
Hłownje wěnowali su so młodostni diskriminaciji, w kajkej formje so jewi a kak jej znapřećiwić. Přitomni rozprawjachu wo cyle wosobinskich nazhonjenjach. Zdobom pak sej wuwědomichu, zo njejsu jenož potrjecheni, ale tež skućićeljo. „Dyrbimy diskriminaciju nastupajo přeco zaso swoje postupowanje reflektować. Za najwažniše při tym mam, zo ze sobu rěčimy“, měni čłon Pawka Chrystof Grofa. Hromadźe z trenarjom Thomasom Hauptvoglom z Mnichowa su so z temu diskriminacija we wšěch fasetach rozestajeli.
Budyšin (SN/bn). „Zo mi słowa pobrachuja, so mi přečasto njestanje. Dźakuju so wam za lube słowa a počesćenje. Rjadujo akty Serbskeho šulskeho towarstwa (SŠT) sym so sama dźiwała, kelko smy zhromadnje zdokonjeli. Do přichoda sej přeju, zo serbšćinu dale šěrimy a we wobłuku cyłotneho procesa wot žłobika hač k uniwersitnemu wukubłanju wuwiwamy.“ To rjekny Ludmila Budarjowa na rozžohnowanskej swjatočnosći minjeny pjatk w Budyskim Serbskim domje. Do jeje narěče běchu zastupjerjow politiki, wuměłstwa a pedagogiki tři lětdźesatki trajace skutkowanje Budarjoweje na čole SŠT chwalobnje zjimali a hódnoćili. Mjez druhim dźakowachu so jej nawoda Sakskeho krajneho zarjada za šulu a kubłanje Matthias Peter, zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Marko Šiman, prěni přirjadnik Budyskeho krajneho rady Udo Wićaz (wobaj CDU) kaž tež Benedikt Dyrlich. W mjenje Choćebuskeho wyšeho měšćanosty wuzběhny tamniša zamołwita za serbske naležnosće Anna Kosacojc-Kozelowa: „Wšitcy, kotrymž serbšćina na wutrobje leži, měli Wam přewšo dźakowni być.